Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Novatianus

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Novatianus (ca. 200 – ca. 258) was een theoloog en van 251 tot 258 Romeins tegenbisschop.

Nadat bisschop Fabianus in januari 250 overleden was, werd Novatianus aangesteld tot spreker van de kerkgemeente. Alles wees erop dat hij als volgende bisschop van Rome zou worden verkozen. Maar de geestelijken verkozen in maart 251 Cornelius als opvolger van Fabianus. Novatianus liet zich daarop door drie bisschoppen uit Zuid-Italië tot bisschop wijden en trad in de oppositie tegen Cornelius. Een christenvervolging in februari 251 had als gevolg dat verschillende christenen het geloof verlieten. Dit ontwikkelde zich tot een strijdpunt tussen Novatianus en Cornelius. Cornelius wou de boetvaardige lapsi of gevallenen weer opnemen, maar Novatianus verdedigde een radicalere positie en wou deze „labiele geesten” voor altijd uit de kerk uitsluiten.

De houding van Novatianus kwam ook tot uiting in de door hem gestichte orde van de novatianen, die het als opperste wet zagen dat de kerk nooit de zware zonden van een gedoopte persoon zou kunnen vergeven. De novatianen vonden dat niet de kerk, maar God de volmacht heeft om zonden te vergeven.

In de kerkelijke traditie worden de novatianen algemeen als ketters bestempeld. Op een synode in de herfst van het jaar 251 werd Novatianus door Cornelius en 60 bisschoppen geëxcommuniceerd. Het novatiaanse schisma duurde vrijwel tot de vereniging met de onder keizer Constantijn ontstane rijkskerk ten tijde van het concilie van Nicaea in 325. In delen van Spanje bleef een aparte geloofsgemeenschap van novatianen tot in de vijfde eeuw bestaan.

Slechts enkele maanden na de excommunicatie van Novatianus begon een nieuwe christenvervolging. Novatianus verliet Rome en stierf waarschijnlijk de marteldood tijdens de regeringsperiode van keizer Valerianus (253-259).

Novatianus was één van de eerste van Romeinse theologen na Tertullianus die in zijn geschriften het Latijn gebruikte. Negen titels van verhandelingen door hem zijn bekend, waarvan enkele bewaard zijn gebleven. In de brievenverzameling van Cyprianus zijn twee brieven van Novatianus bewaard gebleven (Cyp. ep. 30 en 36).

Werken

  • (la) De Trinitate (het omvangrijkste van de bewaard gebleven werken)
  • (la) De civis iudaicis
  • (la) De spectaculis
  • (la) De bono pudicitiae

The Catholic Encyclopedia (1917)  (en) Novatian and Novatianists, in: Catholic Encyclopedia, New York, Robert Appleton Company, 1907-1912. (vertaal via: Vertaal via Google translate)


rel=nofollow
Officiële Pausenlijst van de Katholieke Kerk
Flag of the Vatican City.png

Namen van de in het „Annuario Pontifico” als tegenpaus genoemde pausen staan cursief tussen haakjes.
PetrusLinusAnacletus IClemens IEvaristusAlexander ISixtus ITelesforusHyginusPius IAnicetusSoterEleutherusVictor IZefyrinusCalixtus I(Hippolytus)Urbanus IPontianusAnterusFabianusCornelius(Novatianus)Lucius IStefanus ISixtus IIDionysiusFelix IEutychianusCajusMarcellinusMarcellus IEusebiusMiltiadesSilvester IMarcusJulius ILiberius(Felix (II))Damasus I(Ursinus)SiriciusAnastasius IInnocentius IZosimusBonifatius I(Eulalius)Celestinus ISixtus IIILeo IHilariusSimpliciusFelix IIGelasius IAnastasius IISymmachus(Laurentius)HormisdasJohannes IFelix IIIBonifatius II(Dioscurus)Johannes IIAgapetus ISilveriusVigiliusPelagius IJohannes IIIBenedictus IPelagius IIGregorius ISabinianusBonifatius IIIBonifatius IVDeusdedit (Adeodatus I)Bonifatius VHonorius ISeverinusJohannes IVTheodorus IMartinus I(Eugenius I)Eugenius IVitalianusAdeodatus IIDonusAgathoLeo IIBenedictus IIJohannes VConon(Theodorus (II))(Paschalis (I))Sergius IJohannes VIJohannes VIISisinniusConstantinus IGregorius IIGregorius IIIZachariasStefanus (II)Stefanus II (III)Paulus I(Constantinus II)(Filippus)Stefanus III (IV)Hadrianus ILeo IIIStefanus IV (V)Paschalis IEugenius IIValentinusGregorius IV(Johannes (VIII))Sergius IILeo IVBenedictus III(Anastasius (III))Nicolaas IHadrianus IIJohannes VIIIMarinus IHadrianus IIIStefanus V (VI)FormosusBonifatius VIStefanus VI (VII)RomanusTheodorus IIJohannes IXBenedictus IVLeo V(Christoforus)(Sergius III)Sergius IIIAnastasius IIILandoJohannes XLeo VIStefanus VII (VIII)Johannes XILeo VIIStefanus VIII (IX)Marinus IIAgapetus IIJohannes XIILeo VIII(Benedictus V)Johannes XIIIBenedictus VI(Bonifatius VII)Benedictus VIIJohannes XIVJohannes XVGregorius V(Johannes XVI)Silvester IIJohannes XVIIJohannes XVIIISergius IVBenedictus VIII(Gregorius (VI))Johannes XIXBenedictus IXSilvester IIIBenedictus IXGregorius VIClemens IIBenedictus IXDamasus IILeo IXVictor IIStefanus IX(Benedictus X)Nicolaas IIAlexander II(Honorius II)Gregorius VII(Clemens (III))Victor IIIUrbanus IIPaschalis II(Theodoricus)(Albertus)(Silvester (IV))Gelasius II(Gregorius (VIII))Calixtus IIHonorius II(Celestinus (II))Innocentius II(Anacletus II)(Victor (IV) (Gregorius))Celestinus IILucius IIEugenius IIIAnastasius IVHadrianus IVAlexander III(Victor (IV) (Octavianus))(Paschalis (III))(Calixtus (III))(Innocentius (III))Lucius IIIUrbanus IIIGregorius VIIIClemens IIICelestinus IIIInnocentius IIIHonorius IIIGregorius IXCelestinus IVInnocentius IVAlexander IVUrbanus IVClemens IVGregorius XInnocentius VHadrianus VJohannes XXINicolaas IIIMartinus IVHonorius IVNicolaas IVCelestinus VBonifatius VIIIBenedictus XIClemens VJohannes XXII(Nicolaas (V))Benedictus XIIClemens VIInnocentius VIUrbanus VGregorius XIUrbanus VI(Clemens VII van Avignon)Bonifatius IX(Benedictus XIII van Avignon)Innocentius VIIGregorius XII(Alexander V)(Johannes (XXIII))Martinus V(Clemens VIII van Avignon)(Benedictus XIV van Avignon)Eugenius IV(Felix V)Nicolaas VCalixtus IIIPius IIPaulus IISixtus IVInnocentius VIIIAlexander VIPius IIIJulius IILeo XHadrianus VIClemens VIIPaulus IIIJulius IIIMarcellus IIPaulus IVPius IVPius VGregorius XIIISixtus VUrbanus VIIGregorius XIVInnocentius IXClemens VIIILeo XIPaulus VGregorius XVUrbanus VIIIInnocentius XAlexander VIIClemens IXClemens XInnocentius XIAlexander VIIIInnocentius XIIClemens XIInnocentius XIIIBenedictus XIIIClemens XIIBenedictus XIVClemens XIIIClemens XIVPius VIPius VIILeo XIIPius VIIIGregorius XVIPius IXLeo XIIIPius XBenedictus XVPius XIPius XIIJohannes XXIIIPaulus VIJohannes Paulus IJohannes Paulus IIBenedictus XVIFranciscus I