Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Jonas Staal

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Jonas Staal (1981) is een Nederlands beeldend kunstenaar. Zijn werk behandelt de relatie tussen kunst, democratie en propaganda en is regelmatig aanleiding geweest voor publiek debat.[1][2]

Werken

New World Summit (2012-..)

In mei 2012 kondigde Staal via zijn pamflet ‘Kunst ter verdediging van de democratie’ in het NRC Handelsblad de oprichting van zijn artistieke en politieke organisatie New World Summit aan.[3] Deze organisatie wil middels ‘alternatieve parlementen’ een platform bieden aan organisaties die ‘buiten’ de democratie geplaatst worden, bijvoorbeeld door middel van zogeheten internationale terreurlijsten die hen door bevriezing van banktegoeden en een reisverbod tot de ‘grens’ van het politieke systeem verklaren.[4][5]

Tijdens de eerste New World Summit die plaatsvond op 4 en 5 mei 2012 in de Sophiensaele te Berlijn spraken vier vertegenwoordigers van organisaties die waren opgenomen op deze terreurlijsten en drie van hun advocaten.[6][7] Staal zegt met zijn organisatie te willen verkennen in hoeverre kunst kan opereren als instrument voor het scheppen van een ‘alternatieve politieke ruimte’, daar waar politiek niet in staat zou zijn te handelen naar de belofte van wat hij een ‘fundamentele democratie’ noemt.[8][9]

Het tweede deel van de New World Summit vond plaats op 29 december 2012 in de Waag in Leiden, waarin Professor Jose Maria Sison centraal stond, de oprichter van de Communistische Partij van de Filipijnen en haar gewapende tak, de New People's Army, beiden geplaatst op internationale terreurlijsten.[10] Sison debateerde met diverse politici, advocaten, openbare aanklagers en rechters over zijn zaak.[11] De derde New World Summit was aangekondigd om begin 2013 plaats te nemen tijdens de 1ste Kochi-Muziris Biënnale in Kochi, India.[12] Voor deze gelegenheid bouwde Staal’s organisatie een publiek parlement tegenover een voormalig Brits koloniaal gebouw, maar in opdracht van de veiligheidsdienst van India werden vlaggen in het parlement overgeschilderd en drie leden van de New World Summit beschuldigd van het verschaffen van “materiële steun aan terroristische organisaties.”[13][14] De vierde New World Summit vond plaats van 19-21 september in de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) in Brussel, en bracht twintig organisaties bij elkaar die Staal beschreef als “stateloze staten”, zoals organisaties uit Koerdistan, Somaliland, West-Papua en Azawad.[15][16] In dit kader spreekt de New World Summit over hun werk als de “kunst van de stateloze staat.”[17]

In oktober 2015 kondigde Staal middels diverse interviews aan dat de vijfde New World Summit plaats zou gaan nemen in Rojava, een in 2011 door Koerdische revolutionairen autonoom verklaarde regio in het noorden van Syrië, die tevens een viering zou zijn van een nieuw publiek parlement dat Staal aan het bouwen is met het Democratisch Zelfbestuur van Rojava.[18][19] De New World Summit in Rojava vond plaats op 16-17 oktober 2015 in de stad Derîk in het kanton Cezîre, en bestond zowel uit sprekers namens het Democratische Zelfbestuur van Rojava als uit een internationale delegatie, met vertegenwoordigers uit onder meer Catalonië, Schotland en de Amazigh gemeenschap.[20][21] Aan het eind van de tweedaagse summit verzamelde het publiek zich op de bouwplaats van het nieuwe publieke parlement, waar Minister van buitenlandse zaken van Cezîre kanton Amina Osse en Staal aankondigden dat de constructie bedoeld was als symbool voor de Rojava revolutie en voor internationale solidariteit met andere stateloze bewegingen van over de hele wereld.[22] Volgens journalisten die met de internationale delegatie meereisden naar Rojava zal een tweede deel van de New World Summit in Rojava plaatsvinden wanneer het parlement af is begin 2016.[23][24]

In november 2013 ging in het Utrechtse kunstcentrum BAK, basis voor actuele kunst, de New World Academy van start, waarin vertegenwoordigers van stateloze politieke organisaties samen met kunstenaars en studenten de rol van kunst in politieke strijd onderzoeken.[25] In 2014 vertegenwoordigde BAK ook de eerste New World Embassy of Azawad, een tijdelijke ambassade voor de niet-erkende staat Azawad, ontwikkeld door Staal en schrijver en vertegenwoordiger van de Nationale Bevrijdingsbeweging van Azawad (MNLA) Moussa Ag Assarid.[26][27]

Politiek Kunstbezit I-IV (2010-2012)

In 2010 realiseerde Staal de tentoonstellingen Politiek Kunstbezit [28] en Politiek Kunstbezit II: Vrijdenkersruimte;[29] in 2011 Politiek Kunstbezit III: Gesloten Architectuur[30] en in 2012 Politiek Kunstbezit IV: Vrijdenkersruimte vervolgd waarin hij onderzoek deed naar de rol van hedendaagse kunst in het politieke proces. Het eerste deel vond plaats in tentoonstellingruimte TENT. in Rotterdam tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2010,[31] waar hij kunstcollecties toonde van alle betrokken politieke partijen.[32] Het tweede deel vond plaats in het Van Abbemuseum in Eindhoven, en bestond uit kunstwerken die waren geselecteerd door de liberale Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) en de Partij voor de Vrijheid (PVV) in hun ‘Vrijdenkersruimte’: een tentoonstellingsruimte die de partijen in 2008 in hun eigen kantoorruimten hadden opgericht voor kunstenaars die te maken kregen met religieuze (Islamitische) censuur.[33][34] Het derde deel opende in Extra City Kunsthal in Antwerpen[35] en vervolgde middels een theaterstuk in Frascati Amsterdam [36] rondom het architectonische werk van de extreemrechtse PVV-politica Fleur Agema. Tijdens haar masterstudie architectuur ontwikkelde zij een gevangenismodel in een 344 pagina’s tellende tekst getiteld ‘Gesloten architectuur’ (2004).[37] Staal werkte haar model met architecten uit tot een publicatie, film, maquette en theatervoorstelling, en analyseerde deze als een ‘ideologische blauwdruk’ van de huidige samenleving.[38] Hij legt daarbij verbanden met de steun van de PVV aan het regeringsbeleid van kabinet Rutte I.[39] [40] Het vierde deel vond plaats in het Van Abbemuseum te Eindhoven en in tentoonstellingsruimte De Appel te Amsterdam door een oproep van Rogier Verkroost, politicus van Democraten 66 (D66) te Eindhoven en Jesse Klaver, politicus van de landelijke fractie van GroenLinks, om de in 2011 door de VVD en PVV gesloten Vrijdenkersruimte[41] onmiddellijk te heropenen.[42] [43] Deze nieuwe Vrijdenkersruimten werden door Staal en het museum ondersteund,[44] en openden in september 2012[45] [46] en vervolgden in Amsterdam met een ruimte samengesteld door Carolien Gehrels, wethouder kunst en cultuur voor de Partij voor de Arbeid in Amsterdam.[47]

De Geert Wilders werken 2005-2008

Van 2005 tot 2008 werd Staal door het Openbaar Ministerie vervolgd voor bedreiging van Partij voor de Vrijheid politicus Geert Wilders.[48] Staal had in april van dat jaar anoniem een project gerealiseerd getiteld De Geert Wilders werken,[49] eenentwintig zogenaamde herdenkingsmonumenten in de openbare ruimte van Rotterdam en Den Haag, bestaande uit een fotocollage en ingelijst portret van Wilders, witte rozen, waxinelichtjes en een knuffelbeertje. Hoewel politiewoordvoerders stelden dat zij niet wisten of het hier ging om een vorm van bedreiging of steunbetuiging door aanhangers van Wilders, deed de politicus aangifte van bedreiging.[50] Toen Staal het project bekend maakte en zich vrijwillig meldde bij de politie in Rotterdam werd hij gearresteerd en daarna vervolgd voor bedreiging met de dood van een lid van de Staten-Generaal van het Koninkrijk der Nederlanden. De rechtszaken zag de kunstenaar als onderdeel van zijn werk en kondigde hij door middel van uitnodigingen aan als ‘publiek debat’ waarin de sleutelfiguren in de rechtszaak werden opgevoerd als personages in een theater getiteld De Geert Wilders werken – Een rechtszaak I-II.[51] Deze vonden plaats in 2007 aan het kantongerecht in Rotterdam en in 2008 in het Gerechtshof in Den Haag. Staal hield zijn pleidooi in de vorm van een manifest dat werd gepubliceerd in het Cultureel Supplement van het NRC Handelsblad.[52]

Overige projecten

Staal werkt vaker in multidisciplinaire verbanden, zoals met schrijver Vincent W.J. van Gerven Oei.[53] Met hem en theatergroep Wunderbaum[54] realiseerde hij onder meer het project The Plays of Cho Seung-Hui: Richard McBeef,[55] een opvoering van het gelijknamige script van de Amerikaans-Koreaanse ‘high school shooter’ Cho Seung-Hui.[56]

Met beeldend kunstenaar Hans van Houwelingen en Partij van de Arbeid (PvdA) politica Carolien Gehrels realiseerde hij in 2011 in projectruimte W139 in Amsterdam het project Allegories of Good and Bad Government, dat gedurende vier dagen van 1-4 mei kunstenaars en politici met elkaar samenbracht[57].[58] [59] Op 9 mei 2014 kreeg het project een vervolg in Beyond Allegories, een negen uur durend debat in de gemeenteraad van Amsterdam waarin kunstenaars en politici gezamenlijke voorstellen debatteerden over “de rol van kunst in relatie tot politiek bestuur, mobilisatie en actie.”[60][61]

Een samenwerking tussen Staal en dramaturg Florian Malzacher en curator Joanna Warsza resulteerde in de eerste Artist Organisations International dat plaatsnam van 9-11 januari 2015 in het Hebbel am Ufer theater in Berlijn, aangekondigd als een samenkomst van “meer dan twintig organisaties, opgericht door kunstenaars, die de huidige crises in politie, economie, educatie, immigratie en ecologie confronteren.” [62][63] De conferentie is omschreven als conflictueus, zowel gericht naar de organisatoren als tussen deelnemende organisaties.[64][65][66]

Bibliografie

  • 2015: New World Academy Reader #5: Stateless Democracy, red., in samenwerking met Dilar Dirik en Renée In der Maur / BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht, ISBN 978-90-77288-22-1
  • 2014: New World Academy Reader #4: The Art of Creating a State, red., in samenwerking met Moussa Ag Assarid / BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht, ISBN 978-90-77288-21-4
  • 2014: Nosso Lar, Brasília: Spiritism - Modernism - Architecture, Capacete, Rio de Janeiro, en Jap Sam Books, Heijingen, ISBN 978-94-90322-45-8
  • 2013: New World Academy Reader #3: Leaderless Politics, red., in samenwerking met Dirk Poot / BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht, ISBN 978-90-77288-20-7
  • 2013: New World Academy Reader #2: Collective Struggle of Refugees, red., in samenwerking met Wij Zijn Hier / BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht, ISBN 978-90-77288-19-1
  • 2013: New World Academy Reader #1: Towards a Peoples Culture, red., in samenwerking met Jose Maria Sison / BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht, ISBN 978-90-77288-18-4
  • 2011: Politiek Kunstbezit III: Gesloten Architectuur, Onomatopee, Eindhoven, ISBN 978-90-78454-75-5
  • 2010: Macht?... Aan welk volk?!, Jap Sam Books, Heijningen, ISBN 978-94-90322-02-1
  • 2009: Post-propaganda, Fonds voor Beeldende Kunst, Vormgeving en Bouwkunst, Amsterdam, ISBN 978-90-76936-22-2
  • 2009: Activism Doubt, met Harmen de Hoop, Onomatopee, Eindhoven, ISBN 978-90-78454-36-6
  • 2009: Follow Us Or Die. Works from the high school shooters selected by Vincent W.J. van Gerven Oei and Jonas Staal, Atropos Press, New York/Dresden, ISBN 0-9819462-5-9

Externe links

Bronvermelding

Bronnen, noten en/of referenties:

  1. º Website PhDArts Over het werk en onderzoek van Jonas Staal
  2. º Website Galerija Laveronica Biografie en overzicht oeuvre Jonas Staal
  3. º Staal, Jonas (12-04-2012) ‘Kunst ter verdediging van de democratie’, NRC Handelsblad / Cultureel Supplement
  4. º 7th Berlin Biennale video archive Interview met Jonas Staal in voorbereiding van de eerste New World Summit
  5. º Website New World Summit Sectie ‘Over de New World Summit’
  6. º Website New World Summit Programma en video registraties New World Summit in Berlijn
  7. º Van Gerven Oei, Vincent; Groves, Adam Staley (05-05-2012) ‘Notes from the Alternative Parliament’, een verslag van de New World Summit in Berlijn, New World Summit handboek, pagina 31
  8. º Former West video archive (29-09-2012) ‘Art, Democratism and Fundamental Democracy’, lezing over de New World Summit tijdens het 3e Former West Congres in Utrecht
  9. º Website Creative Time Lezing Jonas Staal over de New World Summit tijdens de Creative Time Summit in Stockholm, 2015
  10. º Website New World Summit Programma en video registratie New World Summit in Leiden
  11. º Van Heuven, Robbert (05-02-2013) ‘Verander de wereld, bedenk hem zelf’, Trouw
  12. º Website New World Summit Oorspronkelijke aankondiging en documentatie New World Summit in Kochi
  13. º Van den Boogaard, Raymond (11-02-2013) ‘Jonas Staal in India aangeklaagd’, NRC Handelsblad
  14. º Redactie Kunstbeeld ‘New World Summit van Jonas Staal in India gecensureerd’, Kunstbeeld
  15. º Website Koninklijke Vlaamse Schouwburg Programma en persarchief New World Summit in Brussel
  16. º Website New World Summit Programma en video registraties New World Summit in Brussel
  17. º Staal, Jonas (09-2014) ‘Ultranationalism and the Art of the Stateless State’, e-flux journal #57
  18. º Cohen, Mischa (16-10-2015) ‘Democratie zonder staat, het kan in Koerdistan’, Vrij Nederland
  19. º Ruyters, Domeniek (16-10-2015) ‘Democracy without the State: Jonas Staal builds parliament in northern-Syria’, Metropolis M
  20. º Website New World Summit Volledig programma en spreker biografieën New World Summit in Rojava
  21. º Video archief New World Summit Video met impressies van de internationale delegatie, the summit en viering van de bouw van het nieuwe parlement
  22. º Staal, Jonas (01-11-2015) ‘New Lines: A Parliament fort he Rojava Revolution’, Roar Magazine
  23. º Keulemans, Chris (12-11-2015) ‘Charlie Chaplin is een Koerd’, Groene Amsterdammer
  24. º Kluijver, Robert (December 2015) ‘The Artist Giving Stateless Syrian a Voice’, The Art Newspaper #274
  25. º Website BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht Aankondiging New World Academy
  26. º Website BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht Aankondiging New World Embassy of Azawad
  27. º BBC Africa (10-09-2014) ‘Ambassade du MNLA aux Pays Bas’
  28. º Website Jonas Staal Politiek Kunstbezit publicatie, gepubliceerd door TENT., Rotterdam
  29. º Website Jonas Staal Politiek Kunstbezit II: Vrijdenkersruimte publicatie, gepubliceerd door Van Abbemuseum, Eindhoven
  30. º Website Onomatopee Politiek Kunstbezit III: Gesloten architectuur publicatie, uitgegeven door Onomatopee, Eindhoven
  31. º Redactie Metropolis M (19-02-2010) "Kunstenaars onderzoeken politieke propaganda", Metropolis M'
  32. º Schröder, Rob; Staal, Jonas: Politiek Kunstbezit documentaire
  33. º Redactie NRC Handelsblad (31-07-2008) "'Vrijdenkersruimte' VVD en PVV is open"
  34. º 4Art, AVRO (2011) Ann Demeester in gesprek met Jonas Staal over de Vrijdenkersruimte
  35. º Website Extra City Tentoonstelling 1:1, Hans van Houwelingen en Jonas Staal, Extra City Kunsthal Antwerpen
  36. º Theater Encyclopedie Politiek Kunstbezit III: Gesloten architectuur – De maatschappij als gevangenis
  37. º Website PVV Curriculum Vitae Fleur Agema
  38. º Website Jonas Staal Publicatie, film en maquette 'Politiek Kunstbezit III: Gesloten Architectuur'
  39. º Wensink, Herien (07-11-2011) “Opsluiten, uitsluiten”, NRC Handelsblad
  40. º Staal, Jonas (08-12-2011) “De samenleving als gevangenis”, Groene Amsterdammer
  41. º Redactie Volkskrant (26-08-2011) ‘Vrijdenkersruimte VVD en PVV alweer opgeheven’
  42. º D66 Eindhoven (30-08-2011) ‘D66 wil Vrijdenkersruimte naar Eindhoven halen’
  43. º Groenlinks.nl (12-11-2011) Klaver neemt Vrijdenkersruimte over’
  44. º Staal, Jonas (15-09-2012) ‘Vrijdenkersruimte Vervolgd’, Joop.nl
  45. º Verkroost, Rogier (30-10-2012) ‘Zonder vrije rafelrand geen populaire cultuur’, spreektekst Vrijdenkerslezing op website D66 Eindhoven
  46. º Klaver, Jesse (17-11-3012) ‘Nederland als Vrijdenkersruimte’, spreektekst Vrijdenkerslezing op website Joop.nl
  47. º Gehrels, Carolien (06-10-2012) ‘De Stad is de Vrijdenkersruimte’, spreektekst Vrijdenkerslezing op website PvdA Amsterdam
  48. º Vinckx, Yaël (03-08-2007) 'Kunstenaar: Wilders mijn muze', NRC Handelsblad
  49. º Website Jonas Staal De Geert Wilders werken 2005-2008'
  50. º Redactie Rotterdams Dagblad (21-05-2005), "Foto's Wilders opgehangen in straten op Zuid"
  51. º Website Jonas Staal De Geert Wilders werken - Een rechtszaak I-II
  52. º Staal, Jonas (16-05-2010) "Liever een bedreiger dan een gemarginaliseerde pion", NRC Handelsblad / Cultureel Supplement
  53. º Website Vincent W.J. van Gerven Oei http://www.vangervenoei.com website schrijver Vincent W.J. van Gerven Oei
  54. º Website Wunderbaum http://www.wunderbaum.nl/
  55. º Website Jonas Staal The Plays of Cho Seung-Hui: Richard McBeef
  56. º Kouter, Vincent (04-01-2010) "Bloedbad Virginia was daad van verzet", De Volkskrant
  57. º Website W139 Allegories of Good and Bad Government in W139 Amsterdam
  58. º Van Houwelingen, Hans; Staal. Jonas (21-04-2011) "Macht van ware woorden", Groene Amsterdammer
  59. º Lütticken, Sven (01-2012) 'General Performance', E-Flux Journal #1
  60. º Website Beyond Allegories Programma en video registraties Beyond Allegories
  61. º Wallinga, Suzanne (18-05-2014) Verslag Beyond Allegories, Metropolis M
  62. º Website Hebbel am Ufer Aankondiging eerste Artist Organisations International
  63. º Website Artist Organisations International Programma en video archief van de Artist Organisations International conferentie
  64. º Gratza, Agnieszka (19-01-2015) 'Drama School', Art Forum
  65. º Hunn, Sarrita (16-02-2015) Verslag Artists Organizations International, Temporary Art Review
  66. º Degot, Ekaterina (Autumn/Winter 2015) ‘The Artist as Director: Artist Organisations International and its Contradictions’, Afterall
rel=nofollow
Zoek op Wikidata
rel=nofollow
rel=nofollow