Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Catholic Encyclopedia

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

The Catholic Encyclopedia is een werk uit het begin van de twintigste eeuw, dat als doel had volledige en gezaghebbende informatie te geven over de hele scala van katholieke interessepunten, gebruiken en leerstellingen in het heden en het verleden. Het eigenlijke werk aan de encyclopedie begon in januari 1905, en was klaar in april 1914.

Catholic Encyclopedia - publisher's logo colored.png

Behoefte

In Engelstalige katholieke kringen werd reeds geruime tijd de behoefte gevoeld aan een degelijke katholieke encyclopedie. Er waren weliswaar uitgevers van encyclopedieën geweest die probeerden rekening te houden met het katholieke publiek, maar vanuit katholiek standpunt waren die artikelen dikwijls te summier of leken dikwijls partijdig of soms ronduit fout.

Opzet van het werk

De encyclopedie was enerzijds niet puur als een kerk-encyclopedie bedoeld, en zou niet alleen kerkelijke geschiedenis en de daden van kerkmannen bevatten, maar werd uitgebreid met artikelen over allerlei katholieke kunstenaars, wetenschappers, …, en wat dezen hadden bereikt. Het verschil met encyclopedieën in het algemeen was, dat de thema’s die absoluut geen verband hadden met de Katholieke Kerk, weggelaten werden. Anderzijds poogde de encyclopedie wel de volledige inhoud van katholieke leerstellingen te geven en zowel de hoogtes als de laagtes uit de katholieke geschiedenis aan bod te laten komen. Men liet autoriteiten op allerlei vakgebieden een onpartijdig verslag uitbrengen in verband met de thema’s die in de encyclopedie aan bod kwamen.

Het werk was geen vertaling of bewerking van vroegere encyclopedieën.

Voorbereiding

Sinds 1903 begonnen de toekomstige redacteurs en uitgevers af en toe samen te komen om ideeën over de uitgave van deze Encyclopedie te bespreken. Op 8 december 1904 kwamen ze overeen om het werk vroeg in 1905 te beginnen en wie de uitgevers ervan zouden zijn. In januari 1905 werd ’Board of Editors’, een redactiecomité, gevormd uit personen die als leraar of professor reeds ervaring hadden met educatie en met de behoefte aan katholieke lectuur. Het redactiecomité bestond gedurende de hele periode waarin er aan de encyclopedie werd gewerkt uit dezelfde personen.

Redactiecomité

  • Charles G. Herbermann, professor Latijn en bibliothecaris aan het college van de stad New York,
  • Edward A. Pace, toen professor in de filosofie aan de katholieke universiteit van Amerika in Washington D.C.
  • Condé B. Pallen, redacteur,
  • Rt. Rev. Thomas J. Shahan, toen professor kerkgeschiedenis aan de katholieke universiteit,
  • John J. Wynne, s.j., redacteur van „The Messenger”

De werkzaamheden

Op 1 januari 1905 vond de eerste redactievergadering plaats op de kantoren van „The Messenger”. Vanaf die datum tot april 1913 werden er 134 formele vergaderingen gehouden om de opzet, de planning en vooruitgang van het werk te bespreken. Daarnaast hadden de redactieleden zich op informele besprekingen, en stonden ze voortduren met elkaar in contact via briefwisseling.

In het begin waren alle redactieleden steeds op alle redactievergaderingen aanwezig; maar vanaf april 1907 werd enkel verwacht dat op elke vergadering een van de redacteurs van de katholieke universiteit van Washington aanwezig zou zijn.

De leden van het redactiecomité werden ook verkozen tot leden van de ’Board of Directors’, de directieraad, van de uitgeversmaatschappij die in februari 1905 werd opgericht onder de naam Robert Appleton Company. Deze uitgeversmaatschappij kreeg het volledige zeggenschap over de inhoud en over de richtlijnen die zouden worden gevolgd bij het samenstellen van de encyclopedie. Op 25 februari werd het contract getekend om The Catholic Encyclopedia te produceren. De naam van de uitgeversmaatschappij werd in 1912 gewijzigd in The Encyclopedia Press, Inc.

Tijdens de verloop van het werk werden de redacteurs bijgestaan door een groep van 151 assistenten, die de artikelen persklaar maakten. In totaal werkten 1500 personen aan de encyclopedie.

De redactie verzorgde naast de tekst ook de selectie en rangschikking van de illustraties over een breed scala van onderwerpen, en de historische zowel als actuele landkaarten.

In 1906 werd er een pamflet in omloop gebracht dat het doel van de encyclopedie uitlegde en waarin enkele drukvoorbeelden stonden van de tekst en illustraties.

De artikelen met leerstellige inhoud werden onderworpen aan de kritische blik van de kerkelijk aangestelde censoren. De encyclopedie droeg het Imprimatur van de aartsbisschop van New York, John kardinaal Farley, onder wiens kerkelijke jurisdictie hij werd gepubliceerd.

De encyclopedie kreeg heel wat positieve persreacties, ook van protestantse zijde.

Internet-tijdperk

Wegens het bezoek van paus Johannes Paulus II aan Denver in augustus 1993, voelde Kevin Knight zich aangespoord om iets te doen voor de nieuwe evangelisatie. Aangezien hij weinig goede katholieke websites vond, probeerde hij een paar vrienden te overtuigen om een website te beginnen. Toen niemand reageerde, begon hij er dan maar zelf mee. In 1995 richtte hij de New Advent-website op.

De hele Summa Theologica van Thomas van Aquino werd op deze website gezet, en de geschriften van de kerkvaders. Maar de meest ambitieuze onderneming was, de 15 delen van de Catholic Encyclopedia te digitaliseren, van HTML-tags te voorzien en online te plaatsen.

Knight koos de uitgave van 1913 ten eerste omdat hierop intussen geen auteursrechten meer waren, maar hij vermeldt ook dat velen vonden dat dit de beste editie geweest zou zijn. Via de website liet hij weten dat hij vrijwilligers zocht die hun steentje wilden bijdragen om de hele encyclopedie te scannen of over te typen. Honderden mensen begonnen eraan mee te werken.

Ten eerste moesten oude exemplaren van de encyclopedie worden opgespeurd. Sommige vrijwilligers bezaten de encyclopedie zelf, anderen konden werken in een bibliotheek of delen uitlenen. De gescande teksten werden per e-mail aan Kevin Knight gestuurd.

De website vertelt ook hoe de vrijwilligers verschillende achtergronden hadden. Een zekere Donald Boon wordt bijvoorbeeld geciteerd, een methodist. Hij vond de Catholic Encyclopedia toen hij op het internet op zoek was naar een naslagwerk, en vond dat de Catholic Encyclopedia een „inspirerende en waardevolle bron is voor alle christenen.”

Weblinks

Bronnen, noten en/of referenties

Bekijk de Wikisage-artikelen die naar artikelen in The Catholic Encyclopedia verwijzen

The Catholic Encyclopedia (1917)  (en) Catholic Encyclopedia, in: Catholic Encyclopedia, New York, Robert Appleton Company, 1907-1912. (vertaal via: Vertaal via Google translate)