Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie

Onderbewustzijn

Uit Wikisage
Ga naar: navigatie, zoeken

Met het onderbewustzijn oftewel het onderbewuste worden alle mentale processen bedoeld (gedachten,gevoelens), die niet bewust worden ervaren. Van nature worden waarnemingen en andere ervaringen door mensen en dieren op een onbewuste manier verwerkt, waarbij eerdere waarnemingen en ervaringen hun invloed hebben. De mens onderscheidt zich van dieren door een groter denkvermogen en een woordelijke taal, die het bewustzijn, middels beredeneringen, laat overheersen ten aanzien van het onderbewustzijn. Met andere woorden beperkt het bewuste denken zichzelf doordat het een vorm van tunnelvisie teweeg brengt. Binnen dat perspectief (bundeling van afzonderlijke beredeneringen en voortvloeiende begrippen) hebben de bijbehorende gevoelens veelal niet hun doorwerking gehad. Binnen het onderbewustzijn zijn gevoelens juist bepalend voor gedachtegangen (raadgevend, waardetoekennend).

Onbewust waarnemen

Naast de bewuste waarneming, zijn er ook dingen die we onbewust waarnemen. Men ziet onbewust details of overeenkomsten, waar men op het moment zelf niet stil bij staat, maar waarvan men zich pas later bewust wordt. Een mogelijke reactie is dan: He, heb ik dat niet eerder gezien?. Of: Nou je het zegt, ... Van autisten wordt soms beweerd dat ze een sterke onbewuste alertheid hebben.

Het onbewuste bewust maken

Onbewuste denkprocessen en waarnemingen worden eerst opgeslagen in het kortetermijngeheugen, waarvan uit ook bewust wordt gemaakt (ingevingen, intuïtie). Het langetermijngeheugen is minder toegankelijk. Het herinneren gaat dan moeizamer, en kan met bijvoorbeeld hypnose bewust gemaakt worden. beelddenkers maken veel gebruik van denkbeelden vanuit het onderbewustzijn. Ondanks dat dat meestal genetisch bepaald is, kan dat in een opvoeding en onderwijs wel bewerkstelligd worden door eerst zoveel mogelijk het begrijpen van iets (zo breed mogelijk) bij te brengen, alvorens de woordelijke beredenering erover kenbaar te maken. Dat kan lastig zijn, immers is de woordelijke beredenering er juist voor om middels een specifieke benadering een bepaald begrip te communiceren naar anderen toe. Door de betreffende beredeneringen ondergeschikt te maken aan de meerdere betreffende begrippen, wordt een begrijpend denken ontwikkeld in plaats van een beredenerend denken.

Dromen

In dromen wordt ook informatie (gedachtegangen, beelden, gevoelens) bewust gemaakt vanuit het onderbewustzijn. Je wordt je dan bewust van informatie die zowel uit het korte termijngeheugen als uit het lange termijngeheugen kan komen. Dromen kunnen realistisch zijn, maar ook vol van fantasie, zoals ook bij nachtmerries het geval is.

Sigmund Freud noemt dromen een kijkje in het onderbewustzijn.

Zie ook

Essay:Expliciet versus impliciet Expliciet versus impliciet