Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Onzevader: verschil tussen versies
Geen bewerkingssamenvatting |
Geen bewerkingssamenvatting |
||
Regel 3: | Regel 3: | ||
Het '''Onzevader''' of '''Paternoster''' is een [[christendom|christelijk]] [[gebed]] gericht aan [[God (christendom)|God]]. | Het '''Onzevader''' of '''Paternoster''' is een [[christendom|christelijk]] [[gebed]] gericht aan [[God (christendom)|God]]. | ||
{{inhoud links}}De [[Groene Boekje|Woordenlijst]] van de Nederlandse taal vermeldt 'Onzevader' als officiële spelling maar in de [[Rooms- | {{inhoud links}}De [[Groene Boekje|Woordenlijst]] van de Nederlandse taal vermeldt 'Onzevader' als officiële spelling maar in de [[Rooms-Katholieke Kerk|katholieke]], [[Oosters-Orthodoxe Kerk|orthodoxe]] en [[protestants]]e [[traditie]] is '''Onze Vader''' gebruikelijker. Het wordt ook het '''Gebed des Heren''' genoemd en is een van de bekendste gebeden in de [[Kerk (geloofsgemeenschap)|Kerk]]. Ook de benaming ''het Modelgebed'' is in gebruik.<ref>[http://www.allaboutprayer.org/dutch/modelgebed.htm Modelgebed] op [http://www.allaboutprayer.org/ Allaboutprayer.org]</ref> Onder andere de Getuigen van Jehovah noemen het zo, maar gebruiken dit gebed niet als een ritueel in hun gebeden. | ||
==Herkomst== | ==Herkomst== | ||
Volgens het [[evangelie]] heeft [[Jezus Christus]] het zelf aan zijn volgelingen geleerd. In de [[Bijbel (christendom)|Bijbel]] is het gebed te vinden in {{Bijbel|Mattheüs|6|9-13|NBV}} en | Volgens het [[evangelie]] heeft [[Jezus Christus]] het zelf aan zijn volgelingen geleerd. In de [[Bijbel (christendom)|Bijbel]] is het gebed te vinden in {{Bijbel|Mattheüs|6|9-13|NBV}} en een iets kortere versie in {{Bijbel|Lucas|11|2-4|NBV}}. Sommige handschriften van Lucas zijn wat langer, kennelijk uitgebreid aan de hand van Mattheus (zie de voetnoot in de NBV). De hieronder staande weergaven gaan uit van de langere versie. | ||
Volgens rabbijn Aron Mendes Chumaceiro valt uit de inhoud de Joodse oorsprong van het Onze Vader op te maken. Het eerste vers is gedeeltelijk {{Bijbel|Jesaja|63|15-16}}; {{Bijbel|Ezechiël|36|23}} en {{Bijbel|Ezechiël|38|23}}, het tweede vers {{Bijbel|Obadja|1|21}} en {{Bijbel|1Sam|3|18}}, het derde vers uit {{Bijbel|Spreuken|30|8}}, het vierde vers uit {{Bijbel|Sirach|28|2}}. Het vers "en leid ons niet in verzoeking" staat niet in het Oude Testament, want "het denkbeeld, dat God een mens in verzoeking brengt, druist tegen de volmaakte rechtvaardigheid en liefde van God in", aldus Chumaceiro. "Verlos ons van den boze" komt uit {{Bijbel|Psalm|119|133}}. Het slot is woordelijk uit {{Bijbel|1Kron|29|11}}.<ref>{{Aut|Aron Mendes Chumaceiro}}, ''Verdediging is geen aanval'', p. 121-122</ref> | Volgens rabbijn Aron Mendes Chumaceiro valt uit de inhoud de Joodse oorsprong van het Onze Vader op te maken. Het eerste vers is gedeeltelijk {{Bijbel|Jesaja|63|15-16}}; {{Bijbel|Ezechiël|36|23}} en {{Bijbel|Ezechiël|38|23}}, het tweede vers {{Bijbel|Obadja|1|21}} en {{Bijbel|1Sam|3|18}}, het derde vers uit {{Bijbel|Spreuken|30|8}}, het vierde vers uit {{Bijbel|Sirach|28|2}}. Het vers "en leid ons niet in verzoeking" staat niet in het Oude Testament, want "het denkbeeld, dat God een mens in verzoeking brengt, druist tegen de volmaakte rechtvaardigheid en liefde van God in", aldus Chumaceiro. "Verlos ons van den boze" komt uit {{Bijbel|Psalm|119|133}}. Het slot is woordelijk uit {{Bijbel|1Kron|29|11}}.<ref>{{Aut|Aron Mendes Chumaceiro}}, ''Verdediging is geen aanval'', p. 121-122</ref> | ||
Regel 14: | Regel 14: | ||
:''in de wereld die hij geschapen heeft naar zijn wil.'' | :''in de wereld die hij geschapen heeft naar zijn wil.'' | ||
:''Moge zijn koninkrijk erkend worden in uw leven en in uw dagen'' | :''Moge zijn koninkrijk erkend worden in uw leven en in uw dagen'' | ||
:'' | :''…'' | ||
== Teksten == | == Teksten == | ||
Regel 65: | Regel 65: | ||
{{Kolommen | {{Kolommen | ||
| Kolom1= | | Kolom1= | ||
=== Latijnse tekst <br | === Latijnse tekst<br><small>(Nova Vulgata)</small>=== | ||
:Pater noster, | :Pater noster, | ||
:Qui es in caelis, | :Qui es in caelis, | ||
Regel 80: | Regel 80: | ||
:Et gloria in saecula. Amen | :Et gloria in saecula. Amen | ||
| Kolom2= | | Kolom2= | ||
=== Vertaling volgens <br | === Vertaling volgens<br>het Nederlands Bijbelgenootschap === | ||
:Onze Vader Die in de Hemelen zijt, | :Onze Vader Die in de Hemelen zijt, | ||
:Uw Naam worde geheiligd; | :Uw Naam worde geheiligd; | ||
Regel 98: | Regel 98: | ||
{{Kolommen | {{Kolommen | ||
| Kolom1= | | Kolom1= | ||
=== Vertaling volgens de | === Vertaling volgens de Katholieke Kerk<br>voor de Belgische kerkprovincie === | ||
:Onze Vader Die in de Hemelen zijt, | :Onze Vader Die in de Hemelen zijt, | ||
:geheiligd zij Uw Naam. | :geheiligd zij Uw Naam. | ||
Regel 114: | Regel 114: | ||
:Amen. | :Amen. | ||
| Kolom2= | | Kolom2= | ||
=== Vertaling volgens de | === Vertaling volgens de Katholieke Kerk <br />voor de Nederlandse kerkprovincie === | ||
:Onze Vader Die in de Hemel zijt, | :Onze Vader Die in de Hemel zijt, | ||
:Uw Naam worde geheiligd; | :Uw Naam worde geheiligd; | ||
Regel 193: | Regel 193: | ||
{{kolommen | {{kolommen | ||
| Kolom1= | | Kolom1= | ||
=== Nieuwe-Wereldvertaling<br | === Nieuwe-Wereldvertaling<br>van de Heilige Schrift === | ||
:Onze Vader in de hemelen, | :Onze Vader in de hemelen, | ||
:uw naam worde geheiligd. | :uw naam worde geheiligd. | ||
Regel 243: | Regel 243: | ||
:in eeuwigheid. Amen. | :in eeuwigheid. Amen. | ||
}} | }} | ||
===Orthodoxe | ===Orthodoxe Kerk=== | ||
In de | In de Orthodoxe Kerk wordt de doxologie nooit uitgesproken door de gelovigen. Deze wordt altijd gedaan door de priester. In de Griekse traditie gebruikt men bij het afwezig zijn van de priester: ''Door de gebeden van onze Heilige Vaders, Heer Jezus Christus Onze God ontferm U over ons, Amen.'' | ||
== Externe link == | == Externe link == | ||
Regel 258: | Regel 258: | ||
<references /> | <references /> | ||
* Neil Douglas-Klotz, Gebeden van de Kosmos, Meditaties over de Aramese woorden van Jezus, 1995, East-West Publications, Den Haag, ISBN 90-5340-040-0 | * Neil Douglas-Klotz, Gebeden van de Kosmos, Meditaties over de Aramese woorden van Jezus, 1995, East-West Publications, Den Haag, ISBN 90-5340-040-0 | ||
* Nederlandse vertaling ( | * Nederlandse vertaling (rooms-katholiek) bisdom van ’s-Hertogenbosch | ||
}} | }} | ||
[[Categorie:Christelijk gebed]] | [[Categorie:Christelijk gebed]] | ||
[[Categorie:Rooms-katholiek gebed]] | [[Categorie:Rooms-katholiek gebed]] |
Versie van 1 jun 2016 06:44
Het Onzevader of Paternoster is een christelijk gebed gericht aan God.
De Woordenlijst van de Nederlandse taal vermeldt 'Onzevader' als officiële spelling maar in de katholieke, orthodoxe en protestantse traditie is Onze Vader gebruikelijker. Het wordt ook het Gebed des Heren genoemd en is een van de bekendste gebeden in de Kerk. Ook de benaming het Modelgebed is in gebruik.[1] Onder andere de Getuigen van Jehovah noemen het zo, maar gebruiken dit gebed niet als een ritueel in hun gebeden.
Herkomst
Volgens het evangelie heeft Jezus Christus het zelf aan zijn volgelingen geleerd. In de Bijbel is het gebed te vinden in Mattheüs 6:9-13 (NBV) en een iets kortere versie in Lucas 11:2-4 (NBV). Sommige handschriften van Lucas zijn wat langer, kennelijk uitgebreid aan de hand van Mattheus (zie de voetnoot in de NBV). De hieronder staande weergaven gaan uit van de langere versie.
Volgens rabbijn Aron Mendes Chumaceiro valt uit de inhoud de Joodse oorsprong van het Onze Vader op te maken. Het eerste vers is gedeeltelijk Jesaja 63:15-16; Ezechiël 36:23 en Ezechiël 38:23, het tweede vers Obadja 1:21 en 1Sam 3:18, het derde vers uit Spreuken 30:8, het vierde vers uit Sirach 28:2. Het vers "en leid ons niet in verzoeking" staat niet in het Oude Testament, want "het denkbeeld, dat God een mens in verzoeking brengt, druist tegen de volmaakte rechtvaardigheid en liefde van God in", aldus Chumaceiro. "Verlos ons van den boze" komt uit Psalm 119:133. Het slot is woordelijk uit 1Kron 29:11.[2]
Het Onze Vader vertoont overeenkomsten met het kaddisj, een van de belangrijkse joodse gebeden. Ook in het kaddisj bidt men voor de heiliging van Gods naam en om zijn koninkrijk:
- Moge zijn grote naam verheven en geheiligd worden
- in de wereld die hij geschapen heeft naar zijn wil.
- Moge zijn koninkrijk erkend worden in uw leven en in uw dagen
- …
Teksten
De oudste teksten van het Onzevader die zijn overgeleverd, zijn in het Koinè-Grieks. In het Nederlandse taalgebied zijn per religieuze stroming andere vertalingen in gebruik. Niet alleen zijn er verschillende protestantse vertalingen, maar ook gebruiken katholieken in Nederland een andere vertaling dan katholieken in Vlaanderen.
Koinè-Grieks
- Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς
- ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου·
- ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου·
- γενηθήτω τὸ θέλημά σου,
- ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς·
- τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον·
- καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφελήματα ἡμῶν,
- ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν·
- καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν,
- ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ.
- [Ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας·]
- ἀμήν.
Gebruik
Verschillen tussen protestanten en rooms-katholieken
In het Onzevader, zoals gebruikt door de protestanten, komen alle drie de onderdelen van een gebed terug, in de katholieke versie zijn de verschillen: bekoring i.p.v. verzoeking en kwade i.p.v. boze:
- Dankgebed: Uw naam worde geheiligd, Uw koninkrijk kome, Uw wil geschiede, op aarde zoals in de hemel.
- Smeekgebed (litanie): Geef ons heden ons dagelijks brood. En vergeef ons onze schulden zoals ook wij onze schuldenaars vergeven. En leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze.
- Belijdend gebed: Want van U is het koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid in eeuwigheid.
De slotwoorden Want van U is het koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid in eeuwigheid ontbreken in de oudste handschriften van het evangelie van Mattheus. In de katholieke misviering volgens de Novus Ordo Missae sluit de priester het gebed af met het embolisme.
Embolisme
Orthodoxe Kerk
In de Orthodoxe Kerk wordt de doxologie nooit uitgesproken door de gelovigen. Deze wordt altijd gedaan door de priester. In de Griekse traditie gebruikt men bij het afwezig zijn van de priester: Door de gebeden van onze Heilige Vaders, Heer Jezus Christus Onze God ontferm U over ons, Amen.
Externe link
(en) Lord’s Prayer, in: Catholic Encyclopedia, New York, Robert Appleton Company, 1907-1912. (vertaal via:
)
(en) Lord’s Prayer, The, in: Jewish Encyclopedia, New York: Funk & Wagnalls, 1901-1906. (vertaal via:
)
(en) Lord’s Prayer, The, in: ISBE, J. Orr, ed., Chicago, Howard-Severance Company, 1915. (vertaal via:
)
(nl) Onzevader op Wikisource
Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met Pater noster op Wikimedia Commons.
Bronvermelding
Bronnen, noten en/of referenties:
- º Modelgebed op Allaboutprayer.org
- º Aron Mendes Chumaceiro, Verdediging is geen aanval, p. 121-122
- º Deze tekst is getranslitereerd vanuit het Koinè-Grieks zoals dit volgens een reconstructie in de eerste en tweede eeuw na Christus werd uitgesproken. De e staat voor een korte e-klank, de ē voor een lange ee of è-klank. De o staat voor een korte o-klank (omicron), de ō betekent een lange o (omega). De th wordt zoals een Engelse th uitgesproken.
- º Ook deze tekst is getranslitereerd vanuit het Koinè-Grieks, maar geeft in een Nederlandse spelling weer hoe dit in Nieuwgriekse uitspraak klinkt, bijvoorbeeld zoals het in de Griekse kerk wordt gebruikt. Verschillende klanken zijn een i of ie geworden. De t wordt zachter uitgesproken (zoals een d), en de d wordt wat aangeblazen (dh), vergelijkbaar met de Engelse th. Verschil tussen de omicron en de omega valt in de uitspraak niet meer op. Een s wordt ook steeds als s uitgesproken, niet als z.
- Neil Douglas-Klotz, Gebeden van de Kosmos, Meditaties over de Aramese woorden van Jezus, 1995, East-West Publications, Den Haag, ISBN 90-5340-040-0
- Nederlandse vertaling (rooms-katholiek) bisdom van ’s-Hertogenbosch