Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Jozef
Jozef van Nazareth | ||
Beschermer van de Kerk | ||
Jozef als timmerman en vader | ||
Jozef als timmerman en vader | ||
Geboren | 1e eeuw v.Chr. | |
Gestorven | 1e eeuw | |
Naamdag | 19 maart als bruidegom van Maria en 1 mei als arbeider | |
Attributen | meestal afgebeeld met timmermansgereedschap, soms met twee duiven | |
Beschermheilige voor | timmerlieden, arbeiders, begrafenisondernemers, stervenden (voor een goede dood), maagden, religieuze communiteiten, het huisgezin, voor de spoedige verkoop van een huis, tegen woningnood, verleiding en moeilijke situaties, patroonheilige voor België | |
Lijst van christelijke heiligen |
Jozef (Hebreeuws: יוֹסֵף, Yosef; Grieks: Ἰωσήφ) was volgens het Nieuwe Testament de pleegvader, of "voedstervader", van Jezus Christus. Hij was timmerman van beroep.[1]
Jozef in het Nieuwe Testament
Zie ook: Onderstaande volgt het verhaal in het Nieuwe Testament. Voor de historisch-kritische benadering zie Jezus (historisch)
Afstammeling van David
In de laatste twee eeuwen voorafgaande aan het ontstaan van het christendom ontstond de overtuiging dat de beloofde Messias een afstammeling van koning David zou zijn. De afstamming van Jezus als nakomeling van David komt al voor in de vroegste christelijke geschriften.[2] In de latere evangeliën Matteüs en Lucas werden complete stambomen van Jezus opgenomen om aan te tonen dat David, via Jozef, een verre voorvader van Jezus was.[3] Deze stambomen verschillen onderling; volgens sommigen kan het verschil verklaard worden door een leviraatshuwelijk.[4] Ook Maria, de moeder van Jezus, zou volgens een traditie een nakomeling van David zijn. Deze stambomen zijn historisch gezien problematisch.[5]
![]() |
Vader van Jezus
Volgens Matteüs en Lucas was Jozef verloofd met Maria, die zwanger werd zonder gemeenschap met haar verloofde te hebben gehad. Jozef "wilde haar niet in opspraak brengen en dacht erover haar in het geheim te verstoten". In een droom verscheen echter de engel van de heer die Jozef vertelde dat Maria zwanger was door de Heilige Geest. Jozef kon gerust met Maria trouwen, hetgeen hij deed.[6]
Volgens Lucas woonde Jozef in Nazaret en reisde hij in verband met een volkstelling met Maria naar Bethlehem "om zich te laten inschrijven". Toen zij in Bethlehem waren aangekomen, begon de bevalling en werd Jezus daar geboren.[7]
Vlucht naar Egypte
Matteüs beschrijft hoe na Jezus' geboorte wijzen uit het oosten zochten naar de pasgeboren "koning van de Joden". Herodes hoorde hiervan en gaf zijn soldaten bevel om naar Bethlehem te gaan en alle jongetjes tot twee jaar oud te doden (de kindermoord van Bethlehem[8]). Een engel verscheen echter in een droom aan Jozef en droeg hem op om samen met Jezus en Maria naar Egypte te vluchten.[9]
Volgens hetzelfde verhaal kreeg Jozef na een tijd van een engel het bericht dat Herodes was gestorven. Jozef achtte het echter niet veilig om terug te keren naar Judea omdat de gewelddadige Herodes Archelaüs de nieuwe koning van Judea was. Daarom weken ze, na een aanwijzing in een droom, uit naar Nazaret in Galilea.[10]
Overige kinderen
Jozef en Maria kregen na Jezus meerdere kinderen, de "broers en zussen van Jezus".[11] Het evangelie volgens Marcus noemt vier broers bij name: Jakobus, Joses, Simon en Judas.[12]
Volgens de traditie van de Rooms-Katholieke Kerk moet "broers en zussen van Jezus" niet letterlijk worden genomen. De katholieke kerk heeft het dogma aanvaard dat Maria altijd maagd is gebleven en interpreteert het woord "broer" (Grieks: adelphos) als "neef" of "verwante". Het Griekse woord duidt namelijk duidelijk op een familieband.
Een andere theorie is dat de term halfbroers en halfzussen aanduidt. Ook bij deze hypotheses zijn er 2 varianten:
- Een eerste mogelijkheid is dat Jozef vroeg gestorven is en dat Maria als weduwe wettelijk verplicht was om met de oudste nog vrije broer van haar man te trouwen. De broers en zussen die vernoemd worden zouden dan uit de relatie tussen Maria en de broer van Jozef verwekt zijn.[bron?]
- Een tweede mogelijkheid wordt in de apocriefe geschriften aangetroffen, zoals in De geschiedenis van Jozef de timmerman.[13] Hierin wordt vermeld dat Jozef een weduwnaar was. De genoemde broers en zussen van Jezus zouden kinderen zijn uit het eerdere huwelijk van Jozef.[14]
Laatste vermelding
De laatste keer dat hij wordt genoemd in de Bijbel is toen Jezus 12 jaar oud was.[15] Tijdens Jezus' verdere optreden wordt Jozef niet genoemd, behalve om Jezus aan te duiden als Jozefs zoon.[16]
Maria was aanwezig toen Jezus werd gekruisigd. Toen Jezus haar zag staan naast "de leerling van wie hij veel hield", verklaarde hij hen moeder en zoon. Vanaf dat moment nam deze leerling Maria in huis.[17] Mede om deze passage wordt verondersteld dat Jozef toen al overleden was. De kerkvader Hiëronymus stelde dat Jozef al voor de doop van Jezus was gestorven, apocriefe geschriften houden het op voor de kruisiging van Jezus, in het bijzijn van Jezus.[18]
Latere traditie
Volgens Hegesippus was Jozef de broer van Kleopas, die ook in de evangeliën werd genoemd. Kleopas was vader van Simeon van Jeruzalem, die Jezus' broer Jakobus opvolgde als bisschop van Jeruzalem en dus een neef van Jezus was.[19]
Naamdagen, patroon- en beschermheilige
Het feest van Sint-Jozef wordt gevierd op 19 maart (Jozef als bruidegom van de Heilige Maagd Maria). Als 19 maart in de Goede Week of op Palmzondag valt, wordt het hoogfeest van Sint-Jozef verplaatst naar de zaterdag voor Palmzondag. Als 19 maart op een zondag in de veertigdagentijd valt, wordt de viering verplaatst naar maandag 20 maart.
Sinds 1955 wordt daarnaast op 1 mei een facultatieve gedachtenis van Sint-Jozef gevierd (Jozef als arbeider).
De heilige Jozef ("Sint-Jozef") is de patroonheilige van de timmerlieden en arbeiders in het algemeen. Verder is hij patroonheilige van België en Canada en wordt hij aangeroepen als patroon van maagden, religieuze communiteiten, echtgenoten, het huisgezin en van stervenden.
Paus Pius IX heeft Jozef in 1870 –met het decreet Quemadmodum Deus– uitgeroepen tot beschermer van de Kerk. Paus Johannes XXIII heeft hem beschermheer van het Tweede Vaticaans Concilie gemaakt.
Zie ook
Externe links
- Een religieuze site voor en over Sint-Jozef met onder meer informatie, gebeden(boekjes), liederen(boekjes) en info over diverse kapellen
- religieuze site over Jozef
- H. Jozef, bruidegom van de heilige maagd Maria (Heiligen.Net)
- Jozef Voedstervader (Heiligen-3s)
Bronnen, noten en/of referenties
|