Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed
Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Lijst van schaaktermen
Op deze pagina staat een lijst van bekende begrippen uit het schaakspel.
Schaaktermen
![]() |
---|
A • B • C • D • E • F • G • H • I • J • K • L • M • N • O • P • Q • R • S • T • U • V • W • Y • Z |
A
term | onderdeel | omschrijving |
Afgebroken partij | spel | partij die later wordt voortgezet |
B
term | onderdeel | omschrijving |
Blindschaak | wedstrijdvorm | schaken waarbij de spelers de stelling niet zien |
Blunder | commentaar | domme fout |
Bord | materiaal | bord waarop wordt geschaakt |
Bordschaak | wedstrijdvorm | schaken waarbij de spelers lijfelijk aanwezig zijn |
C
term | onderdeel | omschrijving |
Correspondentieschaak | wedstrijdvorm | schaken per brief |
D
term | onderdeel | omschrijving |
Dame | materiaal | schaakstuk dat onbeperkt recht of schuin kan |
Doorgeefschaak | spelvariant | teams van 2 spelers die geslagen stukken aan elkaar doorgeven |
E
term | onderdeel | omschrijving |
Eeuwig schaak | motief | voortdurende reeks schaakjes waar de tegenstander niet aan ontsnapt |
En-passant slaan | spelregels | in het voorbijgaan slaan van een twee velden oprukkende pion |
F
term | onderdeel | omschrijving |
G
term | onderdeel | omschrijving |
H
term | onderdeel | omschrijving |
Helpmat | schaakprobleem | tegenstander helpen mat te geven |
Herdersmat | motief | openingsmat via een dubbelaanval op pion f7 (f2) |
I
term | onderdeel | omschrijving |
J
term | onderdeel | omschrijving |
K
term | onderdeel | omschrijving |
Kasteel | materiaal | oude naam voor toren |
Koning | materiaal | schaakstuk dat 1 veld recht of schuin kan |
Koningin | materiaal | oude naam voor dame |
L
term | onderdeel | omschrijving |
Loper | materiaal | schaakstuk dat onbeperkt schuin kan |
M
term | onderdeel | omschrijving |
Mat | uitslag | vangst van de koning |
Matpotentieel | materiaal | (theoretisch) voldoende materiaal om mat te kunnen geven |
N
term | onderdeel | omschrijving |
Narrenmat | motief | openingsmat op de diagonaal e1-h4 (e8-h5) |
O
term | onderdeel | omschrijving |
Opening | spelverloop | ontwikkelingsfase van de partij |
Openingsmat | uitslag | mat in de openingsfase |
P
term | onderdeel | omschrijving |
Paard | materiaal | schaakstuk dat springt naar een dichtstbijzijnd niet-aangrenzend veld |
Paard in de zak | spelvariant | eenmaal kan in plaats van een zet een extra paard worden ingebracht |
Pat | uitslag | remise doordat een speler zonder schaak te staan niet meer kan zetten |
Pion | materiaal | schaakstuk dat naar voren stapt en schuin naar voren slaat |
Promotie | zet | pion bereikt de laatste rij en wordt vervangen door een stuk |
Q
term | onderdeel | omschrijving |
R
term | onderdeel | omschrijving |
Raadsheer | materiaal | oude naam voor loper |
Remise | uitslag | gelijkspel |
Retrograde-analyse (schaken) | analyse om na te gaan hoe een stelling is ontstaan | schaakprobleem |
Rokade | zet | dubbelzet van koning en toren |
S
term | onderdeel | omschrijving |
Schaak | zet | aanval op de koning |
Schaaktoernooi | competitie | onderlinge competitie tussen verscheidene spelers |
Schaakbord | materiaal | bord waarop wordt geschaakt |
Schaakclub | competitie | vereniging waarvan de leden het schaakspel beoefenen |
Schaakklok | materiaal | klok die met twee uurwerken per speler de verbruikte bedenktijd aangeeft |
Schaakopening | spelverloop | ontwikkelingsfase van de partij |
Schaken | spel | spelen van een schaakpartij |
Schaker | speler | persoon die het schaakspel beoefent |
Slaan | spelregels | veroveren en verwijderen van een vijandelijk speelstuk |
T
term | onderdeel | omschrijving |
Toernooi | competitie | onderlinge competitie tussen verscheidene spelers |
Toernooiprestatierating | ranglijst | getoonde speelsterkte |
Toren | materiaal | schaakstuk dat onbeperkt recht kan |
Tijdcontrole | spelregels | controle of binnen een gegeven bedenktijd voldoende zetten zijn gedaan |
Tijdnood | spelregels | situatie waarin een speler in nood verkeert omdat nog weinig bedenktijd rest |
U
term | onderdeel | omschrijving |
V
term | onderdeel | omschrijving |
Vijftigzettenregel | spelregels | remiseclaim als 50 zetten niets is geslagen en geen pion is verzet |
Vlag | materiaal | onderdeel van een schaakklok dat aangeeft of een uur bedenktijd is besteed |
W
term | onderdeel | omschrijving |
Wandelkoning | motief | koning die het kamp van de tegenstander inloopt |
X
term | onderdeel | omschrijving |
Y
term | onderdeel | omschrijving |
Z
term | onderdeel | omschrijving |
Zelfmat | schaakprobleem | tegenstander dwingen mat te geven |
Zet | spelregels | het verplaatsen van een speelstuk |