Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Christelijke jaartelling: verschil tussen versies

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
(onderkopje tussengevoegd)
(Toevoeging vanuit Duits: http://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Christliche_Zeitrechnung&oldid=96768401)
Regel 9: Regel 9:
  
 
Men kan niet zomaar spreken van een Romeinse jaartelling. Enerzijds zou men de ''[[ab urbe condita (jaartelling)|ab urbe condita]]''-jaartelling de Romeinse jaartelling kunnen noemen, maar toen deze in gebruik genomen werd, was er reeds meer dan een [[millennium]] Romeinse geschiedenis voorbij. Dat men daarentegen wel van '''de''' christelijke jaartelling spreekt, rechtvaardigt men door het feit dat het Dionysius Exiguus’ bedoeling was om deze jaartelling met Jezus’ incarnatie te laten beginnen. Dat Jezus in werkelijkheid reeds een aantal jaren voor het jaar 1 werd geboren (volgens de ''New Catholic Encyclopedia'' 4 tot 7 jaar voordien), verandert daar niet zo veel aan.
 
Men kan niet zomaar spreken van een Romeinse jaartelling. Enerzijds zou men de ''[[ab urbe condita (jaartelling)|ab urbe condita]]''-jaartelling de Romeinse jaartelling kunnen noemen, maar toen deze in gebruik genomen werd, was er reeds meer dan een [[millennium]] Romeinse geschiedenis voorbij. Dat men daarentegen wel van '''de''' christelijke jaartelling spreekt, rechtvaardigt men door het feit dat het Dionysius Exiguus’ bedoeling was om deze jaartelling met Jezus’ incarnatie te laten beginnen. Dat Jezus in werkelijkheid reeds een aantal jaren voor het jaar 1 werd geboren (volgens de ''New Catholic Encyclopedia'' 4 tot 7 jaar voordien), verandert daar niet zo veel aan.
 +
 +
=== Andere christliche Jahreszählungen ===
 +
In der Chronologie des [[Sextus Iulius Africanus]] (etwa 160–240) wird für die Schöpfung der Welt das Jahr 5501 v. Chr. errechnet. Auf diese Arbeit wurde oft Bezug genommen.
 +
 +
Das [[Oströmisches Reich|Oströmische Reich]] zählte in Jahren ab der [[Schöpfung|Erschaffung der Welt]], die entsprechend den Angaben in der griechischen Bibel, der [[Septuaginta]], auf das Jahr 5501 v. Chr. oder 5508 v. Chr. datiert wurde. Diese Zählung hielt sich in [[Geschichte Russlands|Russland]] bis 1699, als [[Peter I. (Russland)|Peter I.]] im Dezember anordnete, dass vom [[1. Januar]] des nächsten Jahres an (nach alter Rechnung das Jahr 7208 nach Erschaffung der Welt) das Jahr 1700 n. Chr. zu schreiben sei.
 +
 +
Papst [[Gregor XIII.]] beauftragte den protestantischen Humanisten [[Joseph Justus Scaliger]] (1540–1609) mit der Erstellung einer zusammenhängenden Chronologie historischer Ereignisse. Scaliger ermittelte im Jahre 1583 das Schöpfungsdatum auf das Jahr 3950 v. Chr.
 +
 +
Der anglikanische Theologe [[James Ussher]] (1581–1656) aus [[Irland (Insel)|Irland]] datierte im Jahre 1650 die Schöpfung der Welt auf das Jahr [[4004 v. Chr.]] Auf diese Berechnung geht der [[Ussher-Lightfoot-Kalender]] zurück.
 +
 +
Der [[Jüdischer Kalender|jüdische Kalender]] geht ebenfalls von einem angenommenen Schöpfungdatum aus und beginnt am 7. Oktober 3761 v. Chr.. Das System wurde im Wesentlichen vom Patriarchen [[Hillel II.]] 359 n. Chr. festgelegt.
 +
 +
Der [[Koptischer Kalender|Koptische Kalender]] der [[Koptische Kirche|Koptischen Kirche]] wählt die Thronbesteigung [[Diokletian]]s am 29. August 284 (nach julianischem Datum) als Beginn ([[Ära Diokletians]]).
 +
 +
Der [[Äthiopischer Kalender|Äthiopische Kalender]] bezieht sich auf die Geburt von Jesus Christus, doch nach den Berechnungen von [[Dionysius Exiguus]]. Die Abweichung zur Zählung nach Beda Venerabilis im Gregorianischen Kalender beträgt etwa 7 Jahre und 9 Monate.
 +
  
 
==Zie ook==
 
==Zie ook==

Versie van 3 jan 2012 om 19:26

De ’christelijke jaartelling’ is de jaartelling die door de Scytische monnik Dionysius Exiguus werd gecreëerd als hulpmiddel bij het opstellen van zijn paastabel. Hij had de opdracht gekregen van paus Johannes I om een tijdrekenkundig systeem te ontwikkelen dat de kerken in staat zou stellen een officiële paasdatum vast te stellen. Hij presenteerde de resultaten in of kort na het jaar 525 aan officiële vertegenwoordigers van paus Johannes I, zonder dat dit op dat moment tot het invoeren van een nieuwe jaartelling leidde. In vele landen, in het bijzonder in de westerse wereld, is de christelijke jaartelling de gebruikelijke jaartelling.

De christelijke jaartelling, ook Anno Domini-jaartelling genoemd, was door Dionysius Exiguus bedoeld om te beginnen met de incarnatie van Jezus Christus. Hij had zijn tabel namelijk gebaseerd op de indicties van Diocletianus, maar schreef naar de bisschop Petronius: „Wij hebben niet gewild onze cycli met de herinnering van een goddeloze en vervolger (d.i. Diocletianus) te verbinden, maar wij hebben eerder gekozen vanaf de incarnatie van onze Heer Jezus Christus (ab incarnatione Domini nostri Jesu Christi) de jaarperiodes te markeren, aangezien hieruit het begin van onze notie van onze hoop zou blijken, en de reden van het herstel van de mensheid, dit is, het lijden van onze Verlosser, duidelijk aan het licht zou komen.”[1] Volgens moderne historici werd Jezus, ervan uitgaand dat hij bestond, echter een aantal jaren voor het jaar 1 geboren. De christelijke jaartelling geeft dus niet exact aan hoeveel jaren er zijn verstreken sinds het moment dat Jezus werd geboren (het verschil is ongeveer vier jaar).

Pas in de achtste eeuw werd de ’Anno Domini’- of ’christelijke jaartelling’ door toedoen van de Engelse chronoloog en historicus Beda Venerabilis daadwerkelijk in gebruik genomen als een volwaardig systeem voor het dateren van historische en van actuele gebeurtenissen. Naarmate men meer gebruik ging maken van de ’Anno Domini’-jaartelling raakte de ’ab urbe condita’-telling in onbruik.

Jaartelling en kalender

Onderscheid dient te worden gemaakt tussen de twee complementaire begrippen jaartelling en kalender. De in Rome gebruikte kalender werd sinds het concilie van Nicaea in het jaar 325 de officiële kalender van de kerk. Gedurende de hele tijd dat de christelijke jaartelling in gebruik is, namelijk vanaf de achtste eeuw tot op heden, werd er slechts een keer een wijziging aangebracht in het gebruik van de kalender, namelijk in het jaar 1582. De Romeinse kalender onderging sinds de stichting van Rome in de achtste eeuw voor Chr. een aantal aanpassingen. De voorlaatste grondige wijziging was de juliaanse kalender (die gebruikt werd van 46/45 voor Christus tot 1582), de laatste aanpassing was de gregoriaanse kalender (vanaf het jaar 1582). De bij de ’christelijke jaartelling’ behorende kalender was dus van 325 tot 1582 de juliaanse, en daarna de gregoriaanse kalender.

Men kan niet zomaar spreken van een Romeinse jaartelling. Enerzijds zou men de ab urbe condita-jaartelling de Romeinse jaartelling kunnen noemen, maar toen deze in gebruik genomen werd, was er reeds meer dan een millennium Romeinse geschiedenis voorbij. Dat men daarentegen wel van de christelijke jaartelling spreekt, rechtvaardigt men door het feit dat het Dionysius Exiguus’ bedoeling was om deze jaartelling met Jezus’ incarnatie te laten beginnen. Dat Jezus in werkelijkheid reeds een aantal jaren voor het jaar 1 werd geboren (volgens de New Catholic Encyclopedia 4 tot 7 jaar voordien), verandert daar niet zo veel aan.

Andere christliche Jahreszählungen

In der Chronologie des Sextus Iulius Africanus (etwa 160–240) wird für die Schöpfung der Welt das Jahr 5501 v. Chr. errechnet. Auf diese Arbeit wurde oft Bezug genommen.

Das Oströmische Reich zählte in Jahren ab der Erschaffung der Welt, die entsprechend den Angaben in der griechischen Bibel, der Septuaginta, auf das Jahr 5501 v. Chr. oder 5508 v. Chr. datiert wurde. Diese Zählung hielt sich in Russland bis 1699, als Peter I. im Dezember anordnete, dass vom 1. Januar des nächsten Jahres an (nach alter Rechnung das Jahr 7208 nach Erschaffung der Welt) das Jahr 1700 n. Chr. zu schreiben sei.

Papst Gregor XIII. beauftragte den protestantischen Humanisten Joseph Justus Scaliger (1540–1609) mit der Erstellung einer zusammenhängenden Chronologie historischer Ereignisse. Scaliger ermittelte im Jahre 1583 das Schöpfungsdatum auf das Jahr 3950 v. Chr.

Der anglikanische Theologe James Ussher (1581–1656) aus Irland datierte im Jahre 1650 die Schöpfung der Welt auf das Jahr 4004 v. Chr. Auf diese Berechnung geht der Ussher-Lightfoot-Kalender zurück.

Der jüdische Kalender geht ebenfalls von einem angenommenen Schöpfungdatum aus und beginnt am 7. Oktober 3761 v. Chr.. Das System wurde im Wesentlichen vom Patriarchen Hillel II. 359 n. Chr. festgelegt.

Der Koptische Kalender der Koptischen Kirche wählt die Thronbesteigung Diokletians am 29. August 284 (nach julianischem Datum) als Beginn (Ära Diokletians).

Der Äthiopische Kalender bezieht sich auf die Geburt von Jesus Christus, doch nach den Berechnungen von Dionysius Exiguus. Die Abweichung zur Zählung nach Beda Venerabilis im Gregorianischen Kalender beträgt etwa 7 Jahre und 9 Monate.


Zie ook

Noten

  1. º Dionysius Exiguus, Liber de Paschate II.