Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

GeenStijl

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
rel=nofollow

GeenStijl is een Nederlandstalige weblog opgericht in april 2003. In april 2004 werd GeenStijl opgeheven. Enkele maanden later werd een herstart gemaakt. De weblog is ondergebracht bij online-uitgever News Media, die nog enkele sites beheert (onder andere SpitsNieuws en Dumpert), en huist in Pand Noord te Amsterdam. Er werken ongeveer 15 mensen. Sinds begin 2008 is GeenStijl volledig eigendom van uitgeverij De Telegraaf; al sinds maart 2006 had de uitgever een belang van 40% in de weblog. De redactionele onafhankelijkheid van GeenStijl zou zijn vastgelegd in een overeenkomst met De Telegraaf.

Algemeen

De provocerende "recht voor zijn raap" aanpak van GeenStijl bestond aanvankelijk uit het plaatsen van felle opiniërende stukjes over actuele kwesties en personen en het bespotten van het amateurisme van andere websites. Daarna werden de onderwerpen algemener en gericht op nieuws, actualiteit en politiek. De weblog had regelmatig primeurs, mede dankzij de actieve gemeenschap 'reaguurders'. Vanwege dit serieuze, soms semi-journalistieke karakter onderscheidde GeenStijl zich van vele andere weblogs (die veelal slechts gericht waren op trivia en humor).

De stijl in de artikelen kenmerkt zich door sarcasme, directheid, openheid, felheid en het (bewust) afzien van politieke correctheid, journalistieke principes en nuance. Vanwege deze directheid wordt GeenStijl in verschillende (traditionele) media daarom ook wel "vertegenwoordiger van onderbuikgevoelens" of "shock-log" genoemd. Verder is kenmerkend voor de weblog het gebruik van de volledige achternamen en herkenbare foto's van verdachten in grote zaken, in plaats van de gebruikelijke anonieme versies met afkortingen en balkjes voor de ogen. Het doel van GeenStijl is volgens oprichter Dominique Weesie om in Nederland de genadeloze benadering van de Britse tabloids te introduceren: afrekenen, man en paard noemen en campagnes voeren. Na enkele incidenten waarbij reaguurders door justitie vervolgd werden voor bedreiging worden reacties van lezers die te ver gaan verwijderd ("weggejorist", naar Joris van Loghausen, zie Personen achter GeenStijl hieronder).

In april 2008 verscheen in de Volkskrant een opinieartikel over de site: "GeenStijl is een site waar geld wordt verdiend met leedvermaak: door het publiceren van filmpjes met mensen die onvrijwillig op een onbewaakt moment voor paal worden gezet. (...) Met serieuze journalistiek heeft het niks te maken (...). Serieuze media publiceren alleen informatie die geverifieerd is, want een betrouwbare reputatie is het voornaamste kapitaal van kwaliteitsmedia. GeenStijl publiceert alleen beelden als ze veel bezoekers trekken, want dat levert advertenties op (...) In zo'n situatie krijgt een lullig filmpje op het internet een eigen dynamiek. Tegen GeenStijl valt weinig te doen, want de vrijheid van meningsuiting en van publicatie geldt net zo goed voor kwaadwillende amateurs als voor echte journalisten (...). Het gevaar bestaat dat het getreiter van GeenStijl een overreactie teweegbrengt van de kant van het communicatiewezen. Wie niet beschikt over een gehaaide persafdeling, is aan de heidenen overgeleverd."[1].

GeenStijl staat volgens directeur Weesie rechts van het midden. Door het NOS Journaal werd de site aangeduid als "nieuws-weblog van rechtse signatuur"[2]; de mediaredactie van nrc.next beschreef de site in 2006 als rechts-populistisch.

Volgens metingen van o.a. de STIR is Geenstijl een van de populairste weblogs in Nederland. De populatie GeenStijl-bezoekers bestaat volgens eigen zeggen voor 70% uit mannen, jong en hoogopgeleid. Driekwart van hen is tussen de 25 en 35 jaar oud, volgens de statistieken van Stichting Internetreclame (STIR) waarbij Geenstijl is aangesloten. Volgens Weesie trekt Geenstijl maandelijks 1.6 miljoen bezoekers. Volgens STIR waren er in de maand mei 2007 620.000 bezoekers.

Op de Blognomics-conferentie in mei 2007 werd door mediacommunicatiebureau OMD bekendgemaakt dat onder andere GeenStijl tegen betaling aandacht besteedt aan adverteerders, zonder die uitingen expliciet als reclame te kenmerken. GeenStijl bevestigde dit, onder voorbehoud: "Het gebeurt bijna niet. Je publiek zou je afmaken." [3] Geenstijl maakte verhuld reclame voor de PS3 op Gamert en Dumpert. Tevens verscheen een viral van Kwikfit op Geenstijl.[4]

Thematiek

De onderwerpen van de redactionele artikelen haken in principe altijd in op de actualiteit, waarbij een aantal onderwerpen echter zeer frequent aan de orde komt. Onderwerpen met continue aandacht zijn:

  • (excessen in) gedrag van de huidige generatie jongeren (de "breezah"-generatie);
  • politiek extremisme (kraakbeweging en rechts-radicalisme, PNVD);
  • religieus extremisme (islamisering, moslimextremisme, orthodox christendom);
  • het (in de ogen van de redactie) "slappe" optreden van de overheden in Nederland (onder andere rechterlijke macht, ministerie van Justitie, ontsnappingen van tbs'ers consensusbeleid in Amsterdam) of de soms eigenaardige mediaoptredens van politici (Ella Vogelaar);
  • kindermisbruik en pedofilie;
  • bepaalde instanties (veelal met een openbaar of alternatief karakter) zoals de Nederlandse Spoorwegen, verschillende milieupartijen, antirooklobby;
  • rellen en schandalen: met name indien personen en instanties/bedrijven betreffende zaken ontkennen, bagatelliseren of proberen te verdoezelen;
  • stemadvies geven voor internetpolls (wat er doorgaans in resulteert dat de aangewezen kandidaat wint);
  • conservatieve 'oude media' en vermeende vertegenwoordigers daarvan.

GeenStijl in het nieuws

Hoofdartikel.png Zie GeenStijl in het nieuws voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De provocerende aanpak van GeenStijl zorgt ervoor dat regelmatig artikelen en zelfs documentaires in de media verschijnen. In oktober 2004 werd de weblog behandeld in Netwerk en B&W. Een ander voorbeeld is de aflevering van Profiel van 25 september 2007[5]. Verder won GeenStijl vanaf 2004 jaar na jaar allerlei Bloggie-weblogprijzen.

GeenStijl-dialect

Hoofdartikel.png Zie GeenStijl-dialect voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de loop der jaren is er een eigen taaltje ontstaan op GeenStijl. Veel woorden zijn overgenomen van weblogs als Alt0169.com, Volkomenkut.com en Retecool.com, dialecten, straattaal of ander jargon. Enkele van deze woorden worden als algemeen geaccepteerd onderkend, en opgenomen in het Van Dale Jaarboek Taal 2007[6].

Een van de kenmerken van het GeenStijl-taaltje is het gebruik van alternatieve spellingswijzen, zo wordt o gespeld als eau (heaumeau, feauteau, zeau), k soms als q (neuqen) en ei/ij als ey (geyl). Deze alternatieve spelling is grotendeels ontstaan op Alt0169.com.[7] Ook worden netnummers gebruikt als plaatsaanduiding, bijvoorbeeld 010 voor Rotterdam, 0031 voor Nederland (Regeltjes hebben we in 0031 genoeg). Op grammaticaal gebied wordt de gebiedende wijs vaak vervangen door een constructie met doen als hulpwerkwoord (vgl. doe eens ophouden en houd eens op!). Enkele bekende op GeenStijl gebezigde termen en woorden zijn:

  • Ga eens deaud! - veelgebruikte verwensing
  • Hakbar/Haatbaard - extremistische moslim
  • Kaalkopje - extreem-rechtse jongere
  • Handtasje - homo (ook wel geschreven als heaumeau/heaumeaux)
  • Paarse broek - iemand die werkzaam is in een creatief of marketing beroep
  • Reaguurder - bezoeker van GeenStijl of ander weblog die reageert op een post op de weblog
  • Stoppen met roken/gestopt zijn met roken - overleden zijn
  • Komt die, Boom/Auto/Muur/Motor/Brommer/Paal - Of een ander voorwerp dat meestal pijnlijk is als je er mee in aanraking komt.
  • Fittie = ruzie zoeken/vechten
  • Lutser = samentrekking van loser en prutser
  • Bontkraagje/fin = Marokkaan
  • Boomklevertje - Iemand die onverantwoord rijgedrag vertoont en een grote kans loopt zijn auto om een boom te vouwen
  • fap, fappen, *fap fap fap* - masturberen
  • Tacohoest - Mexicaanse griep
  • Kameelteen of teen - vertaling van het Engelse cameltoe, wat betekent dat door het dragen van een strakke broek bij een vrouw de vorm van haar vagina te zien is door de kleding heen.
  • +1 of -1 is een algemeen commentaar dat afgeleid is van het geven van Kudos (computerterm). +1 geeft aan dat iemand goed vindt en -1 betekent dat iets slecht gevonden wordt.

GeenStijl op zwart

In januari 2004 haalde GeenStijl de landelijke pers doordat toenmalig Stivoro-directeur Trudy Prins dagenlang bedreigingen ontving nadat GeenStijl de anti-rookorganisatie had beticht van het verspreiden van leugens daarbij haar mobiele nummer bekend gemaakt had. Drie maanden later ging GeenStijl, na een jaar te hebben bestaan op zwart. Volgens een mededeling op GeenStijl was de direkte aanleiding daarvoor dat GeenStijl medewerker de Chileen thuis was opgezocht en mishandeld door drie mannen met bivakmutsen op.[8]

Op de site stond te lezen ‘We zijn op, we zijn kapot en we hebben er als het zo moet geen zin meer in. Of het nu Oud-Links aanhangers, milieu-extremisten, kaalkopjes of Stivorogekken waren, dat doet er niet toe. Blijkbaar kan je in dit land niet meer voor je mening uitkomen.’

Diverse andere sites trapten er in en plaatsten geschokken steunbetuigingen. De echte reden was echter dat Dominique Weesie een forse uitbrander had gekregen van de Telegraaf hoofdredactie en dat hij voor de keus gesteld werd te stoppen met zijn activiteiten voor GeenStijl of bij de krant te vertrekken.[9] Verder stond niet langer de gehele redactie achter de provocerende aanpak. Romke Spierdijk (Rombo), een van de medewerkers van het eerste uur zou niet meer bij GeenStijl terugkeren. Hij verklaarde later tegenover een journalist van het tv programma Netwerk dat men zelf ook wel een beetje was geschrokken van de invloed die het weblog op de lezers bleek te hebben. Hij liet weten definitief gestopt te zijn met GeenStijl en ging later werken voor dagblad DePers. In de zomer van 2004 maakte GeenStijl een doorstart. Tegenover zijn werkgever ontkende Weesie daar nog iets mee te maken te hebben.

Multimediaal

GeenStijl werkt samen met uitgeverij Nieuw Amsterdam. Hieruit kwamen de boeken 2006 zuigt (november 2006), Het Grote GeenStijl Vakansieboek (juli 2007) en Het Grote GeenStijl Winterboek (november 2007) voort.

Verder zou GeenStijl vanaf 2 februari 2007 in samenwerking met BNN het tv-programma "Steengeyl" gaan maken. Omdat de netcoördinator van Nederland 3, Roek Lips, besloot de uitzendtijd van het programma te verplaatsen naar 00:30, besloten GeenStijl en BNN het hele programma te annuleren. "We gaan geen geld uitgeven en moeite doen voor een programma dat diep in de nacht wordt uitgezonden." [10] Verdere onderhandelingen volgden, maar er is nog geen nieuwe uitzenddatum bekendgemaakt. GeenStijl besloot het programma uit te gaan zenden op een eigen tv-zender genaamd Geenstijl.tv. In mei 2008 presenteerde Rutger Castricum van GeenStijl.tv voor RTL samen met Bridget Maasland de finale van de Gouden Kooi. GeenStijl heeft tijdens het EK 2008 en de jaarwisseling van 2008-2009 ook filmpjes verzorgd voor Veronica.

Wim Heitinga

Wim Heitinga verscheen voor het eerst op de website lucasdelinkselul.nl waar hij regelmatig commentaar gaf. Toen Bert Brussen werd aangenomen bij GeenStijl verhuisde Heitinga mee waar hij al snel door anderen geimiteerd werd. In 2006 opende Heitinga zelf een Volkskrantblog waarmee hij uitermate kritisch over GeenStijl ging schrijven.[11] Met in de commentaren getrol van dit keer Bert Brussen. Mede gevoed door speculaties Heitinga helemaal niet bestaat en net als Lucas de linkse lul een typetje van Brussen zou zijn kreeg zijn naam in weblogkringen in korte tijd een cultstatus en verschenen op talloze blogs onder de naam "Wim Heitinga" allerlei reacties vanuit de reaguurders van GeenStijl. Hierbij is het veelvoorkomend dat verschillende personen met elkaar in discussie gaan en claimen "de echte Wim Heitinga" te zijn. Tegenwoordig is Heitinga gewoon een metafoor voor elke idioot of anonieme trol die zeikt op internet, aldus Brussen in Spits.[12]

Personen achter GeenStijl

Tot rond 2005 pronkte GeenStijl met de gehele anonimiteit van zijn redactie, die om die reden bron van speculatie vormde. In de loop van dat jaar is de identiteit van de belangrijkste redactieleden echter bekendgemaakt, onder andere door Adam Curry.[13]

  • GeenStijl was het geesteskind van Dominique Weesie, dan twaalf jaar politiek verslaggever bij De Telegraaf. Samen met collega Romke Spierdijk begon hij op zijn eigen homepage een weblog, dat later uitgroeit tot de huidige site. Weesie nam het pseudoniem Fleischbaum aan, Spierdijk noemde zich Rombo. De derde Telegraaf-journalist betrokken bij de lancering was Arne Biesma als Conedcone. De hoofdredactie van De Telegraaf wist destijds niets van het initiatief totdat dagblad Trouw enkele namen bekendmaakte. Op 27 mei 2009 maakte GeenStijl bekend dat oprichter Dominique zijn bijdragen stopt [14] om zich in te gaan zetten voor PowNed. De Nederlandse wet verbiedt namelijk dat een omroep binding heeft met een commerciële partij.[15]
  • Ambroos Wiegers, eerder werkzaam bij Planet Multimedia was als Prof. Hoxha één van de drijvende krachten. Hij vormde samen met Weesie de directie. Hij verliet het weblog op 25 april 2010.[16]
  • Marck Burema is de echte naam van Pritt Stift. Burema schreef onder andere voor studentenblad Propria Cures, Volkskrant Magazine en Vara TV Magazine. Hij vormt met Fleischbaum en voorheen Prof. Hoxha de kern van GeenStijl.
  • Technische man is Oscar van Wijland, eerder veroordeeld voor een grote computerkraak bij provider Sonera (die door Spierdijk in de Telegraaf werd onthuld). Van Wijland zou op GeenStijl bekend zijn als De Chileen. Op 15 december 2007 maakte GeenStijl bekend dat hij stopt met zijn bijdragen.
  • December 2010 treedt Arnoud Vermeer publiekelijk op als werkzaam bij GeenStijl[17].
  • Jaap Stalenburg voormalig sportverslaggever van Veronica treedt toe als Starf*cker. Later beperkte hij zich tot columns.
  • Wim Heesterbeek is de echte naam van Mutsaerts. Heesterbeek presenteert daarnaast o.a. De Lars en Wim show een wekelijks radioprogramma op Radio E-FM. Voormalig redacteur / nieuwslezer Radio E-FM - Eindhoven, voormalig redacteur jongerenmagazine Expreszo, voormalig redacteur Gespod.nl - Amsterdam, voormalig radiocolumnist RTV Rijswijk, voormalig columnist NPS, Het Roze Rijk.[18]
  • Matthijs van den Beukel zit achter het pseudoniem Johnny Quid. Hij werkte als copywriter bij Purple Cows Unlimited, het reclamebureau waar collega Bert Brussen ook sporadisch voor schrijft.
  • Peter van Vliet schrijft onder de naam Brusselmans.[19]
  • Bas Taart maakte de overstap van het concurrerende blog Retecool naar GeenStijl in 2009. Vrij kort daarna vertrok hij weer bij GeenStijl, om 17 november 2009 zijn rentree te maken bij Retecool.
  • Jelte Sondij is de echte naam van VanKoetsveld.
  • Bart Nijman schrijft als Van Rossem voor GeenStijl.
  • Enkele andere (ex-)medewerkers, die alleen bekend zijn via hun pseudoniem, zijn de Mosselman, Traag, Klunshof, Raoul, Dr. Long Wood, Von Holland, Stockton, en Van Pruisen. Tot december 2006 publiceerde ook Bert Brussen als LucasDeLinksel*l op de weblog, in 2010 keerde hij terug onder eigen naam.

De moderators van GeenStijl zijn G-Unite, ZI en Joris von Loghausen. Deze laatste richt zich echter meer op de technische ontwikkeling van Geenstijl, zoals de software achter videosite Dumpert. Naast de vaste redactie kent GeenStijl een aantal (incidentele en vaste) columnisten, onder andere D66-Kamerlid Boris van der Ham en Peter Verhaar.

Eerder verzorgden Joost Eerdmans, Luuk Koelman, P. Kouwes, Geert Wilders en Harry van Bommel columns op GeenStijl en SpitsNieuws. Het videomateriaal werd sinds 22 november 2006 gepresenteerd door Rutger Castricum. Sinds de start van de publieke omroep PowNed, waarvoor Castricum werkt, worden de video's op GeenStijl onder meer gepresenteerd door Jelte Sondij (VanKoetsveld).

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties