Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Dienst Straatklinkercontrole

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De Dienst Straatklinkercontrole was een op 24 januari 1948 opgericht onderdeel van de Nederlandse organisatie Rijkswaterstaat. Deze dienst hield zich bezig met het testen van diverse typen klinkers. Op het terrein van de dienst werden regelmatig proefbestratingen gelegd en weer opgebroken om de beste klinkersoort te kiezen voor de Nederlandse wegen. Het eerste onderzoek naar de eigenschappen van straatklinkers werd omstreeks 1930 gedaan bij het Rijkswegenbouwlaboratorium. Omdat dat laboratorium vooral chemisch-technologisch georiënteerd was, werden al gauw de fysisch klinkerproeven uitbesteed aan het laboratorium van de Haagse Dienst Bouw- en Woningtoezicht, dat in Den Haag naast het Rijkswegenbouwlaboratorium was gevestigd. In 1935 werd deze taakverdeling geformaliseerd. Dit was niet naar de zin van de straatklinkerfabriekanten: zij vonden dat het Rijk de straatklinkersector niet links mocht laten liggen. Volgens hen waren klinkerwegen veiliger, mooier en soms zelfs goedkoper dan andere wegen. Ook in de Tweede Kamer was er steun voor deze lobby. Het resultaat was in 1939 een klinkerafdeling binnen het Rijkswegenbouwlaboratorium. In de eerste jaren van de uitvoering van het Rijkswegenplan 1927 maakten klinkerwegen nog wel een bloeiperiode door (tussen 1926 en 1930 steeg de vraag naar straatklinkers van 25 miljoen naar 225 miljoen stuks). De asfaltwegen verloren in die tijd terrein. Rond 1935 werd een evenwicht bereikt. Na de Tweede Wereldoorlog was er aanvankelijk een tekort aan bitumen maar rond 1950 werden steeds meer klinkerwegen "overlaagd" met asfaltbeton.

Inmiddels was de keuring van klinkers afgesplitst van het Rijkswegenbouwlaboratorium door de oprichting in 1948 van de Dienst Straatklinkercontrole in Arnhem. Wel werd in 1966, toen het Rijkswegenbouwlaboratorium een nieuwe directeur kreeg deze gelijktijdig hoofd van de Dienst Straatklinkercontrole.

Op 1 juni 1973 hield de Dienst Straatklinkercontrole op te bestaan. De ontwikkelingen in de straatklinkerindustrie en de sterk afnemende toepassing van het materiaal maakte de dienst overbodig. Personeel en taken werden aanvankelijk overgebracht naar een tijdelijke afdeling straatklinkers en vervolgens werd de verantwoordelijkheid voor de keuring per 1 februari 1974 ondergebracht bij de Stichting KOMO.

Leiding van de organisatie

De leiding van een dienst van de Rijkswaterstaat is normaliter in handen van een hoofdingenieur-directeur, aanvankelijk was dat bij Dienst Straatklinkercontrole een hoofdingenieur:

Dienst Straatklinkercontrole
nr naam van tot rang opmerkingen
1 ir.A.F. Spruijt 1 nov 1948 1 jan 1949 hoofdingenieur
1 jan 1949 1 jan 1957 hoofdingenieur A
1 jan 1957 1 jan 1965 hoofdingenieur-directeur tevens hoofdingenieur-directeur Friesland
2 ir.C. van der Fliert 1 jan 1966 1 jun 1973 hoofdingenieur-directeur tevens hoofdingenieur-directeur Rijkswegenbouwlaboratorium

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties

De aanpassing van dit artikel in februari 2012 is gebaseerd op de publicaties

  • Roel de Neve, Vijfenzeventig jaar deskundig in weg en water, Delft, 2002, Rijkswaterstaat Dienst Weg- en Waterbouwkunde
  • ir.J.R. Hoogland, Ingenieur van den Waterstaat, Geschiedenis van de organisatie van de Rijkswaterstaat en zijn managers, Den Haag, 2010, Interne publicatie Rijkswaterstaat