Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Compositie (muziek)

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Nootje.pngDit artikel valt onder beheer van Dorp:Luisterrijk. Nootje.png

Een compositie is een muziekstuk, waarvan de noten of structuur geheel of gedeeltelijk zijn vastgelegd door een componist, meestal met behulp van notatie. Dit in tegenstelling tot volledig geïmproviseerde muziek.

Voorbeelden van niet-genoteerde composities zijn: elektronische (tape)muziek, en composities uit mondelinge tradities, zoals de Indiase Raga's.

Klassieke compositie

In de klassieke traditie worden composities door middel van enige vorm van notenschrift of door het noteren in een schema of grafiek vastgelegd in een partituur. Voor het componeren in de klassieke traditie moet een aantal vaardigheden worden toegepast:

Voorbeelden van klassieke composities zijn: een symfonie, een vioolconcert, een pianotrio, een opera, een lied.

Compositieproces

Elke componist heeft in essentie zijn/haar eigen manier van componeren. Toch zijn er bepaalde overeenkomsten tussen de verschillende werkwijzen. Uitgangspunt voor het beginnen van een compositie is het 'idee'. Het idee in de vroegere perioden van de klassieke muziek is meestal een thema of motief, vaak uit slechts enkele tonen opgebouwd (voorbeeld: de vijfde symfonie van Beethoven (G G G Es). In het modernisme is het idee ruimer op te vatten; zo is in 'atmospheres' van Ligeti het idee een klankveld waarin afzonderlijke instrumenten niet meer herkenbaar zijn. Verder kiest de componist voor het materiaal waarmee hij werkt; de noten waarmee hij zijn thema schrijft. Hij kan kiezen voor tonaliteit, bitonaliteit, atonaliteit (bijvoorbeeld 12 toons, heletoons), microtonaliteit, of combinaties daarvan. Tijdens het componeren kan een componist op elke plek in het muziekstuk 4 keuzes maken:

  1. Iets wat eerder geschreven is herhalen,
  2. variëren,
  3. ontwikkelen of
  4. iets nieuws schrijven.

Het 'idee' kan ook ingegeven zijn door buiten-muzikale indrukken. Bij anaylse van een compositie is niet steeds eenduidig aan te geven wat het 'idee' was.

Populaire compositie

In de volksmuziek en populaire muziek wordt soms een eenvoudiger notatiesysteem dan het notenschrift gebruikt, bijvoorbeeld de Abc-notatie. Vaak wordt ook vooral vanuit het geheugen gewerkt.

Compositie van Arabische Muziek

Er zijn verschillende compositieschema's