Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Week

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Een week is in de huidige tijdrekening een periode van zeven dagen. In België en Nederland geldt tegenwoordig maandag als de eerste dag van de week, zoals beschreven in ISO 8601 en NEN 2772. In sommige landen, en in de christelijke en islamitische kalenders geldt zondag als eerste dag van de week.

Weeknummering

Hoofdartikel.png Zie weeknummer voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Om administratieve redenen wordt soms de voorkeur gegeven aan een doorlopende nummering van weken, in plaats van het onregelmatige systeem van datum en maand. In tegenstelling tot Europa, wordt weeknummering zelden gebruikt in de Verenigde Staten. Om een specifieke week in het jaar aan te duiden gebruikt men er uitdrukkingen als "the week beginning September 1".

In Nederland en België begint de nummering met de week die vier of meer dagen van het nieuwe jaar bevat. Hierbij gaat men ervan uit dat een week begint op maandag. Dit houdt in dat week 1 die week is waarin de eerste donderdag van januari valt, én verder dat 4 januari altijd in week 1 valt.

Bij deze weeknummering moet men erop letten dat de eerste week van een jaar soms dagen bevat die nog tot het vorige jaar behoren. Zo valt bijvoorbeeld 31 december 2007 in week 1 van het jaar 2008.

Weekdagen

In de meeste talen hebben de weekdagen een naam, maar in sommige talen worden de dagen genummerd. Het laatste kan tot verwarring leiden omdat in niet alle betreffende talen de telling met dezelfde dag van de week begint. Zo is bijvoorbeeld de dinsdag in het Russisch вторник (letterlijk: tweede dag) en in het Portugees terça-feira (letterlijk: derde dag).

In Romaanse talen en Germaanse talen zijn de zeven dagen van de week in het algemeen genoemd naar:

Genoemd naar
Nederlandse naam in Romaanse talen in Germaanse talen
zondag God zon
maandag maan maan
dinsdag planeet of god Mars Germaanse god Tiwaz
woensdag planeet of god Mercurius Germaanse god Wodan
donderdag planeet of god Jupiter Germaanse god Donar
vrijdag planeet of godin Venus Germaanse godin Friia
zaterdag sabbath planeet Saturnus

Enkele uitzonderingen

Betekenis van de naam in het
Nederlandse naam Arabisch Hebreeuws Spaans Portugees Russisch Fries Duits IJslands Fins
zondag eerste dag eerste dag verrijzenis
maandag tweede dag tweede dag tweede dag dag na zondag /
dag na geen-activiteitendag
dinsdag derde dag derde dag derde dag tweede dag derde dag
woensdag vierde dag vierde dag vierde dag midden (van de week) midweek midweek midweek
donderdag vijfde dag vijfde dag vijfde dag vierde dag vijfde dag
vrijdag dag van de samenkomst zesde dag zesde dag vijfde dag vastendag
zaterdag dag van de sabbat dag van de sabbat sabbat sabbat (dag van de) sabbat zonavond sabbatdag of zonavond baddag baddag (uit Oud-Germaans)

Oorsprong

De origine van de benamingen van de dagen van de week bestaan al duizenden jaren en stammen uit het Sanskrit. Deze betekenissen van de namen van de dagen van de week zijn nog steeds in dezelfde volgorde en betekenis in het Sanskrit terug te vinden.De Babyloniers namen deze benamingen over vanuit de ruilhandel die er veelvuldig plaatsvond. Vanuit de Babyloniers deden de namen ook hun intrede in Europa en de rest van de wereld.Elke dag was gewijd aan een andere godheid/hemellichaam. Het belang van het getal 7 komt ook voor in de Vedische astronomie. Er zijn 7 hemellichamen die overdag zichtbaar kunnen zijn met het blote oog (de zon, de maan en vijf planeten). Deze lichamen worden elk met een godheid geïdentificeerd. Volgens een andere theorie denkt men dat de 7-daagse periode een vereenvoudiging is van een kwart van de maanmaand.

Ook het Oude Testament van de Bijbel laat een week bestaande uit zeven dagen zien. De wereld werd geschapen in zes dagen. Op de zevende dag rustte God uit. In de joodse religie is dat de sabbat. Het christendom nam deze joodse opvatting over, maar verschoof de rustdag van zaterdag naar zondag. Een klein deel van het christendom, de zevendedagsadventisten, bleef daarentegen vasthouden aan de zaterdag als rustdag.

Culturen zonder weken van zeven dagen

  • De maya’s hanteerden 20 weken van 13 dagen. Hun Tzolkinjaar duurde dan ook maar 260 dagen en was een astrologisch jaar. Het Gregoriaans jaar (Haab) van 365 dagen was voor de Maya minder belangrijk maar werd evenwel gebruikt voor de landbouw. Ze hadden ook nog een jaar van 360 dagen (Mayakalender, Tun kalender).
  • De week in Bali varieerde van een tot tien dagen.
  • Op Java bestaat de traditionele week uit vijf marktdagen. Dit stelsel wordt nog steeds gehanteerd, maar ook het westerse is in gebruik. Daardoor ontstaan 5 x 7 = 35 weekdagcombinaties, die onder meer worden gebruikt bij het bepalen van gunstige of ongunstige dagen. Dit gebruik zou men kunnen vergelijken met onze astrologie.
  • Het prechristelijke Litouwen kende weken van negen dagen.
  • Rome kende tot in de vierde eeuw, toen Keizer Constantijn het Romeinse Rijk tot het christendom bekeerde en de zevendaagse week verplicht maakte, de achtdaagse week.
  • Na de Franse revolutie werd in 1793 een "week" bestaande uit 10 dagen, décades genaamd (zie: Franse Republikeinse Kalender), ingevoerd. Deze werd echter in 1806 weer afgeschaft.
  • De Sovjet-Unie probeerde zonder succes een week van zes dagen, met de zesde dag als rustdag, in te voeren.

1 week

  • 7 dagen
  • 168 uur
  • 10 080 minuten
  • 604 800 seconden
  • 23,00% van een gemiddelde maand
  • 1,92% van een gemiddeld jaar

Zie ook

Dagen van de week
MaandagDinsdagWoensdagDonderdag
VrijdagZaterdagZondag
WikiWoordenboek
Zoek week