Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Nicolaas I

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
rel=nofollow

Nicolaas I, ook wel Nicolaas de Grote genoemd, (Rome, ca. 820Vaticaanstad, 13 november 867) was paus van 24 april 858 tot zijn dood. Hij was een van de belangrijkste pausen van de 9e eeuw en had als Romeins diaken reeds grote invloed op Sergius II en Leo IV. Na het woelige pontificaat van Benedictus III werd hij, met instemming van keizer Lodewijk II, tot paus gekozen en op op 24 april 858 geïntroniseerd.

Hij verstevigde het pauselijke gezag. Sinds het midden van de 8e eeuw hadden de Frankische koningen van de dynastie van de Karolingers als pauselijke beschermende macht gehandeld, wat in feite had geleid tot een politieke afhankelijkheid van het pausdom. Onder Nicolaas begon het pausdom zich te bevrijden van deze afhankelijkheid.

De Frankische koning Lothar II had zijn wettelijk gemalin Theutberga, met wie hij geen kinderen had, verlaten en wou het huwelijk laten ’annuleren’, om met zijn minnares Waldrada te kunnen trouwen. Nicolaas weigerde dit toe te stemmen. Toen het Concilie van Metz zich uitsprak voor een scheiding, verklaarde Nicolaas het concilie voor ongeldig, excommuniceerde drie aartsbisschoppen (waaronder Gunthar van Keulen) in 863 en vernietigde al hun beslissingen. Ondanks de druk van de Karolingers, die Rome belegerden, hield hij vast aan zijn besluit.

Tijdens Nicolaas’ pontificaat werd een begin gemaakt met missie onder de Slavische volkeren. Cyrillus en Methodius kregen de opdracht hiertoe. Deze inzet in Zuidoost-Europa leidde tot spanningen die steeds nijpender werden tussen de Westerse en de Oosterse Kerk in Constantinopel. Het geschil brak openlijk uit Ze braken openlijk uit toen Ignatius, de patriarch van Constantinopel, werd afgezet en de leken-theoloog Photios in zijn plaats werd benoemd tot patriarch. Nicolaas legde een klacht neer bij de Byzantijnse keizer Michaël III] en stuurde een onderzoekscommissie naar Constantinopel. In een synode in Lateranen (augustus 863) zette hij Photios af en excommuniceerde hem. Een andere bron van conflict was toen Boris I, de eerste christelijke Bulgaarse heerser, zich in 866 aansloot bij Rome. Photios van zijn kant zette de paus af, in september 867 in het vierde Concilie van Constantinopel, maar Nicolaas stierf datzelfde jaar, zodat er een einde kwam aan het conflict. In 1054 leidde het conflict tussen Rome en Constantinopel, dat reeds bestond sinds Nicolaas, uiteindelijk tot de scheiding tussen de Kerk van Rome en van Constantinopel. Rome noemde de twee historische gebeurtenissen later ’Photiaanse schisma’ en het ’Oosterse schisma’. Vanaf die tijd beschreef de Romeinse bisschop uitsluitend zijn eigen patriarchaat als ’katholiek’.

Nicholas I staat ook bekend om zijn voorstel voor een verkorte doopformule „In de naam van Christus” in plaats van de gebruikelijke doopformule „In de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest”. Zijn voorstel werd verworpen en wordt beschouwd als een valse leer.

In 1630 werd zijn naam door paus Urbanus VIII opgenomen in het Romeins Martyrologium; hij wordt in de Katholieke Kerk als heilige vereerd.

Paus Nicolaas en het graafschap Vlaanderen

Paus Nicolaas bemiddelde in het conflict tussen keizer Karel de Kale en diens dochter Judith van West-Francië die met de eerste graaf van Vlaanderen, Boudewijn I naar Rome waren gevlucht. Hij hief de over hen uitgesproken excommunicatie op. Nicolaas verzoende Judith en Boudewijn met Karel. Op 13 december 863 volgde het officiële huwelijk te Auxerre. Karel was niet aanwezig bij het huwelijk.

Oeuvre

  • Epistulae, in: Mon. Germ. Hist., Ep. VI, blz. 257–690

Weblinks

The Catholic Encyclopedia (1917)  (en) Pope St. Nicholas I, in: Catholic Encyclopedia, New York, Robert Appleton Company, 1907-1912. (vertaal via: Vertaal via Google translate)

rel=nofollow
Officiële Pausenlijst van de Katholieke Kerk
Flag of the Vatican City.png

Namen van de in het „Annuario Pontifico” als tegenpaus genoemde pausen staan cursief tussen haakjes.
PetrusLinusAnacletus IClemens IEvaristusAlexander ISixtus ITelesforusHyginusPius IAnicetusSoterEleutherusVictor IZefyrinusCalixtus I(Hippolytus)Urbanus IPontianusAnterusFabianusCornelius(Novatianus)Lucius IStefanus ISixtus IIDionysiusFelix IEutychianusCajusMarcellinusMarcellus IEusebiusMiltiadesSilvester IMarcusJulius ILiberius(Felix (II))Damasus I(Ursinus)SiriciusAnastasius IInnocentius IZosimusBonifatius I(Eulalius)Celestinus ISixtus IIILeo IHilariusSimpliciusFelix IIGelasius IAnastasius IISymmachus(Laurentius)HormisdasJohannes IFelix IIIBonifatius II(Dioscurus)Johannes IIAgapetus ISilveriusVigiliusPelagius IJohannes IIIBenedictus IPelagius IIGregorius ISabinianusBonifatius IIIBonifatius IVDeusdedit (Adeodatus I)Bonifatius VHonorius ISeverinusJohannes IVTheodorus IMartinus I(Eugenius I)Eugenius IVitalianusAdeodatus IIDonusAgathoLeo IIBenedictus IIJohannes VConon(Theodorus (II))(Paschalis (I))Sergius IJohannes VIJohannes VIISisinniusConstantinus IGregorius IIGregorius IIIZachariasStefanus (II)Stefanus II (III)Paulus I(Constantinus II)(Filippus)Stefanus III (IV)Hadrianus ILeo IIIStefanus IV (V)Paschalis IEugenius IIValentinusGregorius IV(Johannes (VIII))Sergius IILeo IVBenedictus III(Anastasius (III))Nicolaas IHadrianus IIJohannes VIIIMarinus IHadrianus IIIStefanus V (VI)FormosusBonifatius VIStefanus VI (VII)RomanusTheodorus IIJohannes IXBenedictus IVLeo V(Christoforus)(Sergius III)Sergius IIIAnastasius IIILandoJohannes XLeo VIStefanus VII (VIII)Johannes XILeo VIIStefanus VIII (IX)Marinus IIAgapetus IIJohannes XIILeo VIII(Benedictus V)Johannes XIIIBenedictus VI(Bonifatius VII)Benedictus VIIJohannes XIVJohannes XVGregorius V(Johannes XVI)Silvester IIJohannes XVIIJohannes XVIIISergius IVBenedictus VIII(Gregorius (VI))Johannes XIXBenedictus IXSilvester IIIBenedictus IXGregorius VIClemens IIBenedictus IXDamasus IILeo IXVictor IIStefanus IX(Benedictus X)Nicolaas IIAlexander II(Honorius II)Gregorius VII(Clemens (III))Victor IIIUrbanus IIPaschalis II(Theodoricus)(Albertus)(Silvester (IV))Gelasius II(Gregorius (VIII))Calixtus IIHonorius II(Celestinus (II))Innocentius II(Anacletus II)(Victor (IV) (Gregorius))Celestinus IILucius IIEugenius IIIAnastasius IVHadrianus IVAlexander III(Victor (IV) (Octavianus))(Paschalis (III))(Calixtus (III))(Innocentius (III))Lucius IIIUrbanus IIIGregorius VIIIClemens IIICelestinus IIIInnocentius IIIHonorius IIIGregorius IXCelestinus IVInnocentius IVAlexander IVUrbanus IVClemens IVGregorius XInnocentius VHadrianus VJohannes XXINicolaas IIIMartinus IVHonorius IVNicolaas IVCelestinus VBonifatius VIIIBenedictus XIClemens VJohannes XXII(Nicolaas (V))Benedictus XIIClemens VIInnocentius VIUrbanus VGregorius XIUrbanus VI(Clemens VII van Avignon)Bonifatius IX(Benedictus XIII van Avignon)Innocentius VIIGregorius XII(Alexander V)(Johannes (XXIII))Martinus V(Clemens VIII van Avignon)(Benedictus XIV van Avignon)Eugenius IV(Felix V)Nicolaas VCalixtus IIIPius IIPaulus IISixtus IVInnocentius VIIIAlexander VIPius IIIJulius IILeo XHadrianus VIClemens VIIPaulus IIIJulius IIIMarcellus IIPaulus IVPius IVPius VGregorius XIIISixtus VUrbanus VIIGregorius XIVInnocentius IXClemens VIIILeo XIPaulus VGregorius XVUrbanus VIIIInnocentius XAlexander VIIClemens IXClemens XInnocentius XIAlexander VIIIInnocentius XIIClemens XIInnocentius XIIIBenedictus XIIIClemens XIIBenedictus XIVClemens XIIIClemens XIVPius VIPius VIILeo XIIPius VIIIGregorius XVIPius IXLeo XIIIPius XBenedictus XVPius XIPius XIIJohannes XXIIIPaulus VIJohannes Paulus IJohannes Paulus IIBenedictus XVIFranciscus I