Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Rhenen

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Rhenen
Gemeente in Nederland Flag of the Netherlands.png
Vlag van de gemeente Rhenen Wapen van de gemeente Rhenen
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Rhenen
Situering
Provincie Utrecht (province)-Flag.png Utrecht
Coördinaten 51°057′N 5°034′E
Algemeen
Oppervlakte 43,74 km²
- land 42,03 km²
- water 1,71 km²
Inwoners (1 april 2011) 18.993? (452 inw/km²)
Hoofdplaats Rhenen
Belangrijke verkeersaders N225 N233, Veenendaallijn
Politiek
Burgemeester (lijst) Hans van der Pas (PvdA)[1]
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 13.400 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 281.000
WW-uitkeringen (2007) 13 per 1000 inw.
Autobezit (2007) 458 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 3910-3912
Netnummer(s) 0317, 0318
CBS-code 0340
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.rhenen.nl
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Bestand:Gem-Rhenen-OpenTopo.jpg
Topografische gemeentekaart van Rhenen, december 2016
Bestand:Rhenen 9.jpg
De Cunerakerk in Rhenen
Bestand:Verlegging Trambaan - Rhenen - 20186370 - RCE.jpg
Tram van de NBM te Rhenen, na verlegging van het tramspoor na herstel van oorlogsschade uit 1940; 1941
Bestand:Verovering van Rhenen.jpg
De verovering van Rhenen op 8 juli 1499 door de Groote Garde, in opdracht van Jan II van Kleef

Rhenenuitspraak (info·uitleg)) is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Utrecht. De gemeente telt 18.993 inwoners (1 april 2011) en heeft een oppervlakte van 42,99 km² (waarvan 1,28 km² water). De gemeente omvat naast de stad Rhenen, de dorpen Elst en Achterberg.

Rhenen werkt met de gemeenten Veenendaal, Wageningen, Ede, Barneveld, Nijkerk, Scherpenzeel en Renswoude samen in het regionaal samenwerkingsverband Regio Foodvalley.

Geschiedenis

Rhenen verkreeg in 1258 stadsrechten[2][3][4] nadat de plaats in 855 als 'villa Hreni' (buurschap Rhenen) voor het eerst werd genoemd. In de Middeleeuwen was Rhenen het meest vooruitgeschoven steunpunt van de bisschop van Utrecht in zijn voortdurende strijd tegen de graven, later hertogen, van Gelre. De bisschop bezat hier het kasteel Ter Horst, dat uiteindelijk in 1543 werd afgebroken. Na de centralisatie van het landsbestuur door keizer Karel V bleef Rhenen eeuwenlang een rustig garnizoensstadje, dat als een van de vijf steden van het Sticht een bescheiden rol speelde in het bestuur van het gewest.

In de zeventiende eeuw had de verdreven koning Frederik V van de Palts een zomerresidentie in Rhenen. Hij liet het paleis in 1630-1631 bouwen naar ontwerp van de Haagse architect Bartholomeus van Bassen. Dit Koningspaleis, zoals het werd genoemd, werd in 1812 afgebroken. Momenteel herinneren in Rhenen alleen nog een gedenksteen en de straatnaam Frederik van de Paltshof aan het verblijf van de vorst.

In mei 1940 werd er hevig gestreden bij Rhenen tussen Duitsers en Nederlanders tijdens de Slag bij de Grebbeberg. De bevolking werd geëvacueerd naar het westen en keerde pas vanaf 18 mei terug. Het stadje bleek zwaar gehavend. In Rhenen werden 162 woningen geheel verwoest, terwijl circa duizend huizen zwaar beschadigd waren. De Cunerakerk en -toren stonden nog overeind en konden worden gerestaureerd. Kort na de terugkeer werd begonnen met het ruimen van puin. Daarbij werden werklozen ingeschakeld. Architect ir. C. Pouderoyen maakte in korte tijd een ontwerp voor de herbouw van het stadje. Daarbij werd bewust niet gekozen voor het weer opbouwen van de verwoeste huizen, maar voor een nieuw ontwerp naar de ideeën van de Delftse School. Pouderoyen koos er ook voor om de provinciale weg door het centrum te laten lopen, in plaats van eromheen. In de loop van 1942 was het reconstructieplan grotendeels uitgevoerd. Tijdens de gevechten van 1944 en 1945, bij de bevrijding van Nederland, werd Rhenen nogmaals getroffen.

In 1950 werden bij werkzaamheden aan de weg van Rhenen naar Elst graven gevonden in de helling van de Donderberg. Het bleek een Frankisch grafveld met ca. 1100 graven daterend uit 350 tot ca. 750 na Chr. Het is het rijkste Merovingsche grafveld dat in Europa is gevonden. De gevonden sieraden zijn te zien in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Op de Grebbeberg ligt de grootste walburcht van ons land. De bouw ervan begon in de periode 650-710. Andere vroeg-Middeleeuwse vondsten zijn een goudschat (Achterberg) en een muntschat, met 100 gouden munten en 170 zilveren munten de grootste ooit in ons land gevonden (bij Remmerden).[bron?]

In 2008 vierde de stad zijn 750-jarige bestaan.

Op Koninginnedag 2012 bracht toenmalig koningin Beatrix samen met haar familie een bezoek aan Rhenen en Veenendaal.

Geografie

Ligging en verbindingen

Rhenen ligt aan de noordoever van de Nederrijn; aan de overkant bevindt zich het dorp Kesteren. Via een brug is de stad met de Neder-Betuwe verbonden. De spoorbrug werd in 1944 verwoest en is nooit herbouwd.

Rhenen ligt op de zuidoostpunt van de Utrechtse Heuvelrug. De oostelijk gelegen en tot de gemeente behorende Grebbeberg is de laatste heuvel van deze stuwwal, alvorens deze overgaat in de Gelderse Vallei. Andere heuvels in de gemeente Rhenen zijn de Elsterberg, Prattenburgse Berg, Sparreboomsche Berg, Buurtsche Berg, Paasheuvel, Thymse Berg, Koerheuvel, Donderberg en de Laarsenberg.

Via het op het grondgebied van de gemeente Wageningen gelegen Opheusdense Veer bestaat er een bootverbinding over de Nederrijn met het dorp Opheusden.

Station Rhenen is sinds 1981 een kopstation aan het einde van de Veenendaallijn, via Veenendaal naar Utrecht.

Overige kernen

Achterberg, Elst, Laareind en (bedrijventerrein) Remmerden.

Sinds de herindeling van de gemeenten Amerongen, Doorn, Driebergen-Rijsenburg, Leersum en Maarn per 1 januari 2006 tot de gemeente Utrechtse Heuvelrug behoort het voorheen Amerongse gedeelte van Elst tot de gemeente Rhenen.

Aangrenzende gemeenten

   Aangrenzende gemeenten   
    Veenendaal   Ede (Gld) 
 Utrechtse Heuvelrug  Compass Rose Dutch North.png  Wageningen (Gld) 
 Buren (Gld)   Neder-Betuwe (Gld)    

Cultuur en recreatie

Bezienswaardigheden

Monumenten

In de gemeente bevindt zich een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Media

De lokale omroep Dorp en streek tv, is gericht op Maarn, Maarsbergen, Renswoude, Scherpenzeel, Woudenberg, Rhenen en Elst

Onderwijs en sport

Voortgezet onderwijs

Sport

Rhenen was in 2000 gastheer van de Europese kampioenschappen mountainbike.

Politiek en bestuur

Gemeenteraad

De gemeenteraad van Rhenen bestaat uit 17 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1994:

Gemeenteraadszetels
Partij 1994 1998 2002 2006 2010 2014 2018
SGP 3 3 4 3 3 4 3
Progr Rhenen/GroenLinks¹ 1 2 2 4 3 3 3
VVD 4 3 3 3 3 2 3
CDA 4 4 4 3 3 2 1
Rhenens Belang - - - 1 2 2 2
ChristenUnie² - 1 - - 1 2 2
PvdA 3 3 3 3 2 1 1
D66 2 1 1 - - 1 2
Totaal 17 17 17 17 17 17 17

¹ Bij de verkiezingen tot en met 2002 deed alleen GroenLinks mee.
² In 1998 deed de RPF, een van de voorgangers van de ChristenUnie, mee aan de verkiezingen.

Partnersteden

Rhenen heeft geen partnersteden, in 2017 kwam echter een aanvraag. Dit betrof een aanvraag van de Chinese stad Dujiangyan. Deze aanvraag was naar aanleiding van de komst van reuzenpanda's naar Ouwehands Dierenpark.[6]

Bekende inwoners

Geboren in Rhenen

Woonachtig geweest

Fotogalerij

Externe link

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties
  1. º Hans van der Pas geïnstalleerd als burgemeester Rhenen, Rhenense Betuwse Courant, 3 februari 2015
  2. º Regionaal Historisch Centrum Zuid Oost Utrecht
  3. º [Geschiedenis van Rhenen (2008), Bultje van Dillen, L.
  4. º Rhenen. 750 jaar stad (2008) Groningen, C.L. van, P.H.D. Leupen en E.R.M. Taverne
  5. º Oorlogsgraven Stichting Oorlogsgraven Rhenen
  6. º Chinese pandastad wil stedenband ad.nl

1px.pngWikimedia Commons  Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met Rhenen op Wikimedia Commons.

Sjabloon:Navigatie gemeente Rhenen

Edge-firefox.png 51°57′35″N, 5°34′8″E