Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Technisch tekenen

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Een technische (ontwerp)tekening.

Technisch tekenen is het ambacht van het maken van tekeningen volgens de geldende normen en voorschriften. Dit in tegenstelling tot het vrij tekenen, wat een kunstvorm is.

Het uiteindelijke doel van technisch tekenen is het bouwen van het getekende ontwerp.

Het ontwerpen gebeurt in de regel door grafisch ontwerpers, constructeurs, architecten technici als technisch tekenaars.

Geschiedenis

Het beginsel van technisch tekenen werd in de vijftiende eeuw gelegd door o.a. Leonardo da Vinci. Daarbij werden veel geometrische beginselen van beroemde wiskundigen, zoals Pythagoras uitgeprobeerd en verwerkt.

Het technisch tekenen heeft zich in de loop van de eeuwen ontwikkeld tot een moderne techniek waaraan een eenduidige evolutie ten grondslag ligt.

Het klassieke technisch tekenen verliest de laatste decennia sterk aan betekenis. Bedrijven die speciaal gericht waren op het vervaardigen van hulpmiddelen voor het tekenen zijn meestal opgegaan in grote concerns die alle mogelijke hard- en software en andere benodigdheden voor kantoor maken en leveren.

Onderverdeling

Technisch tekenen is onder te verdelen in:

  • werktuigbouwkundig tekenen;
  • bouwkundig tekenen;
  • elektrotechnisch tekenen of schematekenen.

Werktuigbouwkundig tekenen

Projectiemethoden

Moderne projectiemethoden zijn:

Bij orthografische projectie wordt een driedimensionaal object vanuit verschillende hoeken gezien op een plat vlak getekend. Men plaatst alle aanzichten op een voorgeschreven manier onder en naast elkaar in een enkele tekening. Van belang is daarbij hoe tegen een object moet worden aangekeken.

Hiervoor zijn twee methoden in gebruik:

Elektrotechnisch tekenen

Dit omvat voornamelijk naast werktuigbouwkundig tekenen ook schematekenen, met behulp van gestandaardiseerde symbolen. Er zijn in de basis twee hoofdgroepen:

  • overzichtsschema's;
  • ontwerpschema's;
  • revisietekeningen, dit zijn de bijgewerkte werktekeningen na de bouw van het project. Van eminent belang voor het storingzoeken en eventuele uitbreidingen.

De klant kan inzicht krijgen over wat er voor hem wordt ontworpen via de overzichtsschema's:

  • grondschema's;
  • blokschema's.

Als de basis van het ontwerp eenmaal bekend is wordt het uitgewerkt in:

  • logicaschema's;
  • (tijd)volgorde- en toestandsdiagrammen;
  • werkingsschema's of stroomkringschema's;
  • bedradingsschema's;
  • leidingsschema's en (topografische) leidingschema's;
  • print layouts;
  • aansluitschema's.

Bouwkundig tekenen

Een bouwtekening is een technische tekening van een bouwwerk of gebouw. Er bestaan verschillende soorten bouwtekeningen, zoals

  • ontwerptekeningen;
  • bestektekeningen;
  • werktekeningen;
  • detailtekeningen;
  • constructietekeningen;
  • installatietekeningen.

Tekengereedschap

Bij het klassieke technisch tekenen op een tekenplank, tekenbord of tekentafel werden veel tekenhulpmiddelen gebruikt. zoals:

Werkwijze

Er werd in eerste opzet vaak in potlood getekend op zwaar tekenpapier, daarna werd het ontwerp overgenomen met Oost-Indische inkt op transparant tekenpapier, calqueerpapier of calques. Later werd polyester film of folie gebruikt, een drager van polyester met een toplaag om met pen of potlood te kunnen tekenen, tevens is dit materiaal vormvaster. Die transparanten konden worden vermenigvuldigd ten behoeve van de productie met een lichtdrukmachine. Aanvankelijk in een blauwdrukproces, waar het woord "blauwdruk" van afkomstig is. De maten van het papier en calques zijn sterk gestandaardiseerd in papierformaten. Artistieke vakgebieden als architecten gebruikten nog vaak papier van de rol. Die tekeningen pasten dan vaak niet gemakkelijk in tekeningenladekasten.

Nadat een ontwerp is gebouwd is het van groot belang de tekeningen aan te passen naar de werkelijkheid. Een ontwerper start meestal met een groot leeg vel wit papier en na afloop van het denkproces staat er een ontwerp. Maar in de praktijk kunnen de omstandigheden anders blijken dan voorzien en wordt het ontwerp anders gebouwd. Ook worden fouten in het ontwerp niet altijd tijdig opgemerkt. Deze as built of revisietekeningen zijn de basis voor onderhoud en storingzoeken. Het belang van revisietekenwerk wordt vaak onderschat, omdat het zich in een veel later stadium terugbetaalt. Leerling tekenaars leerden het handwerk meestal door eerst revisietekeningen te maken.

Archivering van grote hoeveelheden tekeningen gebeurde op microfiches, wat ruimte bespaarde. Wordt een installatie cq gebouw verbouwd, dan wordt het microfiche weer fotografisch afgedrukt op bv polyester film en kan daar het ontwerp van de uitbreiding of wijziging worden ingetekend. Het gaat dan om een vergroting van 35 mm film naar papierformaat A1 of zelfs A0.

Machinaal tekenen

Ongeveer vanaf de zestiger jaren van de 20e eeuw voltrokken zich grote veranderingen: steeds meer komen er computerprogramma’s ter beschikking voor het tekenen, zoals Computer Aided Design (CAD) en kunnen de aldus gemaakte tekeningen afgedrukt worden met een plotter. Ook worden er programma’s ontwikkeld die er 2D tekeningen van kunnen maken, zodat er verschillende aanzichten vervaardigd kunnen worden.

Het tekenen op deze manier leek aanvankelijk nog veel op de methode aan het tekenbord, maar de tekeningen konden wel veel sneller veranderd en gereproduceerd worden. Ook het opnieuw gebruiken van onderdelen van de tekeningen konden met behulp van kopieer methoden als Copy & Paste sterk vergemakkelijkt worden en zo kunnen zelfs hele tekeningen eenvoudig met de computer vermenigvuldigd worden. Het huidige tekenen gebeurt nu voornamelijk achter computer monitoren.

Sinds de tachtiger jaren van de vorige eeuw zijn er programma’s in ontwikkeling gekomen waarmee 3D tekeningen kunnen worden samengesteld. Er wordt geen klassieke tekening meer gemaakt, maar een 3D-model van het object. Moderne programma’s kunnen een diversiteit aan doorsneden en projecties afleiden van de 3D-modellen en in digitale technische tekeningen omzetten. Als gevolg hiervan is het klassieke technisch tekenen langzamerhand verdrongen door de nieuwe en innovatieve CAD en CAM systemen

Externe links

1px.pngWikimedia Commons  Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met Technisch tekenen op Wikimedia Commons.