Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Bemelen (gemeente): verschil tussen versies
(foto's) |
(Aanpassing) |
||
(7 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
Regel 1: | Regel 1: | ||
{{Zie artikel|Zie voor het dorp, het artikel [[Bemelen]]}} | |||
{{Infobox voormalige gemeente Nederland | {{Infobox voormalige gemeente Nederland | ||
| naam = Bemelen | | naam = Bemelen | ||
Regel 6: | Regel 7: | ||
| vlagartikel = | | vlagartikel = | ||
| wapenartikel = Wapen van Bemelen | | wapenartikel = Wapen van Bemelen | ||
| kaart = | | kaart = | ||
| provincie = Limburg | | provincie = Limburg | ||
| hoofdplaats = Bemelen | | hoofdplaats = Bemelen | ||
| naamnu = | | naamnu = | ||
| gemeentenu = [[Eijsden-Margraten]] | | gemeentenu = [[Eijsden-Margraten]] | ||
| oppervlakte = | | oppervlakte = 356 H.A | ||
| oppervlakte land = | | oppervlakte land = | ||
| oppervlakte water = | | oppervlakte water = | ||
| inwoners = | | inwoners = 275 (1868)<br>237 (1912) | ||
| datum inwoners = | | datum inwoners = | ||
| dichtheid = | | dichtheid = | ||
Regel 21: | Regel 21: | ||
| netnummer = | | netnummer = | ||
| postcode = | | postcode = | ||
| lat_deg = 50 | |||
| lat_min = 50 | |||
| lat_sec = 50 | |||
| lon_deg = 5 | |||
| lon_min = 45 | |||
| lon_sec = 50 | |||
| jaarvan = oudsher | | jaarvan = oudsher | ||
| jaartot = 1 januari 1982 <ref>Ad van der Meer en Onno Boonstra, "Repertorium van Nederlandse gemeenten", KNAW, 2006. [ | | jaartot = 1 januari 1982 <ref>Ad van der Meer en Onno Boonstra, "Repertorium van Nederlandse gemeenten", KNAW, 2006. [https://dans.knaw.nl/nl/over/organisatie-beleid/publicaties/DANSrepertoriumnederlandsegemeenten2011.pdf Repertorium van Nederlandse gemeenten 1812–2011] [http://web.archive.org/web/20190503045537/https://dans.knaw.nl/nl/over/organisatie-beleid/publicaties/DANSrepertoriumnederlandsegemeenten2011.pdf A]</ref> | ||
| voorgangers = | | voorgangers = | ||
| opvolgers =[[Margraten (gemeente)|Margraten]]<br>[[Eijsden-Margraten]] (2011) | | opvolgers =[[Margraten (gemeente)|Margraten]] (1982)<br>[[Eijsden-Margraten]] (2011) | ||
| Amsterdamse code = 10878 | | Amsterdamse code = 10878 | ||
| detailkaart = | |||
| detailkaartbijschrift = | |||
}} | }} | ||
'''Bemelen''' is een voormalige [[Nederlandse gemeente|gemeente]] in [[Nederland]]s [[Zuid-Limburg (Nederland)|Zuid-Limburg]], die bestond uit het gelijknamige dorp en de buurtschappen [[Gasthuis ( | '''Bemelen''' is een voormalige [[Nederlandse gemeente|gemeente]] in [[Nederland]]s [[Zuid-Limburg (Nederland)|Zuid-Limburg]], die bestond uit het gelijknamige dorp en de buurtschappen [[Gasthuis (plaats)|Gasthuis]] en [[Wolfshuis]]. De gemeente ging in 1982 op in [[Margraten (gemeente)|Margraten]], dat in 2011 weer opging in [[Eijsden-Margraten]]. Bemelen was een van de kleinste gemeenten in Nederland. Het gebied grensde aan de (voormalige) gemeenten [[Cadier en Keer]], [[Wijlre]], [[Berg en Terblijt]] en [[Valkenburg-Houthem]]. | ||
In het hoofd dorp [[Bemelen]] werd in 1858 het gemeentehuis met lagere school en onderwijzerswoning gebouwd, het is een [[rijksmonument]]. <ref name="gemeentehuis">[http://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/php/main.php?cAction=show&cOffset=0&cLimit=25&cOBJnr=491738&oOrder=ASC&cLast=1&oField=OBJ_RIJKSNUMMER&sCompMonNr=491738&sCompMonName=&sStatus=&sProvincie=&sGemeente=&sPlaats=&sStraat=&sHuisnummer=&sPostcode=&sFunctie=&sHoofdcategorie=&sSubcategorie=&sOmschrijving=&ID=0&oField=OBJ_RIJKSNUMMER Monumentnummer: 491738 - Oud gemeentehuis Oude Akerstraat 62 6268 NE te Bemelen]</ref> Zo ook de [[Sint-Laurentiuskerk (Bemelen)|Sint-Laurentiuskerk]] die centraal in Bemelen staat. De kerk is van het jaar [[1845]], de [[Limburgse mergel|mergel]]en toren stamt al uit de [[13e eeuw|13e]] of de [[14e eeuw]]. | |||
Door de gemeente loopt de [[Oude Akerweg]] een Romeinse [[heerweg]], die de verbinding vormde tussen [[Maastricht]] ([[Latijn]]: ''[[Mosa Trajectum]]'') en [[Aken (stad)|Aken]] (''Aquis Granum''). Aan deze weg ligt ten oosten van Bemelen, [[Gasthuis (plaats)|Gasthuis]]. Dit buurtschap heeft een [[rijksbeschermd gezicht Gasthuis|rijksbeschermd dorpsgezicht]]. In [[Wolfshuis]], een gehucht verder op aan de Oude Akerweg, staat een [[beltmolen]] uit [[1855]], de [[Van Tienhovenmolen]]. Bemelen heeft meerdere monumenten waaronder enkele oude [[zwingelput|zwingelputten]] (waterput) en [[wegkruis|wegkruizen]]. | |||
[[Bestand:Bemelerberg.jpg|thumb|left|250px|Bemelerberg]] | |||
Bemelen ligt aan de rand van het [[plateau van Margraten]]. De weg richting Gasthuis stijgt over korte afstand zo'n 40 meter en telt enkele [[haarspeldbocht]]en. Het hellingspercentage is 6% en is een geliefde beklimming in de wielersport. De helling is opgenomen in de fietsvariant van de [[Mergellandroute]]. In het [[Natura 2000]]-gebied [[Bemelerberg & Schiepersberg]] ligt de [[Bemelerberg]] waar vijf [[Limburgse mergelgroeven|mergelgroeven]] te vinden zijn. | |||
{| class="wikitable" | |||
| '''Winkler Prins'''' geïllustreerde encyclopedie 1914-1922 (‘citaatrecht’) | |||
Bemelen is een Limburgsche gemeente, omringd door de gemeenten Berg-en-Terblijt, Heer, Kadier-en-Keer, Wijlré en Oud-Valkenburg. Zij ligt 5,7 km. ten O. van Maastricht, heeft een oppervlakte van 356 H.A. en telt (1912) 237 inwoners. De heuvelachtige, tot + 40 m. A. P. hooge bodem, bestaat uit Limburgsche klei; uit de groeven van Haagwilder worden bouwsteenen gewonnen. Hoofdmiddel van bestaan is de landbouw.<br> | |||
Het dorp Bemelen ligt aan den W.-voet van de heuvels. In de nabijheid ligt een tumulus, „de Tomme" genoemd, welke vroeger veel hooger was en zich nu nog 7 m. boven het maaiveld verheft. In de Middeleeuwen werd hier door de heeren van Valkenburg en hun opvolgers, de hertogen van Brabant, een tol geheven van allen, die langs de Romeinsche heerbaan reisden. Het te Bemelen gelegen roofslot werd in 1490 door de bewoners van Maastricht ingenomen en verwoest.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB02:000117903:00172 '''Winkler Prins'''' geïllustreerde encyclopedie 1914-1922]</ref> | |||
|} | |||
== Zie ook == | == Zie ook == | ||
* [[Lijst van burgemeesters van Bemelen]] | * [[Lijst van burgemeesters van Bemelen]] | ||
* [[Lijst van rijksmonumenten in Bemelen]] | * Lijst van rijksmonumenten in [[Lijst van rijksmonumenten in Bemelen|Bemelen (dorp)]] en [[Lijst_van_rijksmonumenten_in_Eijsden-Margraten#Gasthuis|Gasthuis en Wolfshuis]] | ||
== Externe links == | |||
;Bemelen onder andere op de kaart | |||
* [https://.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c7/Bemelen%2C_Netherlands%2C_1866.jpg Wikimedia Gemeente Bemelen 1868] 1,572 × 1,380 pixels | |||
*[http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/alle-afbeeldingen/?mode=gallery&view=horizontal&page=1&fq%5B%5D=search_s_head_collection:%22Kadastrale%20kaarten%201811-1832%22&reverse=0&q=Bemelen Kadaster 1812-1832, Bemelen] (Sectie, Bemelen (dorp) en De Berg) | |||
** [http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/alle-afbeeldingen/detail/9982a4e6-94d7-11e5-acce-df744164d4eb/media/38e37798-21e3-3dab-fc3a-bad3b8fd9efb Kadaster 1812-1832, Bemelen (dorp) en De Berg)] Kaart verzamelplan Bemelen, Limburg (MIN11009VK1) | |||
** [http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/alle-afbeeldingen/detail/a785ea58-94d7-11e5-bd77-1b23db8d4046/media/35bb5575-0d81-3267-cf9c-6164d3769403 Minuutplan Bemelen A] Bemelen (dorp), | |||
** [http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/alle-afbeeldingen/detail/a785ecb0-94d7-11e5-bd78-831c4550472d/media/79ba4657-81e0-edd6-32d4-ec2465567418 Minuutplan Bemelen B1] De Berg, | |||
** [http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/alle-afbeeldingen/detail/a785eda0-94d7-11e5-bd79-27387a17d7ca/media/b65cf5d4-d97b-b873-782d-685e09565f53 Minuutplan Bemelen B2] De Berg, | |||
**De Berg | |||
;Geschiedenis Bemelen toen en nu | |||
* [https://www.beleef-bemelen.nl/ Beleef Bemelen] | |||
* [http://web.archive.org/web/20190120094024/http://www.bemelen.com/ Stichting Heemkunde Bemelen] | |||
* [http://www.bemelen.com/interessante-links/ Stichting Heemkunde Bemelen] [http://web.archive.org/web/20190408001636/http://www.bemelen.com/interessante-links/ A] | |||
** [http://web.archive.org/web/20070611212455/http://bemelen.com:80/history/geschfd.htm SHB Archief, De Geschiedenis van Bemelen] | |||
** [http://web.archive.org/web/20070813041338/http://www.bemelen.com/history/diversen.htm SHB Archief, Pastoors in Bemelen enz.] | |||
** [http://web.archive.org/web/20050228165421/http://bemelen.com:80/history/archief_schepenbank_bemelen.htm SHB Archief, Archief Schepenbank Bemelen] [http://web.archive.org/web/20050316094938/http://www.bemelen.com:80/history/archief_olv.htm Archief kapittel Onze Lieve Vrouw Maastricht A] | |||
*[https://www.eijsden-margraten.nl/data/downloadables/7/8/9/toelichting.pdf Bestemmingsplan Bemelen toelichting en voorschriften - Gemeente ...2008] -[http://web.archive.org/web/20180604132352/https://www.eijsden-margraten.nl/data/downloadables/7/8/9/toelichting.pdf A] | |||
*[http://www.dbnl.org/tekst/schu211marg01_01/schu211marg01_01_0003.php Margraten, Mheer en Noorbeek] A.G. Schulte, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Zeist / Waanders Uitgevers, Zwolle 1991 | |||
*[http://www.shclimburg.nl/sites/shclimburg.nl/files/maaslandse-monografieen/MM%2044%20def.pdf DE RECONSTRUCTIE VAN EEN MIDDELEEUWS LANDSCHAP ] [http://web.archive.org/web/20190518070733/http://www.shclimburg.nl/sites/shclimburg.nl/files/maaslandse-monografieen/MM%2044%20def.pdf A] De Stichting " Maaslandse Monografieën" werd in 1964 in het leven geroepen door het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg en Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap | |||
*[http:// | * [https://l1.nl/terugkijken-bewakers-van-bemelen-in-limburg-doc-3971 Bewakers van Bemelen in Limburg Doc] 2016 [http://web.archive.org/web/20161231191918/https://l1.nl/terugkijken-bewakers-van-bemelen-in-limburg-doc-3971 A] | ||
*[ | * Archieven.nl [https://www.archieven.nl/nl/zoeken?mizk_alle=Bemelen&miref=hsfa Zoektermen: Bemelen] | ||
;Genealogie | |||
* Genealogieonline, [https://www.genealogieonline.nl/over-de-plaats/2759234 Over de plaats] | |||
* Archieven.nl [https://www.archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=100&miadt=38&milang=nl&mizk_alle=Bemelen&miview=tbl Zoektermen: Bemelen] Personen, Regionaal Historisch Centrum Limburg (RHCL) | |||
{{Commonscat|Bemelen}} | |||
== Referentie == | == Referentie == | ||
{{References}} | {{References}}{{authority control|TYPE=p|Wikidata=Q17496784 }} | ||
{{ | [[Bestand:Bemelen.jpg|thumb|850px|links|{{aut|[[Jacob Kuyper]]}}, [[Gemeente-atlas van Nederland]] 1865-1870. Gemeente Bemelen 1868, 355 hectare met 275 inwoners. [http://nl.wikisage.org/w/images/0/08/Bemelen.jpg 1,572 × 1,380 pixels] ]] | ||
{{Navigatie gemeente Eijsden-Margraten}} | |||
[[Categorie:Bemelen]] | |||
[[Categorie:Voormalige gemeente in Limburg (Nederland)]] | |||
[[Categorie:Eijsden-Margraten]] | [[Categorie:Eijsden-Margraten]] | ||
Huidige versie van 29 jun 2019 om 19:44
Voormalige gemeente in Nederland ![]() | |||
| |||
Provincie | ![]() | ||
Gemeente | Eijsden-Margraten | ||
Coördinaten | 50°050′N 5°045′E | ||
Oppervlakte | 356 H.A km² | ||
Inwoners | 275 (1868) 237 (1912) | ||
Voormalige gemeente | oudsher - 1 januari 1982 [1] | ||
Opgegaan in | Margraten (1982) Eijsden-Margraten (2011) | ||
Amsterdamse code | 10878 | ||
|
Bemelen is een voormalige gemeente in Nederlands Zuid-Limburg, die bestond uit het gelijknamige dorp en de buurtschappen Gasthuis en Wolfshuis. De gemeente ging in 1982 op in Margraten, dat in 2011 weer opging in Eijsden-Margraten. Bemelen was een van de kleinste gemeenten in Nederland. Het gebied grensde aan de (voormalige) gemeenten Cadier en Keer, Wijlre, Berg en Terblijt en Valkenburg-Houthem.
In het hoofd dorp Bemelen werd in 1858 het gemeentehuis met lagere school en onderwijzerswoning gebouwd, het is een rijksmonument. [2] Zo ook de Sint-Laurentiuskerk die centraal in Bemelen staat. De kerk is van het jaar 1845, de mergelen toren stamt al uit de 13e of de 14e eeuw.
Door de gemeente loopt de Oude Akerweg een Romeinse heerweg, die de verbinding vormde tussen Maastricht (Latijn: Mosa Trajectum) en Aken (Aquis Granum). Aan deze weg ligt ten oosten van Bemelen, Gasthuis. Dit buurtschap heeft een rijksbeschermd dorpsgezicht. In Wolfshuis, een gehucht verder op aan de Oude Akerweg, staat een beltmolen uit 1855, de Van Tienhovenmolen. Bemelen heeft meerdere monumenten waaronder enkele oude zwingelputten (waterput) en wegkruizen.
![](/w/images/thumb/9/95/Bemelerberg.jpg/250px-Bemelerberg.jpg)
Bemelen ligt aan de rand van het plateau van Margraten. De weg richting Gasthuis stijgt over korte afstand zo'n 40 meter en telt enkele haarspeldbochten. Het hellingspercentage is 6% en is een geliefde beklimming in de wielersport. De helling is opgenomen in de fietsvariant van de Mergellandroute. In het Natura 2000-gebied Bemelerberg & Schiepersberg ligt de Bemelerberg waar vijf mergelgroeven te vinden zijn.
Winkler Prins' geïllustreerde encyclopedie 1914-1922 (‘citaatrecht’)
Bemelen is een Limburgsche gemeente, omringd door de gemeenten Berg-en-Terblijt, Heer, Kadier-en-Keer, Wijlré en Oud-Valkenburg. Zij ligt 5,7 km. ten O. van Maastricht, heeft een oppervlakte van 356 H.A. en telt (1912) 237 inwoners. De heuvelachtige, tot + 40 m. A. P. hooge bodem, bestaat uit Limburgsche klei; uit de groeven van Haagwilder worden bouwsteenen gewonnen. Hoofdmiddel van bestaan is de landbouw. |
Zie ook
- Lijst van burgemeesters van Bemelen
- Lijst van rijksmonumenten in Bemelen (dorp) en Gasthuis en Wolfshuis
Externe links
- Bemelen onder andere op de kaart
- Wikimedia Gemeente Bemelen 1868 1,572 × 1,380 pixels
- Kadaster 1812-1832, Bemelen (Sectie, Bemelen (dorp) en De Berg)
- Kadaster 1812-1832, Bemelen (dorp) en De Berg) Kaart verzamelplan Bemelen, Limburg (MIN11009VK1)
- Minuutplan Bemelen A Bemelen (dorp),
- Minuutplan Bemelen B1 De Berg,
- Minuutplan Bemelen B2 De Berg,
- De Berg
- Geschiedenis Bemelen toen en nu
- Beleef Bemelen
- Stichting Heemkunde Bemelen
- Stichting Heemkunde Bemelen A
- Bestemmingsplan Bemelen toelichting en voorschriften - Gemeente ...2008 -A
- Margraten, Mheer en Noorbeek A.G. Schulte, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Zeist / Waanders Uitgevers, Zwolle 1991
- DE RECONSTRUCTIE VAN EEN MIDDELEEUWS LANDSCHAP A De Stichting " Maaslandse Monografieën" werd in 1964 in het leven geroepen door het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg en Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap
- Bewakers van Bemelen in Limburg Doc 2016 A
- Archieven.nl Zoektermen: Bemelen
- Genealogie
- Genealogieonline, Over de plaats
- Archieven.nl Zoektermen: Bemelen Personen, Regionaal Historisch Centrum Limburg (RHCL)
Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met Bemelen op Wikimedia Commons.
Referentie
- º Ad van der Meer en Onno Boonstra, "Repertorium van Nederlandse gemeenten", KNAW, 2006. Repertorium van Nederlandse gemeenten 1812–2011 A
- º Monumentnummer: 491738 - Oud gemeentehuis Oude Akerstraat 62 6268 NE te Bemelen
- º Winkler Prins' geïllustreerde encyclopedie 1914-1922
![](/w/images/thumb/0/08/Bemelen.jpg/850px-Bemelen.jpg)
![]() | Plaatsen in de gemeente Eijsden-Margraten (Gemeente ontstaan 2011) | ![]() |
---|
Dorpen: Banholt · Bemelen · Cadier en Keer · Eckelrade · Eijsden · Gronsveld · Margraten · Mariadorp · Mesch · Mheer · Noorbeek · Oost-Maarland · Rijckholt · Scheulder · Sint Geertruid |