Op 1 augustus 2018 vierde Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, haar 10-jarig jubileum!

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Oude Nederlandse maandnamen

Uit Wikisage
Ga naar: navigatie, zoeken

Het is vandaag dinsdag, de achttiende dag van de wintermaand 2018.

De oude Nederlandse maandnamen worden vandaag de dag nog wel eens gebruikt en staan ter informatie nog vermeld op sommige kalenders, zoals De Druivelaar. Deze namen worden wel eens gebruikt als synoniem of dichterlijk alternatief voor de gebruikelijke uit het Latijn stammende maandnamen, of door taalpuristen. Daar de maandnamen vaak verband houden met facetten van het landleven (zaaien, oogsten, hooien, slachten,...), zijn deze nu voor vele mensen minder relevant.

In het lijstje hieronder staan in de tweede kolom afkortingen zoals die in oude documenten voorkomen, waar men bij genealogisch onderzoek mee wordt geconfronteerd. Ook de maandnamen in de vierde en vijfde kolom worden bij gelegenheid nog gebruikt, bijvoorbeeld de katholieke godsdienstleraar die eraan herinnert dat de meimaand de mariamaand is, of de winkel voor tuinbenodigdheden die laat weten dat de grasmaand of de rozenmaand eraan komt. De namen in de vijfde kolom zijn afgeleid van de maandnamen uit de Franse Republikeinse Kalender.

Gebruikelijke naam
(uit het Latijn)
Oude afkorting Oud-Nederlandse naam Soms gebruikt alternatief Maandnaam afgeleid van de
Franse Republikeinse Kalender
januari louwmaand wintermaand,[1] ijsmaand, wolfsmaand, hardmaand
februari sprokkelmaand schrikkelmaand, kortemaand, slijkmaand, regenmaand regenmaand (pluviôse)
maart lentemaand buienmaand, guldenmaand, dorremaand windmaand (ventôse)
april grasmaand paasmaand, eiermaand, (h)arlekijnmaand kiemmaand (germinal)
mei bloeimaand wonnemaand, mariamaand, bidmaand bloeimaand (floréal)
juni zomermaand rozenmaand, braammaand weidemaand (prairial)
juli hooimaand vennemaand oogstmaand[1] (messidor)
augustus oogstmaand[2][1] arenmaand, koornmaand[3] hittemaand (thermidor)
september  7ber, VIIber [4] herfstmaand havermaand, evenemaand,[5] gerstmaand, vruchtmaand, fruitmaand, d’ander oogstmaand[6]
oktober  8ber, VIIIber [4] wijnmaand zaaimaand,[7] rozenkransmaand wijnmaand (vendémiaire)
november  9ber, IXber [4] slachtmaand smeermaand, bloedmaand, loefmaand nevelmaand (brumaire)
december 10ber, Xber [4] wintermaand[1] sneeuwmaand, kerstmaand, donkeremaand, wolfsmaand

De Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) probeerde een versie van puristische Nederlandse maandnamen voor algemeen gebruik in te voeren: zie NSB-maandnamen.

Bronnen, noten en verwijzingen

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 De namen wintermaand en oogstmaand komen in twee kolommen voor, wat voor verwarring kan zorgen.
  2. º De puristische naam voor augustus is oogstmaand, maar het woord oogst is een verbastering van het door puristen vemeden augustus.
  3. º In de werken van Guido Gezelle.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Deze afkortingen zijn afgeleid van de Latijnse rangtelwoorden september: zevende; october: achtste; november: negende; december: tiende. De oude Romeinse kalender had maar tien maanden en begon met de maand maart. Later werden de maanden januari en februari toegevoegd en nog later werd januari eerste maand van het jaar.
  5. º Avena = haver
  6. º als ’tweede oogstmaand’, na augustus
  7. º Bij de NSB

Q5487659 op Wikidata  Intertaalkoppelingen via Wikidata (via reasonator)

rel=nofollow