Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Henry Hallett Dale
![]() | ||
9 juni 1875 – 23 juli 1968 | ||
Geboorteland | Engeland | |
Geboorteplaats | Londen | |
Plaats van overlijden | Cambridge | |
Nobelprijs voor de | Fysiologie of Geneeskunde | |
In | 1936 | |
Reden | "Voor onderzoek naar de transmissie van zenuwimpulsen via neurotransmitters." | |
Samen met | Otto Loewi | |
Voorganger(s) | Hans Spemann | |
Opvolger(s) | Albert Szent-Györgyi |
Sir Henry Hallett Dale OM GBE FRS (Londen, 9 juni 1875 – Cambridge, 23 juli 1968) was een Engels neurowetenschapper. Voor zijn studie naar acetylcholine als betrokkene bij de chemische overdracht van zenuwprikkels, deelde hij in 1936 de Nobelprijs voor de Fysiologie of Geneeskunde met Otto Loewi.
Onderzoek
Hoewel Dale en zijn collega’s acetylcholine al in 1914 identificeerden als een mogelijke neurotransmitter toonde Loewi de betekenis ervan voor het zenuwstelsel aan.
In de jaren 1940 was Dale verwikkeld in een debat over het karakter van de signalen in de synaps. Dale en anderen geloofden dat de signalering chemisch was, terwijl John Eccles en anderen geloofden dat zij elektrisch was. Later bleek dat de meeste signalering chemisch tot stand komt, maar dat er sommigen elektrisch zijn.
Dale construeerde ook een indeling van neuronen naar wat voor neurotransmitter ze gebruiken. Zodoende worden neuronen die noradrenaline gebruiken noradrenergisch genoemd, neuronen die GABA maken GABAergisch, etc. Deze indeling is gerelateerd aan Dale's principe (soms foutief Dale’s Wet genoemd). Dit principe stelt dat elk neuron maar één soort neurotransmitter afscheidt. Dale’s principe is gefalsificeerd; veel neuronen scheiden neuropeptides naast aminozurens of amines af.[1]
Biografie
Dale ging naar The Leys School in Cambridge en begon in 1894 op Trinity College bij de Cambridge University werkend onder de fysioloog John Langley. Een paar maanden in 1903 kreeg hij ook les van Paul Ehrlich in Frankfurt am Main. In 1909 werd Dale arts. Werkend aan het University College London ontmoette en hij Loewi en werd vriend van hem. In 1937 kreeg hij de Copley Medal.
Bronvermelding
Bronnen, noten en/of referenties:
- Valenstein, E.S.: The War of the Soups and the Sparks: The Discovery of Neurotransmitters and the Dispute Over How Nerves Communicate. Columbia University Press, 2005. ISBN 0-231-13588-2
- Valenstein E.S.: The discovery of chemical neurotransmitters. Brain Cogn. 2002 Jun;49(1):73-95 ((en) Medline abstract)
- Tansey EM. Chemical neurotransmission in the autonomic nervous system: Sir Henry Dale and acetylcholine. Clin Auton Res. 1991 Mar;1(1):63-72 ((en) Medline abstract)
- Nobel Lectures, Physiology or Medicine 1922-1941, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, 1965.
- Links
- (en) Sir Henry Dale - Biography. Nobel Foundation.
- (en) Sabbatini, R.M.E.: Neurons and synapses. The history of its discovery. IV. Chemical transmission. Brain & Mind, 2004.
Albert Andrée Wiltens · Hendrikus Dirk Jan Beernink · Cornelis de Boer · Abraham du Bois · Jim de Booy · Iman Jacob van den Bosch · Lodewijk Bosch van Rosenthal · Martinus Bouman · Omar Bradley · Sieuwert Bruins Slot · Jean Michel Caubo · Rudolph Pabus Cleveringa · John Cockcroft · Henry Dale · Bebe Daniels · Henk Dienske · Marlene Dietrich · Jimmy Doolittle · Klaas van Dorsten · Willem Drees · Harald Dudok van Heel · John Foster Dulles · Geoffrey Dummer · Jan Willem Duyff · Joop van Elsen · Joke Folmer · Jacob van der Gaag · John Kenneth Galbraith · Casper ter Galestin · Gradus Gerritsen · Adrianus van Gestel · Tonny Gielens · Frans Goedhart · Walraven van Hall · Jules Haeck · Eugene van der Heijden · John Eric von Hemert · Christian Herter · Archibald Hill · Hendrik Hoekstra · Georges Holvoet · Jan van Hoof · Johannes ter Horst · Wiel Houwen · Willem Hupkes · Mimi van den Hurk · Peter van den Hurk · Jacobus Jans · Reinier Jessurun · Roel de Jong · Andrée de Jongh · Gerrit Kars · Petrus Albertus Kasteel · Joseph Kentgens · Harm Ketelaar · Maurits Kiek · Hebe Charlotte Kohlbrugge · Jan de Landgraaf · Eugène II de Ligne · Carole Lombard · Bernardus Manders · Marilyn Monroe · Jan van de Mortel · Tiny Mulder · Lambertus Neher · Jacobus Oranje · Adriaan Paulen · Wilder Penfield · Jan Mathijs Peters · Johannes Post · Henk van Randwijk · Hannie Schaft · Wim Schuijt · Gerrit Slagman · Gerben Sonderman · Wim Speelman · Simon Spoor · John Steinbeck · Marianne Tellegen · Trix Terwindt · Jan Thijssen · Gerrit van der Veen · Roelof Vermeulen · Jan Verschure · Jos van Wijlen · Jo Wüthrich
·1901: Behring · 1902: Ross · 1903: Finsen · 1904: Pavlov · 1905: Koch · 1906: Golgi, Ramón y Cajal · 1907: Laveran · 1908: Mechnikov, Ehrlich · 1909: Kocher · 1910: Kossel · 1911: Gullstrand · 1912: Carrel · 1913: Richet · 1914: Bárány · 1919: Bordet · 1920: Krogh · 1922: Hill, Meyerhof · 1923: Banting, Macleod · 1924: Einthoven · 1926: Fibiger · 1927: Wagner-Jauregg · 1928: Nicolle · 1929: Eijkman, Hopkins · 1930: Landsteiner · 1931: Warburg · 1932: Sherrington, Adrian · 1933: Morgan · 1934: Whipple, Minot, Murphy · 1935: Spemann · 1936: Dale, Loewi · 1937: Szent-Györgyi · 1938: Heymans · 1939: Domagk · 1943: Dam, Doisy · 1944: Erlanger, Gasser · 1945: Fleming, Chain, Florey · 1946: Muller · 1947: C. Cori, G. Cori, Houssay · 1948: Müller · 1949: Hess, Moniz · 1950: Kendall, Reichstein, Hench · 1951: Theiler · 1952: Waksman · 1953: Krebs, Lipmann · 1954: Enders, Weller, Robbins · 1955: Theorell · 1956: Cournand, Forssmann, Richards · 1957: Bovet · 1958: Beadle, Tatum, Lederberg · 1959: Ochoa, Kornberg · 1960: Burnet, Medawar · 1961: Békésy · 1962: Crick, Watson, Wilkins · 1963: Eccles, Hodgkin, Huxley · 1964: Bloch, Lynen · 1965: Jacob, Lwoff, Monod · 1966: Rous, Huggins · 1967: Granit, Hartline, Wald · 1968: Holley, Khorana, Nirenberg · 1969: Delbrück, Hershey, Luria · 1970: Katz, Euler, Axelrod · 1971: Sutherland · 1972: Edelman, Porter · 1973: Frisch, Lorenz, Tinbergen · 1974: Claude, De Duve, Palade · 1975: Baltimore, Dulbecco, Temin · 1976: Blumberg, Gajdusek · 1977: Guillemin, Schally, Yalow · 1978: Arber, Nathans, Smith · 1979: Cormack, Hounsfield · 1980: Benacerraf, Dausset, Snell · 1981: Sperry, Hubel, Wiesel · 1982: Bergström, Samuelsson, Vane · 1983: McClintock · 1984: Jerne, Köhler, Milstein · 1985: Brown, Goldstein · 1986: Cohen, Levi-Montalcini · 1987: Tonegawa · 1988: Black, Elion, Hitchings · 1989: Bishop, Varmus · 1990: Murray, Thomas · 1991: Neher, Sakmann · 1992: Fischer, Krebs · 1993: Roberts, Sharp · 1994: Gilman, Rodbell · 1995: Lewis, Nüsslein-Volhard, Wieschaus · 1996: Doherty, Zinkernagel · 1997: Prusiner · 1998: Furchgott, Ignarro, Murad · 1999: Blobel · 2000: Carlsson, Greengard, Kandel · 2001: Hartwell, Hunt, Nurse · 2002: Brenner, Horvitz, Sulston · 2003: Lauterbur, Mansfield · 2004: Axel, Buck · 2005: Marshall, Warren · 2006: Fire, Mello · 2007: Capecchi, Smithies, Evans · 2008: Zur Hausen, Barré–Sinoussi, Montagnier · 2009: Blackburn, Greider, Szostak · 2010: Edwards · 2011: Beutler, Hoffmann, Steinman · 2012: Gurdon, Yamanaka · 2013: Rothman, Schekman, Südhof ·
2014: O'Keefe, Moser, Moser