Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Drenthe: verschil tussen versies
(→Bestuurlijke indeling: link) |
(+ infobox van https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Drenthe&oldid=54916283) |
||
(4 tussenliggende versies door 3 gebruikers niet weergegeven) | |||
Regel 1: | Regel 1: | ||
{{Infobox provincie Nederland | |||
| naam = Drenthe | |||
| vlagafbeelding = [[Bestand:Flag Drenthe.svg|125px|rand|Provincievlag]] | |||
| wapensafbeelding = [[Bestand:Drenthe wapen.svg|125px|Provinciewapen]] | |||
| wapenartikel = Wapen van Drenthe (heraldiek) | |||
| kortnaam = Drenthe | |||
| hoofdstad = [[Assen]] | |||
| religiejaar = 2010-2015 | |||
| lat_deg = 52 | |||
| lat_min = 55 | |||
| lon_deg = 6 | |||
| lon_min = 35 | |||
| religie = [[Protestantse Kerk in Nederland|PKN]] 23,8%<br />Niet godsdienstig 61,9%<br />[[Rooms-katholieke Kerk|Katholiek]] 9,3%<br />[[Moslim]]s 0,9%<br />Overige gezindtes 3,6% | |||
| aantalgemeente = 12 | |||
| volkslied = [[Drenths volkslied|Mijn Drenthe]] (officieus) | |||
| afbeelding = {{Kaart provincies Nederland||provincie=Drenthe}} | |||
| Commissaris van Koning = [[Jetta Klijnsma]] ([[Partij van de Arbeid (Nederland)|PvdA]]) | |||
| website = [https://www.provincie.drenthe.nl/ www.provincie.drenthe.nl] | |||
| partijen = PvdA <br /> CDA <br /> VVD <br /> SP <br /> ChristenUnie <br />GroenLinks | |||
| zetels = 41 <br /> 13 <br /> 10 <br /> 8 <br /> 5 <br /> 3 <br /> 2 | |||
| detailkaart = [[Bestand:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|{{breedtedivbox}}px]] | |||
| iso = NL-DR | |||
}} | |||
'''Drenthe''' ([[Nedersaksisch]]: ''Drenthe'' of ''Drentie'') is een [[Provincies van Nederland|provincie]] van [[Nederland]], gelegen in het noordoosten van het land. Grofweg gezien grenst het in het noorden aan de provincie [[Groningen (provincie)|Groningen]], in het oosten aan [[Duitsland]], in het zuiden aan de provincie [[Overijssel]] en in het westen aan de provincie [[Friesland]]. De hoofdstad is [[Assen]]. | '''Drenthe''' ([[Nedersaksisch]]: ''Drenthe'' of ''Drentie'') is een [[Provincies van Nederland|provincie]] van [[Nederland]], gelegen in het noordoosten van het land. Grofweg gezien grenst het in het noorden aan de provincie [[Groningen (provincie)|Groningen]], in het oosten aan [[Duitsland]], in het zuiden aan de provincie [[Overijssel]] en in het westen aan de provincie [[Friesland]]. De hoofdstad is [[Assen]]. | ||
==Geschiedenis== | ==Geschiedenis== | ||
De eerste vermelding van Drenthe is gevonden in een document uit het jaar [[820]] waarin wordt gesproken van de ''pago Treanth'', de ''[[gouw (Germaans)|gouw]] Drenthe''. Uit archiefstukken in het Drents Archief blijkt dat in [[1024]] en [[1025]] over Drenthe als graafschap wordt gesproken. De naam Drenthe is waarschijnlijk een verwijzing naar het getal drie, er zouden oorspronkelijk drie [[dingspel]]en in Drenthe geweest zijn, hoewel er uit latere tijd zes bekend zijn. | De eerste vermelding van Drenthe is gevonden in een document uit het jaar [[820]] waarin wordt gesproken van de ''pago Treanth'', de ''[[gouw (Germaans)|gouw]] Drenthe''. Uit archiefstukken in het [[Drents Archief]] blijkt dat in [[1024]] en [[1025]] over Drenthe als graafschap wordt gesproken. De naam Drenthe is waarschijnlijk een verwijzing naar het getal drie, er zouden oorspronkelijk drie [[dingspel]]en in Drenthe geweest zijn, hoewel er uit latere tijd zes bekend zijn. | ||
Dat Drenthe tot de oudste bewoonde streken van Nederland behoort, blijkt uit de aanwezigheid van 52 [[hunebed]]den. Ook uit latere perioden zijn in de provincie veel tastbare overblijfselen bewaard gebleven, zoals [[grafheuvel]]s. | Dat Drenthe tot de oudste bewoonde streken van Nederland behoort, blijkt uit de aanwezigheid van 52 [[hunebed]]den. Ook uit latere perioden zijn in de provincie veel tastbare overblijfselen bewaard gebleven, zoals [[grafheuvel]]s. | ||
Regel 13: | Regel 36: | ||
==Bestuurlijke indeling== | ==Bestuurlijke indeling== | ||
Vanaf de Middeleeuwen bestond Drenthe uit zes [[dingspel]]en, met daaronder [[kerspel]]en, die tegelijk de kerkelijke en bestuurlijke [[gemeente (bestuur)|gemeenten]] vormden. De kerspelen bestonden weer uit [[buurschap]]pen, de dorpsgemeenschappen. In de Franse tijd werden de dingspelen afgeschaft en de kerspelen omgevormd tot uiteindelijk 35 burgerlijke gemeenten. Behalve de splitsing van de gemeente Dalen in Dalen en Schoonebeek in 1884 bleef deze [[Gemeentelijke herindeling| | Vanaf de Middeleeuwen bestond Drenthe uit zes [[dingspel]]en, met daaronder [[kerspel]]en, die tegelijk de kerkelijke en bestuurlijke [[gemeente (bestuur)|gemeenten]] vormden. De kerspelen bestonden weer uit [[buurschap]]pen, de dorpsgemeenschappen. In de Franse tijd werden de dingspelen afgeschaft en de kerspelen omgevormd tot uiteindelijk 35 burgerlijke gemeenten. Behalve de splitsing van de gemeente Dalen in Dalen en Schoonebeek in 1884 bleef deze gemeentelijke indeling ongewijzigd tot de grootschalige [[Gemeentelijke herindeling|herindeling]] van 1998. Sinds 1 januari van dat jaar zijn er nog twaalf gemeenten over: | ||
{| BORDER="0" cellpadding="10" | {| BORDER="0" cellpadding="10" | ||
Regel 182: | Regel 205: | ||
==Religie== | ==Religie== | ||
Anno 2005 is ongeveer een op de drie Drenten aangesloten bij een kerk. Net zoals in de andere noordelijke provincies zoals Groningen, Friesland en Flevoland is de meerderheid niet kerkelijk. Per eind 2005 was ongeveer 25 procent van de Drentse bevolking protestant en iets minder dan 8 procent van de bevolking was katholiek<ref>Geloven in het publieke domein. Verkenningen van een dubbele transformatie </ref>. | Anno 2005 is ongeveer een op de drie Drenten aangesloten bij een kerk. Net zoals in de andere noordelijke provincies zoals Groningen, Friesland en Flevoland is de meerderheid niet kerkelijk. Per eind 2005 was ongeveer 25 procent van de Drentse bevolking protestant en iets minder dan 8 procent van de bevolking was katholiek<ref>Geloven in het publieke domein. Verkenningen van een dubbele transformatie </ref>. | ||
In religieus opzicht was de provincie lange tijd erg homogeen. Bij de [[Reformatie]] ging de hele provincie over op het [[ | In religieus opzicht was de provincie lange tijd erg homogeen. Bij de [[Reformatie]] ging de hele provincie over op het [[calvinisme]], zij het dat die overgang van bovenaf opgelegd werd en niet overal even soepel verliep. Pas vanaf begin negentiende eeuw komen er, van buitenaf, weer [[Rooms-Katholieke Kerk|katholieken]] in Drenthe: in de [[veenkolonie|veenkoloniën]] in het zuidoosten (vanuit Duitsland en Twente) en in de kolonies van de [[Maatschappij van Weldadigheid]] in het zuidwesten en noordwesten. | ||
Kleinere dorpen als [[Barger-Compascuum]], [[Nieuw-Schoonebeek]], [[Weiteveen]], en [[Zwartemeer]] en het voormalige Barger-Oosterveld (tegenwoordig een wijk in Emmen) in het uiterste zuidoosten zijn daardoor overwegend katholiek, net als het Drents-Groningse dorp [[Zandberg (Groningen-Drenthe)|Zandberg]] en de voormalige MvW-kolonie [[Zorgvlied (Drenthe)|Zorgvlied]]. | Kleinere dorpen als [[Barger-Compascuum]], [[Nieuw-Schoonebeek]], [[Weiteveen]], en [[Zwartemeer]] en het voormalige Barger-Oosterveld (tegenwoordig een wijk in Emmen) in het uiterste zuidoosten zijn daardoor overwegend katholiek, net als het Drents-Groningse dorp [[Zandberg (Groningen-Drenthe)|Zandberg]] en de voormalige MvW-kolonie [[Zorgvlied (Drenthe)|Zorgvlied]]. | ||
Regel 362: | Regel 385: | ||
{{reflist}} | {{reflist}} | ||
}} | }} | ||
[[en:Drenthe]] | |||
[[Categorie:Drenthe| ]] | [[Categorie:Drenthe| ]] |
Huidige versie van 8 nov 2019 om 15:38
Provincie van Nederland ![]() | |||||
| |||||
<imagemap>
Image:Drenthe-Position.png | |||||
Hoofdstad | Assen | ||||
Oppervlakte - Land - Water |
2.680,37 km² 2.641,09 km² 39,28 km² | ||||
Geografische ligging | {{{GPS}}} | ||||
Inwoners (30 september 2011) | 491.036 | ||||
– Bevolkingsdichtheid | 186 inw./km² | ||||
– Aantal gemeenten | 12 | ||||
Commissaris van de Koningin (lijst) |
{{{Commissaris van Koningin}}} | ||||
Volkslied | {{{Volkslied}}} | ||||
Religie (2010-2015) | {{{Religie}}} | ||||
ISO 3166 | NL-DR | ||||
Bestand:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg | |||||
|
Drenthe (Nedersaksisch: Drenthe of Drentie) is een provincie van Nederland, gelegen in het noordoosten van het land. Grofweg gezien grenst het in het noorden aan de provincie Groningen, in het oosten aan Duitsland, in het zuiden aan de provincie Overijssel en in het westen aan de provincie Friesland. De hoofdstad is Assen.
Geschiedenis
De eerste vermelding van Drenthe is gevonden in een document uit het jaar 820 waarin wordt gesproken van de pago Treanth, de gouw Drenthe. Uit archiefstukken in het Drents Archief blijkt dat in 1024 en 1025 over Drenthe als graafschap wordt gesproken. De naam Drenthe is waarschijnlijk een verwijzing naar het getal drie, er zouden oorspronkelijk drie dingspelen in Drenthe geweest zijn, hoewel er uit latere tijd zes bekend zijn.
Dat Drenthe tot de oudste bewoonde streken van Nederland behoort, blijkt uit de aanwezigheid van 52 hunebedden. Ook uit latere perioden zijn in de provincie veel tastbare overblijfselen bewaard gebleven, zoals grafheuvels.
Oorspronkelijk behoorde de stad Groningen tot het graafschap Drenthe, terwijl Coevorden er niet tot behoorde. De Stellingwerven, die tegenwoordig in Friesland liggen, hoorden oorspronkelijk ook tot Drenthe. Over de grenzen in de veenstreken is tussen Drenthe en de aanliggende landen herhaaldelijk geschil geweest, wellicht doordat in de veengrond de opgerichte grensstenen of -palen wegzakten en zo de toestand dubieus werd.
In 1046 schonk keizer Hendrik III het graafschap aan bisschop Bernold van Utrecht. In 1227 versloeg een legertje van Drentse boeren onder leiding van Rudolf II van Coevorden het ruiterleger van de bisschop in de Slag bij Ane, door de paarden een moeras in te lokken. Het volgend jaar herstelde de nieuwe bisschop zijn gezag over de Drenten.
Hoewel Drenthe eigen staten had (Ridderschap en Eigenerfden) erkende de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden Drenthe niet voor vol en beschouwden het als een wingewest, waarover de Staten-Generaal het bestuur moest aanstellen. Pas bij de oprichting van het Koninkrijk werd de situatie duidelijk: Drenthe werd een volwaardige provincie.
Bestuurlijke indeling
Vanaf de Middeleeuwen bestond Drenthe uit zes dingspelen, met daaronder kerspelen, die tegelijk de kerkelijke en bestuurlijke gemeenten vormden. De kerspelen bestonden weer uit buurschappen, de dorpsgemeenschappen. In de Franse tijd werden de dingspelen afgeschaft en de kerspelen omgevormd tot uiteindelijk 35 burgerlijke gemeenten. Behalve de splitsing van de gemeente Dalen in Dalen en Schoonebeek in 1884 bleef deze gemeentelijke indeling ongewijzigd tot de grootschalige herindeling van 1998. Sinds 1 januari van dat jaar zijn er nog twaalf gemeenten over:
Zie ook:
- Lijst van steden en dorpen in Drenthe
- Lijst van voormalige gemeenten in Drenthe
- Lijst van gemeenten in Drenthe naar inwonersaantal
De Landschap Drenthe werd in 1815 een volwaardige provincie. De Provinciale Staten bestaan uit 41 leden, het college van Gedeputeerde Staten bestaat uit zes leden. Drenthe wordt bestuurd door een coalitie van PvdA,VVD en ChristenUnie.
Geografie
Fysische geografie
Het grootste deel van de provincie bevindt zich op het zogenoemde Drents Plateau, dat bestaat uit met zand bedekte grind- en zandafzettingen uit de laatste ijstijd. Er zijn weinig grote hoogteverschillen, het gehele Plateau ligt tussen de 10 en 20 meter boven NAP. De hoogteverschillen die er zijn, worden meestal veroorzaakt door doorsnijding van beekjes en riviertjes, opgehoogde bouwlanden en oude stuifduinen.
In het noordoosten van Drenthe ligt de Hondsrug, een heuvelrug die zich uitstrekt van voorbij Emmen in het zuidoosten tot in de stad Groningen in het noorden. Het hoogste natuurlijke punt, ook van de provincie, ligt 32 meter boven NAP ten noordwesten van Emmen. In Wijster bevindt zich het absoluut hoogste punt van de provincie (40 meter), de VAM-berg, een afgedekte vuilnisbelt die het goed doet in wielerwedstrijden.
De randen van de provincie liggen een stuk lager, delen in het noordwesten en zuidwesten liggen zelfs onder NAP.
Drenthe staat bekend om zijn hunebedden. Van de 53 die in Nederland voorkomen staan er 51 in Drenthe. De overige twee in de provincie Groningen.
Bij Schoonebeek werd tot voor kort aardolie gewonnen en verspreid over de provincie wordt nog steeds aardgas gewonnen. Het hoofdkantoor van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), verantwoordelijk voor aardolie- en aardgaswinning, bevindt zich in Assen.
Landschap
Ruwweg ziet de provincie Drenthe er uit als een omgekeerd bord; het midden is relatief hoog en de randen liggen lager. Met uitzondering van de Hondsrug gaat het om een hoogteverschil van slechts enkele meters. Toch is er een duidelijk verschil in landschap, geschiedenis en bevolking tussen de twee delen.
Zandgebieden
Het centrale, iets hoger gelegen, deel van de provincie wordt gevormd door zandgronden, ook wel het 'oude Drenthe' genoemd. Hier vindt men van oudsher het esdorpenlandschap, dat gekarakteriseerd werd door brinkdorpen, essen, heidevelden en groenlanden in de beekdalen.
Veeteelt, vooral schapenteelt, stond in dienst van de landbouw. De mest van de schapen, die 's zomers weidden op de heide en 's winters gevoed werden met het hooi uit de beekdalen, werd vermengd met heideplaggen en gebruikt om de essen vruchtbaar te maken. Door deze vorm van bemesting kregen de essen hun karakteristieke bolle vorm. Door de uitvinding van de kunstmest, eind 19e eeuw, werd de schapenteelt minder belangrijk en konden grote delen van de 'overbodig' geworden heide velden worden ontgonnen als landbouwgebied.
Een ander deel van de heide werd bebost door het destijds opgerichte Staatsbosbeheer om in de toenemende houtbehoefte te voorzien. De groenlanden langs de beken worden tegenwoordig vooral als weideland gebruikt. De beken zijn bovendien op veel plaatsen rechtgetrokken. De essen zijn door ruilverkavelingen ook ingrijpend in aanzien veranderd.
Van de eens zo uitgestrekte heidevelden zijn nog maar enkele grote en een redelijk aantal kleine velden over. Anders dan honderd jaar geleden beschikt Drenthe nu wel over uitgestrekte bosgebieden, die overigens voor het ontstaan (door begrazing) van de heidevelden en (door kap) van de essen ook veelvuldig aanwezig waren.
Een van de weinige gave voorbeelden van een esdorpenlandschap is te vinden in het stroomgebied van de Drentsche Aa, ten noordoosten van Assen. Dit vrij unieke gebied is daarom (als enige cultuurlandschap) aangewezen als nationaal park: het Nationaal beek- en esdorpenlandschap Drentsche Aa.
Veengebieden
De lager gelegen delen langs de grenzen van de provincie vormen de veengronden, die vanaf de Middeleeuwen tot halverwege de 20e eeuw geleidelijk aan zijn ontgonnen voor de turfwinning. De grote veenmoerassen werden door kanalen en wijken ontwaterd, het veen werd afgegraven en daaruit werd turf afgestoken, wat naar elders vervoerd werd om als brandstof te dienen. In het vruchtbare en goed ontwaterde landbouwgebied dat hierdoor ontstond vestigden zich vervolgens veel boeren, die vaak van buiten de provincie kwamen.
Het landschap in de veengebieden wordt gekenmerkt door rechte lijnen met veel sloten, wijken en kanalen. Er is veel lintbebouwing te vinden. Plaatsnamen bevatten vaak woorden die verwijzen naar het (vroegere) landschap of de ligging, zoals veen, peel, moer, veld, wold, beek, kanaal, wijk, sloot en mond, of met nieuw naar de kolonisatie. De oudste veendorpen zijn Ruinerwold en Schoonebeek, die dateren uit de Middeleeuwen. Het jongste dorp van Drenthe is Witteveen, dat werd gesticht in 1926.
Er zijn ook twee gebieden over die niet (volledig) ontgonnen zijn en waar het oorspronkelijke hoogveen nog aanwezig is: het Bargerveen in het uiterste zuidoosten van Drenthe en het Fochteloërveen in het noordwesten op de grens met Friesland.
Kanalen
Omdat de riviertjes en beekjes doorgaans te smal waren om te bevaren, zijn ter verbetering van de bereikbaarheid en voor de afvoer van turf in de 19e eeuw veel kanalen aangelegd.
De belangrijkste zijn:
- Drentsche Hoofdvaart (Meppel-Smilde-Assen)
- Noord-Willemskanaal (Assen-Groningen)
- Hoogeveense Vaart (Meppel-Hoogeveen)
- Verlengde Hoogeveensche Vaart (Hoogeveen-Emmen)
- Oranjekanaal (Smilde-Emmen)
Door de ontwikkeling van de autowegen is verkeer en vervoer over het water steeds minder belangrijk geworden. Tegenwoordig worden de kanalen vooral gebruikt voor de pleziervaart en als viswater.
Steden en bevolking
Drenthe is de dunstbevolkte provincie van Nederland en heeft zijn landelijke karakter goed weten te behouden. Echt grote steden zijn er dan ook niet en het overgrote deel van de bevolking woont in de dorpen op het platteland.
De tien grootste plaatsen en hun inwoneraantal (op 1 januari 2007) zijn:
Nr. | Plaatsnaam | Aantal |
---|---|---|
1 | Assen | 62.200 |
2 | Emmen | 56.831 |
3 | Hoogeveen | 38.670 |
4 | Meppel | 26.460 |
5 | Roden | 14.960 |
6 | Coevorden | 14.260 |
7 | Klazienaveen | 11.919 |
8 | Eelde-Paterswolde | 10.744 |
9 | Zuidlaren | 10.410 |
10 | Beilen | 9.656 |
Bron: CBS
Assen is vooral bekend om de TT-races op het circuit ter plaatse, en het Verkeerspark, een educatief-recreatief project.
Emmen geniet bekendheid vanwege het Dierenpark Emmen (voorheen Noorder Dierenpark), dat qua bezoekersaantal de grootste attractie van het noorden is (1 jan. 2006 ruim een miljoen bezoekers). Emmen is tevens bekend van de profclub FC Emmen en topamateurclub WKE.
Bij Eelde ligt het vliegveld van Groningen.
Coevorden (in 1408), Meppel en Assen (beide in 1809) zijn de enige plaatsen in Drenthe die ooit stadsrechten kregen. Coevorden is de vroegere hoofdstad van Drenthe en was een belangrijke vestingstad, omdat lange tijd de enige verbinding met het noorden langs de stad liep. Meppel ontwikkelde zich vanaf de 15e eeuw door de turfwinning in de omgeving en werd later een handelscentrum als nieuwe 'toegang' tot het noorden.
Cultuur
Bezienswaardigheden
- 52 hunebedden van Drenthe.
- Historische Mariakerk te Ruinen en de gewelven van het klooster stammend uit 1036
- Diverse Havezaten in Drenthe.
- Dwingeloo Radio Telescoop.
- Het herinneringscentrum en de resten van Kamp Westerbork (voormalig doorgangskamp van de Nazi's).
- Boot van Pesse in het Drents Museum
- De Steen van Gees
- Het standbeeld van Bartje in Assen
- De romaanse kerk van Anloo
- Het standbeeld van Berend Botje in Zuidlaren
- Museumdorp Orvelte
- Kasteel Coevorden
Evenementen
- Drentse Fiets 4daagse
- Ronde van Drenthe
- TT Assen
- SIVO Internationaal Folkloristisch Dansfestival
- Donderdag Meppeldag (DMD) in juli en augustus.
- Gouden Pijl Emmen in Emmen, een wielercriterium.
- C'est la vie een groot muziekfestival in Emmen.
- Bloemencorso Eelde, eerste weekend van september
- Zuidlaardermarkt
- De nacht van Zuidwolde
- Pulledagen Hoogeveen
- Ganzenmarkt Coevorden, tweede maandag in november.(Folkloristisch evenement)
- Havendagen Coevorden, zomersspektakel van schepen in de coevordergrachten en haven.
- Drentse Popprijs
Attracties
- Dierenpark Emmen in Emmen
- Verkeerspark in Assen
- Speelstad Oranje in Oranje
Tradities, gewoonten en Drentse eigenschappen
Musea
- Drents Museum in Assen
- Openluchtmuseum Orvelte
- Ellert en Brammert
- Collectie Brands in Nieuw-Dordrecht
- Hunebedcentrum in Borger
- Het Museum Van Valse Kunst in Vledder
- Veenpark in Barger-Compascuum
- De Wemme in Zuidwolde
- Klompenmuseum Gebr. Wietzes in Eelde
- Museum Drents Veste in Coevorden
Taal
In de loop van tijd is de bevolking van Drenthe steeds minder Drents gaan praten. Er bestaat een deel dat in de dagelijkse omgang Drents spreekt, dat als dialect van het Nedersaksisch officieel erkend is als regionale taal.
Ieder dorp heeft een eigen variatie dat in meer of mindere vorm afwijkt van de buurdorpen. Grofweg loopt er een scheidslijn tussen het noorden en het zuiden van de provincie. De noordelijke dialecten zijn verwant aan het Gronings, de zuidelijke dialecten vertonen een grote mate van overeenkomst met die van Salland. Ook is er een verschil tussen de dialecten van het 'zand' en het 'veen'.
Religie
Anno 2005 is ongeveer een op de drie Drenten aangesloten bij een kerk. Net zoals in de andere noordelijke provincies zoals Groningen, Friesland en Flevoland is de meerderheid niet kerkelijk. Per eind 2005 was ongeveer 25 procent van de Drentse bevolking protestant en iets minder dan 8 procent van de bevolking was katholiek[1]. In religieus opzicht was de provincie lange tijd erg homogeen. Bij de Reformatie ging de hele provincie over op het calvinisme, zij het dat die overgang van bovenaf opgelegd werd en niet overal even soepel verliep. Pas vanaf begin negentiende eeuw komen er, van buitenaf, weer katholieken in Drenthe: in de veenkoloniën in het zuidoosten (vanuit Duitsland en Twente) en in de kolonies van de Maatschappij van Weldadigheid in het zuidwesten en noordwesten. Kleinere dorpen als Barger-Compascuum, Nieuw-Schoonebeek, Weiteveen, en Zwartemeer en het voormalige Barger-Oosterveld (tegenwoordig een wijk in Emmen) in het uiterste zuidoosten zijn daardoor overwegend katholiek, net als het Drents-Groningse dorp Zandberg en de voormalige MvW-kolonie Zorgvlied.
In de loop van de 19e eeuw scheidden zich groepen gereformeerden af van de Nederlands Hervormde Kerk. In de zandgebieden kregen zij relatief weinig aanhang, maar in de veengebieden vestigden zich veel gereformeerden uit Groningen en Friesland, waardoor daar een grotere verscheidenheid aan kerkgenootschappen bestond.
Over het algemeen zijn er in Drenthe weinig orthodoxe protestanten te vinden en juist relatief veel vrijzinnigen, vooral in de zandgebieden. Veel van hen zijn inmiddels ontkerkelijkt.
Politiek
Uitslag in Drenthe van de verkiezingen voor de Provinciale Staten van maart 2003 en 2007 (links) en voor de Tweede Kamer van november 2006 (rechts):
Uitslag Statenverkiezingen 2003 en 2007 | ||||
---|---|---|---|---|
2003 | 2003 | 2007 | 2007 | |
Partij | Stemmen in % | Zetels | Stemmen in % | Zetels |
PvdA | 36,5 | 19 | 27,2 | 13 |
CDA | 23,9 | 12 | 21,2 | 10 |
VVD | 18,0 | 9 | 16,7 | 8 |
SP | - | - | 12,3 | 5 |
GroenLinks | 6,7 | 4 | 4,7 | 2 |
ChristenUnie | 4,6 | 2 | 7,6 | 3 |
D66 | 3,7 | 2 | 1,9 | - |
Partij voor de Dieren | - | - | 1,9 | - |
SGP | 0,3 | - | 0,3 | - |
OPD * | 2,1 | 1 | 1,4 | - |
LPF** | 2,1 | 1 | - | - |
Partij voor het Noorden | - | - | 1,1 | - |
Drents Belang / DOP *** | 2,0 | 1 | 0,7 | - |
Actief Drenthe | - | - | 1,9 | - |
Opkomst | 56,1 | 51 | 51,2 | 41 |
Uitslag Kamerverkiezingen 2006 | ||
---|---|---|
Partij | Stemmen in % | +/- (2003) |
PvdA | 30,7 | - 7,1 |
CDA | 22,5 | - 2,3 |
SP | 15,9 | + 10,8 |
VVD | 14,3 | - 2,5 |
ChristenUnie | 5,1 | + 2,2 |
GroenLinks | 3,8 | - 0,3 |
PVV | 4,0 | - |
PvdD | 1,4 | + 1,0 |
D66 | 1,3 | - 2,1 |
SGP | 0,3 | + 0,0 |
LPF | 0,2 | - 3,6 |
Opkomst | 83,0 | + 0,0 |
* OPD: Onafhankelijke Partij Drenthe
** LPF-fractie hernoemd tot OSD (Onafhankelijke Statenfractie Drenthe)
*** DOP: Drentse Ouderen Partij
College van Gedeputeerde Staten:
- Commissaris van de Koningin: A.L. (Relus) ter Beek - PvdA
- Gedeputeerde: A. (Anneke) Haarsma - PvdA
- Gedeputeerde: T. (Tanja) Klip-Martin - VVD
- Gedeputeerde: H.P.K.M. Looman - PvdA
- Gedeputeerde: H. Baas - CU
- Gedeputeerde: R.W. (Rein) Munniksma - PvdA
- Gedeputeerde: J.H. Bats - VVD
- Provinciesecretaris: vacature
{{zieook:Lijst van gouverneurs en commissarissen van de Koning(in) van Drenthe}}
Bevolkingsontwikkeling
Op 1 januari 2005 had Drenthe 483.173 inwoners.
In 2001 nam de bevolking van Drenthe (per saldo) toe met 4300 mensen.
In 2003 nam de bevolking van Drenthe nog toe met 1000 personen, wat toen al de laagste groei was sinds 25 jaar.
In 2004 groeide de bevolking van Drenthe met slechts 851 personen.
Aan te wijzen oorzaken voor deze daling van de groei zijn:
- dalende aantal geboorten door slechte economie;
- er worden te weinig nieuwe huizen gebouwd door allerlei regels;
- behoorlijk groot aantal bedrijfssluitingen waardoor werkende bevolking wegtrekt.
Verkeer en Vervoer
Belangrijkste autosnelwegen in Drenthe zijn de A28, A32 en A37, de N33 en de N34.
Openbaar vervoer bestaat uit de bus en de trein.
Lijst van buslijnen in en door Drenthe
In Hoogeveen is Vliegveld Hoogeveen en in Eelde bevindt zich Groningen Airport Eelde, wat ondanks wat de naam doet vermoeden in Drenthe ligt.
Media
Eten en drinken
- Krentjebrij
- Knieperties (ook wel 'knieperdjes', een oudejaars- en nieuwjaarstractatie))
Muziek
Bekende Drenten
- Henny van Andel-Schipper, ooit oudste mens ter wereld
- Relus ter Beek, politicus
- Jan Bols, schaatser
- Ellen ten Damme, zangeres en actrice
- Erik Dekker, wielrenner
- Don Diablo, artiest en producer
- Herbert Dijkstra, sportverslaggever
- Lodewijk graaf van Heiden, zeeheld
- Joannes Benedictus van Heutsz, gouverneur-generaal van Nederlands-Indië
- Lammert Huizing, Drenthekenner, historicus en publicist
- Piet Kleine, schaatser
- Karsten Kroon wielrenner
- Daniël Lohues, Musicus, producer, schrijver.
- Roelof Luinge, voetbalscheidsrechter
- Hanja Maij-Weggen, politica
- Evert ten Napel, sportverslaggever
- Johan Picardt, predikant, medicus en historicus (schreef de eerste geschiedenis van Drenthe; niet in Drenthe geboren)
- Tjako van Schie, pianist (ontving de Culturele Publieksprijs 1995 van zijn geboortestad Coevorden)
- Jan Vayne, pianist
- Anne de Vries, schrijver, o.a. van Bartje
- Jannes Wolters, zanger
- Jantje Venekamp-Tienkamp, kortebaanrijdster (Nederlands kampioene 1963)
- Raffaëla Paton - Idols winnares
Zie ook
- Lijst van gouverneurs en commissarissen van de Koning(in) van Drenthe
- Drenthe van A tot Z - alle pagina's over Drenthe
- Geert Kocks - samensteller Drents woordenboek
- Marga Kool - dichter en politica
- Roel Reijntjes - dichter
- Harm Tiesing - kroniekschrijver
- Peter van der Velde - schrijver
- Dick Rienstra - Nederlands zanger en acteur
Externe links
- Provincieoverzicht
- Provincie Drenthe
- Website gewijd aan de drentse taal
- Het Drentse Volkslied
- Encyclopedie Drenthe Online
Bronvermelding
Bronnen, noten en/of referenties:
- º Geloven in het publieke domein. Verkenningen van een dubbele transformatie