Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Prediker (boek): verschil tussen versies
(JewEn) |
(Link) |
||
(4 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
Regel 15: | Regel 15: | ||
}} | }} | ||
Het boek '''Prediker''' is onderdeel van de [[Tenach]] en het [[Oude Testament]]. | Het boek '''Prediker''' is onderdeel van de [[Tenach]] en het [[Oude Testament]]. | ||
De [[Hebreeuws]]e naam luidt ''Kohelet'' (of ''Koheles''), in de [[Grieks]]e [[Septuaginta]] heet het boek ''èkklesiastés'', en in de [[Latijn]]se [[Vulgata]] ''Concionator' | De [[Hebreeuws]]e naam luidt ''Kohelet'' (of ''Koheles''), in de [[Grieks]]e [[Septuaginta]] heet het boek {{Grieks|Ἐκκλησιαστής}} ''èkklesiastés'', en in de [[Latijn]]se [[Vulgata]] ''Concionator''. In Rooms-katholieke bijbeluitgaven wordt het boek ook wel ''Ecclesiastes'' genoemd, een Latijnse transcriptie van het Griekse ''èkklesiastés''. | ||
In de Tenach | In de traditionele Hebreeuwse indeling van de boeken in de Tenach (’[[Hebreeuwse Bijbel]]’) staat ''Prediker'' bij de de [[Geschriften]] (Ketoeviem) en daarbinnen van de zogeheten feestrollen, de [[Megillot]]. | ||
==Auteur== | ==Auteur== | ||
Traditioneel wordt het boek toegeschreven aan [[Salomo]] (Heb.: ''Sjlomo''). Terwijl traditionele theologen vasthouden aan een datering omstreeks 970-931 v.Chr., nemen moderne theologen aan dat het boek uit de periode na de [[Babylonische ballingschap]] moet stammen. Hoewel de schrijver zichzelf impliciet ’Salomo’ noemt in hoofdstuk {{Bijbel|1|12}}, zouden hier ook andere verklaringen mogelijk zijn. | |||
Taalkundige kenmerken (Aramese invloeden en Perzische leenwoorden) zouden een datering vóór de vijfde eeuw minder waarschijnlijk maken. Het boek zou volgens sommige wetenschappers een jongere vorm van het Hebreeuws dan de boeken Ezra en Nehemia bevatten, en dat zou betekenen dat het na de vierde eeuw v.Chr. is geschreven. Anderzijds kan het boek niet geschreven zijn na 190 v.Chr., | Taalkundige kenmerken (Aramese invloeden en Perzische leenwoorden) zouden een datering vóór de vijfde eeuw minder waarschijnlijk maken. Het boek zou volgens sommige wetenschappers een jongere vorm van het Hebreeuws dan de boeken Ezra en Nehemia bevatten, en dat zou betekenen dat het na de vierde eeuw v.Chr. is geschreven. Anderzijds kan het boek niet geschreven zijn na 190 v.Chr., aangezien de auteur van [[De wijsheid van Jezus Sirach|Sirach]], een boek dat met vrij grote zekerheid tussen 190 en 170 v.Chr. gedateerd wordt, er naar verwijst. Meestal aanvaardt men daarom een datering rond de 3e of 4e eeuw v.Chr. Dat zou een tijd geweest zijn waarin heel wat ’wijsheidsleraars’ rondtrokken, die leerlingen rond zich verzamelden. Mogelijk zou het boek Prediker op een dergelijke wijsheidsleraar teruggaan. | ||
==Inhoud/Thema/Boodschap== | ==Inhoud/Thema/Boodschap== | ||
Het refrein van het boek wordt gevormd door de woorden | Het refrein van het boek wordt gevormd door de woorden ’ijdelheid der ijdelheden, alles is ijdelheid’ (bijvoorbeeld {{Bijbel|Prediker|1|2}}; {{Bijbel|Prediker|12|8}}). Met het woord ’ijdel’ probeerde men in het Nederlands het het Hebreeuwse ’hevel’ te vertalen. Dit woord komt slechts ongeveer zeventig maal voor in de Hebreeuwse tekst van de Bijbel, waarvan achtendertig keer in Qohelet. Letterlijk betekent het ook ’damp’ of ’wind’ (vergelijk {{Bijbel|Jesaja|57|13}}). Dit slaat op de vluchtigheid van de wereld. De vertalers van de Nieuwe Bijbelvertaling gebruikten een allitteratie om het meer letterlijke ’ijdelheden der ijdelheden’ weer te geven, en schiepen hiermee een nieuwe Nederlandse uitdrukking: | ||
' | :''„Lucht en leegte, zegt Prediker, | ||
lucht en leegte, alles is leegte.' | :''lucht en leegte, alles is leegte.”'' | ||
Qohelet gebruikt het woord | Qohelet gebruikt het woord ’ijdel’ om aan te duiden dat de wereld onzinnig in elkaar steekt: de wereld tart alle redelijkheid. De wijsheid slaagt er niet in om de wereld inzichtelijk te maken: hoe meer inzicht een mens nastreeft, hoe meer hij er van overtuigd raakt dat de wereld absurd is. Toch zijn er bepaalde ervaringen die wel zinvol kunnen zijn. In liefde, werk en intellect kan de mens voldoening vinden, zodat zijn bestaan niet volledig zinloos is (vergelijk {{Bijbel|Prediker|9:7-10}}). | ||
==Relaties met andere bijbelboeken== | ==Relaties met andere bijbelboeken== | ||
Een aantal | Een aantal uitdrukkingen in de boeken Prediker en [[Spreuken]] vertonen sterke onderlinge overeenkomsten. | ||
==Invloed== | ==Invloed== | ||
Misschien vanwege het feit dat God er nauwelijks in voorkomt, is het boek ''Prediker'' ook onder niet-christenen tamelijk populair. Uitdrukkingen als ''alles is ijdelheid'' en ''er is niets nieuws onder de zon'' worden in brede kring gebezigd. Ook via de profane literatuur vonden de teksten uit Prediker een breder publiek: | Misschien vanwege het feit dat God er nauwelijks in voorkomt, is het boek ''Prediker'' ook onder niet-christenen tamelijk populair. Uitdrukkingen als ''alles is ijdelheid'' en ''er is niets nieuws onder de zon'' worden in brede kring gebezigd. Ook via de profane literatuur vonden de teksten uit Prediker een breder publiek: | ||
* [[Pete Seeger]] gebruikte een passage uit Prediker als tekst voor de, vooral in de versie van [[The Byrds]], bekende hitsingle ''[[Turn! Turn! Turn!]]'' (''For everything/There is a season/And a time for every purpose under heaven'') | * [[Pete Seeger]] gebruikte een passage uit Prediker als tekst voor de, vooral in de versie van [[The Byrds]], bekende hitsingle ''[[Turn! Turn! Turn!]]'' (''For everything/There is a season/And a time for every purpose under heaven'') | ||
*In het wielergedicht ''Mont Ventoux'' van [[Jan Kal]] wordt Prediker 1 | *In het wielergedicht ''Mont Ventoux'' van [[Jan Kal]] wordt {{Bijbel|Prediker|1|8}} aangehaald: ''Alles is onuitsprekelijk vermoeiend''. | ||
==Weblinks== | ==Weblinks== | ||
*{{JewEn|5415|Ecclesiastes, Book of}} | *{{JewEn|5415|Ecclesiastes, Book of}} | ||
*{{CathEn|05244b|Ecclesiastes}} | *{{CathEn|05244b|Ecclesiastes}} | ||
*{{ISBE|ecclesiastes-the-preacher|Ecclesiastes, The Preacher}} | |||
*{{EnBrit|177756|Ecclesiastes (Old Testament)}} | |||
{{Bron|bronvermelding= | {{Bron|bronvermelding= | ||
* {{Aut|Nicholas Perrin}}, ''Messianism in the Narrative Frame of Ecclesiastes?'', [[Revue biblique]] 108:1 (2001). | |||
* {{Aut|Nicholas Perrin}}, | * {{Aut|Aaron Sturgill}}, ''[http://www.bible.org Introduction to Ecclesiastes]' op [http:bible.org Bible.org] | ||
* [http://www.bible.org ' | <!--* [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ecclesiastes&oldid=458010484 Engelstalige wiki]--> | ||
{{References}} | {{References}} | ||
}} | }} |
Huidige versie van 4 dec 2018 om 18:38
Prediker (קהלת) | ||
Auteur | toegeschreven aan Salomo | |
Tijd | 3e eeuw v.Chr. | |
Taal | Hebreeuws | |
Categorie | Wijsheid, Feestrol | |
Hoofdstukken | 12 | |
Andere naam | Ecclesiastes | |
Vorige boek | Spreuken (in de Tenach Klaagliederen) | |
Volgende boek | Hooglied (in de Tenach Esther) |
Het boek Prediker is onderdeel van de Tenach en het Oude Testament. De Hebreeuwse naam luidt Kohelet (of Koheles), in de Griekse Septuaginta heet het boek Ἐκκλησιαστής èkklesiastés, en in de Latijnse Vulgata Concionator. In Rooms-katholieke bijbeluitgaven wordt het boek ook wel Ecclesiastes genoemd, een Latijnse transcriptie van het Griekse èkklesiastés.
In de traditionele Hebreeuwse indeling van de boeken in de Tenach (’Hebreeuwse Bijbel’) staat Prediker bij de de Geschriften (Ketoeviem) en daarbinnen van de zogeheten feestrollen, de Megillot.
Auteur
Traditioneel wordt het boek toegeschreven aan Salomo (Heb.: Sjlomo). Terwijl traditionele theologen vasthouden aan een datering omstreeks 970-931 v.Chr., nemen moderne theologen aan dat het boek uit de periode na de Babylonische ballingschap moet stammen. Hoewel de schrijver zichzelf impliciet ’Salomo’ noemt in hoofdstuk 1 12, zouden hier ook andere verklaringen mogelijk zijn.
Taalkundige kenmerken (Aramese invloeden en Perzische leenwoorden) zouden een datering vóór de vijfde eeuw minder waarschijnlijk maken. Het boek zou volgens sommige wetenschappers een jongere vorm van het Hebreeuws dan de boeken Ezra en Nehemia bevatten, en dat zou betekenen dat het na de vierde eeuw v.Chr. is geschreven. Anderzijds kan het boek niet geschreven zijn na 190 v.Chr., aangezien de auteur van Sirach, een boek dat met vrij grote zekerheid tussen 190 en 170 v.Chr. gedateerd wordt, er naar verwijst. Meestal aanvaardt men daarom een datering rond de 3e of 4e eeuw v.Chr. Dat zou een tijd geweest zijn waarin heel wat ’wijsheidsleraars’ rondtrokken, die leerlingen rond zich verzamelden. Mogelijk zou het boek Prediker op een dergelijke wijsheidsleraar teruggaan.
Inhoud/Thema/Boodschap
Het refrein van het boek wordt gevormd door de woorden ’ijdelheid der ijdelheden, alles is ijdelheid’ (bijvoorbeeld Prediker 1:2; Prediker 12:8). Met het woord ’ijdel’ probeerde men in het Nederlands het het Hebreeuwse ’hevel’ te vertalen. Dit woord komt slechts ongeveer zeventig maal voor in de Hebreeuwse tekst van de Bijbel, waarvan achtendertig keer in Qohelet. Letterlijk betekent het ook ’damp’ of ’wind’ (vergelijk Jesaja 57:13). Dit slaat op de vluchtigheid van de wereld. De vertalers van de Nieuwe Bijbelvertaling gebruikten een allitteratie om het meer letterlijke ’ijdelheden der ijdelheden’ weer te geven, en schiepen hiermee een nieuwe Nederlandse uitdrukking:
- „Lucht en leegte, zegt Prediker,
- lucht en leegte, alles is leegte.”
Qohelet gebruikt het woord ’ijdel’ om aan te duiden dat de wereld onzinnig in elkaar steekt: de wereld tart alle redelijkheid. De wijsheid slaagt er niet in om de wereld inzichtelijk te maken: hoe meer inzicht een mens nastreeft, hoe meer hij er van overtuigd raakt dat de wereld absurd is. Toch zijn er bepaalde ervaringen die wel zinvol kunnen zijn. In liefde, werk en intellect kan de mens voldoening vinden, zodat zijn bestaan niet volledig zinloos is (vergelijk Prediker 9:7-10).
Relaties met andere bijbelboeken
Een aantal uitdrukkingen in de boeken Prediker en Spreuken vertonen sterke onderlinge overeenkomsten.
Invloed
Misschien vanwege het feit dat God er nauwelijks in voorkomt, is het boek Prediker ook onder niet-christenen tamelijk populair. Uitdrukkingen als alles is ijdelheid en er is niets nieuws onder de zon worden in brede kring gebezigd. Ook via de profane literatuur vonden de teksten uit Prediker een breder publiek:
- Pete Seeger gebruikte een passage uit Prediker als tekst voor de, vooral in de versie van The Byrds, bekende hitsingle Turn! Turn! Turn! (For everything/There is a season/And a time for every purpose under heaven)
- In het wielergedicht Mont Ventoux van Jan Kal wordt Prediker 1:8 aangehaald: Alles is onuitsprekelijk vermoeiend.
Weblinks
(en) Ecclesiastes, Book of, in: Jewish Encyclopedia, New York: Funk & Wagnalls, 1901-1906. (vertaal via:
)
(en) Ecclesiastes, in: Catholic Encyclopedia, New York, Robert Appleton Company, 1907-1912. (vertaal via:
)
(en) Ecclesiastes, The Preacher, in: ISBE, J. Orr, ed., Chicago, Howard-Severance Company, 1915. (vertaal via:
)
(en) Ecclesiastes (Old Testament), in: Encyclopædia Britannica, 2024. (vertaal via:
)
Bronvermelding
Bronnen, noten en/of referenties:
- Nicholas Perrin, Messianism in the Narrative Frame of Ecclesiastes?, Revue biblique 108:1 (2001).
- Aaron Sturgill, Introduction to Ecclesiastes' op [http:bible.org Bible.org]
Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met Book of Ecclesiastes op Wikimedia Commons.