Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Yuval Noah Harari: verschil tussen versies
(Aanpassing en aanvulling) |
Geen bewerkingssamenvatting |
||
(5 tussenliggende versies door een andere gebruiker niet weergegeven) | |||
Regel 34: | Regel 34: | ||
Yuval Harari werd geboren in [[Kirjat Ata]] en groeide op in een niet-gelovig Joods gezin. Hij studeerde van 1993 tot 1998 geschiedenis aan de [[Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem]] en specialiseerde zich in de militaire geschiedenis van de middeleeuwen. Harari behaalde in 2002 zijn [[Doctor of Philosophy|PhD]] aan het [[Jesus College]] van de [[Universiteit van Oxford]]. Sinds 2005 is hij hoogleraar aan de [[Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem]]. In 2020 ontving hij een [[eredoctoraat]] van de [[Vrije Universiteit Brussel]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.standaard.be/cnt/dmf20200127_04823485|titel=VUB reikt eredoctoraat uit aan auteur Yuval Noah Harari|bezochtdatum=27 januari 2020|datum=27 januari 2020|uitgever=De Standaard}}</ref> | Yuval Harari werd geboren in [[Kirjat Ata]] en groeide op in een niet-gelovig Joods gezin. Hij studeerde van 1993 tot 1998 geschiedenis aan de [[Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem]] en specialiseerde zich in de militaire geschiedenis van de middeleeuwen. Harari behaalde in 2002 zijn [[Doctor of Philosophy|PhD]] aan het [[Jesus College]] van de [[Universiteit van Oxford]]. Sinds 2005 is hij hoogleraar aan de [[Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem]]. In 2020 ontving hij een [[eredoctoraat]] van de [[Vrije Universiteit Brussel]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.standaard.be/cnt/dmf20200127_04823485|titel=VUB reikt eredoctoraat uit aan auteur Yuval Noah Harari|bezochtdatum=27 januari 2020|datum=27 januari 2020|uitgever=De Standaard}}</ref> | ||
Zijn drie boeken: ''Sapiens,'' ''Homo deus'' en ''21 lessen voor de 21e eeuw'' kwamen uit in 45 talen en er zijn meer dan 12 miljoen exemplaren van verkocht. Daarnaast publiceert hij regelmatig in de [[Financial Times]] en [[The Wall Street Journal]] en reist hij de hele wereld af voor lezingen en interviews. Zijn centrale boodschap is het gevaar van de samensmelting van [[biotechnologie]] en [[informatietechnologie]].<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2018/08/30/tussen-berusting-en-maakbaarheid-a1614748/ Tussen berusting en maakbaarheid], [[NRC Handelsblad|NRC]], 30 september 2018</ref> De consequentie van deze ontwikkeling zou kunnen zijn, schrijft Harari, dat intelligente biologische [[organisme|organismen]] (zoals de mens) ingehaald kunnen worden door hun eigen creaties. Hij verwoordt het zo: | Zijn drie boeken: ''Sapiens,'' ''Homo deus'' en ''21 lessen voor de 21e eeuw'' kwamen uit in 45 talen en er zijn meer dan 12 miljoen exemplaren van verkocht. Daarnaast publiceert hij regelmatig in de [[Financial Times]] en [[The Wall Street Journal]] en reist hij de hele wereld af voor lezingen en interviews. Zijn centrale boodschap is het gevaar van de samensmelting van [[biotechnologie]] en [[informatietechnologie]].<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2018/08/30/tussen-berusting-en-maakbaarheid-a1614748/ Tussen berusting en maakbaarheid], [[NRC Handelsblad|NRC]], 30 september 2018</ref> De consequentie van deze ontwikkeling zou kunnen zijn, schrijft Harari, dat intelligente biologische [[organisme|organismen]] (zoals de mens) ingehaald kunnen worden door hun eigen creaties. Hij verwoordt het zo: „Ik sluit het niet uit dat de [[mens]], zoals we die nu kennen, binnen een eeuw verdwenen kan zijn.”<ref>{{en}}[https://www.theguardian.com/culture/2017/mar/19/yuval-harari-sapiens-readers-questions-lucy-prebble-arianna-huffington-future-of-humanity Harari Sapiens], [[The Guardian (krant)|The Guardian]], 19 maart 2017 </ref> | ||
Hij is getrouwd met Itzik Yahav, die hij zijn ''internet of all things'' noemt (Yahav is ook zijn persoonlijke manager).<ref>{{en}}[https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2016/aug/27/yuval-noah-harari-we-are-quickly-acquiring-powers-that-were-always-thought-to-be-divine/Yuval Harari we are quickly acquiring powers that were always thought to be divine],[[The Guardian (krant)|The Guardian]], 27 augustus 2017</ref> | Hij is getrouwd met Itzik Yahav, die hij zijn ''internet of all things'' noemt (Yahav is ook zijn persoonlijke manager).<ref>{{en}}[https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2016/aug/27/yuval-noah-harari-we-are-quickly-acquiring-powers-that-were-always-thought-to-be-divine/Yuval Harari we are quickly acquiring powers that were always thought to be divine],[[The Guardian (krant)|The Guardian]], 27 augustus 2017</ref> | ||
Regel 42: | Regel 42: | ||
Harari beschrijft de wereld zoals deze zich vanaf de vroegste [[evolutie van de mens]] heeft ontwikkeld en met de kennis van het verleden schetst hij ook een mogelijke toekomst voor de mensheid. Volgens hem is er, juist in tijden van onzekerheid en opeenvolgende technologische veranderingen, behoefte aan mensen die (zoals hij) ons een blik gunnen op de wereld, zoals deze er mogelijk in 2050 of 2100 zal uitzien. | Harari beschrijft de wereld zoals deze zich vanaf de vroegste [[evolutie van de mens]] heeft ontwikkeld en met de kennis van het verleden schetst hij ook een mogelijke toekomst voor de mensheid. Volgens hem is er, juist in tijden van onzekerheid en opeenvolgende technologische veranderingen, behoefte aan mensen die (zoals hij) ons een blik gunnen op de wereld, zoals deze er mogelijk in 2050 of 2100 zal uitzien. | ||
Hij voorspelt dat iedere 7 tot 10 jaar de wereld drastisch gaat veranderen en iedere keer ontstaat daardoor weer een ''cultuurshock''. De technologische ontwikkelingen gaan zo snel, aldus Harari, dat je jezelf steeds opnieuw moet uitvinden. Tegelijkertijd vraagt hij zich af, hoe vaak een mens zich binnen één leven kan aanpassen. Bij het ouder worden is het geestelijk evenwicht | Hij voorspelt dat iedere 7 tot 10 jaar de wereld drastisch gaat veranderen en iedere keer ontstaat daardoor weer een ''cultuurshock''. De technologische ontwikkelingen gaan zo snel, aldus Harari, dat je jezelf steeds opnieuw moet uitvinden. Tegelijkertijd vraagt hij zich af, hoe vaak een mens zich binnen één leven kan aanpassen. Bij het ouder worden is het geestelijk evenwicht steeds lastiger te bewaren. Met betrekking tot het onderwijs adviseert hij een nieuw leervak te introduceren: [[emotionele intelligentie]]. Deze vaardigheid zul je in de toekomst het meest nodig hebben, om je voortdurend te kunnen aanpassen aan de steeds sneller veranderende omstandigheden.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=rIKiAmQcmCg] Interview Harari Zweedse televisie </ref> | ||
Zijn uitspraken dat | Zijn uitspraken dat ’geen enkele baan veilig is voor automatisering’ en ’persoonlijke keuzes worden overgenomen door [[algoritme|algoritmes]]’ bezorgen hem de naam van een pessimist en een onheilsprofeet. Hij noemt zichzelf geen ''ziener'', maar liever iemand die de te voorziene mogelijkheden schetst om ''complicaties'' in de toekomst te voorkomen. | ||
[[Kunstmatige intelligentie]] is, volgens hem, niet alleen een gevaar voor de vrijheid, maar ook voor de gelijkheid. Ze dreigt mensen massaal overbodig te maken. In de afzienbare toekomst zal er een onderklasse ontstaan van mensen zonder werk en economisch nut, betoogt Harari. Mensen met geld kunnen zichzelf en hun kinderen voorzien van een grotere intelligentie en creativiteit door middel van kostbare genetische ingrepen. Hierdoor ontstaat er een biologische superklasse.<ref>[https://www.volkskrant.nl/mensen/digitale-dictaturen-een-grote-nutteloze-klasse-biologisch-verbeterde-rijken-dit-kan-er-gebeuren-volgens-yuval-noah-harari~b6523012/ Digitale dictaturen een grote nutteloze klasse verbeterde rijken dit kan er gebeuren volgens Yuval Harari], de Volkskrant </ref> Omwentelingen kunnen catastrofale gevolgen hebben voor de wereldbevolking. Hij schrijft dat je de consequenties van de technologische revolutie niet kan overlaten aan een ''paar megalomane miljonairs''.<ref name="youtube">{{Link YouTube |id=x6tMLAjPVyo&t=1615s |label=Hack yourself}}</ref> | [[Kunstmatige intelligentie]] is, volgens hem, niet alleen een gevaar voor de vrijheid, maar ook voor de gelijkheid. Ze dreigt mensen massaal overbodig te maken. In de afzienbare toekomst zal er een onderklasse ontstaan van mensen zonder werk en economisch nut, betoogt Harari. Mensen met geld kunnen zichzelf en hun kinderen voorzien van een grotere intelligentie en creativiteit door middel van kostbare genetische ingrepen. Hierdoor ontstaat er een biologische superklasse.<ref>[https://www.volkskrant.nl/mensen/digitale-dictaturen-een-grote-nutteloze-klasse-biologisch-verbeterde-rijken-dit-kan-er-gebeuren-volgens-yuval-noah-harari~b6523012/ Digitale dictaturen een grote nutteloze klasse verbeterde rijken dit kan er gebeuren volgens Yuval Harari], de Volkskrant </ref> Omwentelingen kunnen catastrofale gevolgen hebben voor de wereldbevolking. Hij schrijft dat je de consequenties van de technologische revolutie niet kan overlaten aan een ''paar megalomane miljonairs''.<ref name="youtube">{{Link YouTube |id=x6tMLAjPVyo&t=1615s |label=Hack yourself}}</ref> | ||
Mensen die nieuwe technologieën ontwikkelen | Mensen die nieuwe technologieën ontwikkelen zijn van nature optimisten, zegt Harari. Zowel bedrijven als wetenschappers zullen vooral benadrukken wat hun vinding of innovatie allemaal voor ons zou kunnen betekenen. Het is de taak van historici om de keerzijde te laten zien.<ref>{{en}} [https://www.vox.com/2017/2/28/14745596/yuval-harari-sapiens-interview-meditation-ezra-klein/Yuval Harari Sapiens interview meditation], Vox, 28 februari 2017 </ref> | ||
Onder zijn bewonderaars zijn bekende namen te vinden als [[Mark Zuckerberg]] en [[Barack Obama]]. ''Homo Deus'' stond op de lijst van beste boeken van 2017, samengesteld door [[Bill Gates]]. De website ''Fast Company'' noemt hem ''de favoriete historicus van [[Silicon Valley]]''.<ref>{{en}}[https://www.fastcompany.com/3066813/yuval-harari-inside-homo-deus-and-silicon-valleys-new-religions/Yuval Harari inside homo deus and silicon valleys new religion], Fastcompany </ref> | Onder zijn bewonderaars zijn bekende namen te vinden als [[Mark Zuckerberg]] en [[Barack Obama]]. ''Homo Deus'' stond op de lijst van beste boeken van 2017, samengesteld door [[Bill Gates]]. De website ''Fast Company'' noemt hem ''de favoriete historicus van [[Silicon Valley]]''.<ref>{{en}}[https://www.fastcompany.com/3066813/yuval-harari-inside-homo-deus-and-silicon-valleys-new-religions/Yuval Harari inside homo deus and silicon valleys new religion], Fastcompany </ref> | ||
Regel 57: | Regel 57: | ||
In ''Homo deus, een kleine geschiedenis van de toekomst'' (2015), beschrijft Harari de uitdagingen die de mensheid te wachten staan in de komende technologische revolutie. Hij stelt daarin dat een grote groep mensen zal ontstaan die de concurrentie met de technologie niet meer aan kan en een andere groep die een [[symbiose]] met kunstmatige intelligentie zal aangaan: het [[transhumanisme]]. | In ''Homo deus, een kleine geschiedenis van de toekomst'' (2015), beschrijft Harari de uitdagingen die de mensheid te wachten staan in de komende technologische revolutie. Hij stelt daarin dat een grote groep mensen zal ontstaan die de concurrentie met de technologie niet meer aan kan en een andere groep die een [[symbiose]] met kunstmatige intelligentie zal aangaan: het [[transhumanisme]]. | ||
''21 lessen voor de 21ste eeuw'' (2018) is | ''21 lessen voor de 21ste eeuw'' (2018) is Harari’s laatste boek, waarin hij zijn licht laat schijnen over het heden. In dit boek belicht hij de grote kwesties van de 21ste eeuw. Centrale vraag is of een nieuwe, rijke kaste van biologische supermensen met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) alle macht krijgt. Twee processen samen – de biotechnologie en de opkomst van AI – zouden ertoe kunnen leiden dat de mensheid zich opsplitst in een kleine klasse van supermensen die creativiteit en gezondheid kopen en een massale | ||
onderklasse van arme mensen, een klasse die zijn economische waarde verliest.<ref>Yuval Noah Harari, | onderklasse van arme mensen, een klasse die zijn economische waarde verliest.<ref>Yuval Noah Harari, „Hebt u geen data, dan wordt u afgedankt”, in: dagblad ''Trouw'', zaterdag 1 september 2018, bijlage ''Letter & Geest'', themanummer ’De ivoren toren van de wetenschap. Van wie is de universiteit?’, p.17-19. Dit essay komt uit zijn boek ''21 lessen voor de 21ste eeuw'' (Amsterdam: Thomas Rap, 2018; 448 blz.).</ref> | ||
=== Hack jezelf === | === Hack jezelf === | ||
In de nabije toekomst voorziet Harari de mogelijkheid om een mens te [[hacken]]. Door middel van algoritmes zal duidelijk worden wat hij denkt en wat hij wil. Wat er omgaat in lichaam en geest is op afzienbare termijn af te lezen en daardoor is de mens te manipuleren. Bedrijven en overheden krijgen steeds grotere macht door data. Harari merkt op dat | In de nabije toekomst voorziet Harari de mogelijkheid om een mens te [[hacken]]. Door middel van algoritmes zal duidelijk worden wat hij denkt en wat hij wil. Wat er omgaat in lichaam en geest is op afzienbare termijn af te lezen en daardoor is de mens te manipuleren. Bedrijven en overheden krijgen steeds grotere macht door data. Harari merkt op dat „dit een ideale situatie is voor organisaties als de [[Gestapo]] en de [[KGB (Sovjet-Unie)|KGB]]”.<ref name="youtube"/> | ||
Als positief gevolg van deze ontwikkelingen ziet hij dat we binnenkort gezondheidszorg grotendeels kunnen ''outsourcen'' en via [[Informatietechnologie|IT]] afwijkingen in het lichaam vroegtijdig kunnen ontdekken. Harari voorspelt ook grote kansen voor zelfverkenning en de ontdekking van jezelf. Zijn centrale gedachte is dat verhalen ons leven overheersen en dat het wellicht mogelijk wordt je eigen [[verhaal|narratief]] te veranderen. Het brein is een machine die voortdurend verhalen verzint over jezelf. Het kan een tragedie of komedie zijn. Hij hoopt dat de mogelijkheid om jezelf te hacken de mens gelukkiger zal maken.Tegelijkertijd vreest hij dat de meeste mensen een diepgaande confrontatie met zichzelf niet aan zullen kunnen. | Als positief gevolg van deze ontwikkelingen ziet hij dat we binnenkort gezondheidszorg grotendeels kunnen ''outsourcen'' en via [[Informatietechnologie|IT]] afwijkingen in het lichaam vroegtijdig kunnen ontdekken. Harari voorspelt ook grote kansen voor zelfverkenning en de ontdekking van jezelf. Zijn centrale gedachte is dat verhalen ons leven overheersen en dat het wellicht mogelijk wordt je eigen [[verhaal|narratief]] te veranderen. Het brein is een machine die voortdurend verhalen verzint over jezelf. Het kan een tragedie of komedie zijn. Hij hoopt dat de mogelijkheid om jezelf te hacken de mens gelukkiger zal maken.Tegelijkertijd vreest hij dat de meeste mensen een diepgaande confrontatie met zichzelf niet aan zullen kunnen. | ||
Regel 68: | Regel 68: | ||
=== Citaat === | === Citaat === | ||
Volgens Harari zal de grondstoffenschaarste zoals de [[Club van Rome]] voorspelde niet zozeer de toekomst bepalen, maar wel het ecologisch verval of het vernietigen van de natuurlijke leefomgeving. Om dit te illustreren maakt hij een kleine vergelijking: ''Inmiddels huisvesten de aardse continenten bijna zeven miljard sapiens. Als je al die mensen samen op een gigantische weegschaal zou zetten, zou hun gecombineerde massa neerkomen op | Volgens Harari zal de grondstoffenschaarste zoals de [[Club van Rome]] voorspelde niet zozeer de toekomst bepalen, maar wel het ecologisch verval of het vernietigen van de natuurlijke leefomgeving. Om dit te illustreren maakt hij een kleine vergelijking: ''Inmiddels huisvesten de aardse continenten bijna zeven miljard sapiens. Als je al die mensen samen op een gigantische weegschaal zou zetten, zou hun gecombineerde massa neerkomen op zo’n driehonderd miljoen ton. Als je vervolgens al ons vee en kleinvee zou nemen – koeien, varkens, schapen en kippen – en die op een nog grotere weegschaal zou zetten, zou hun massa neerkomen op circa zevenhonderd miljoen ton. De gecombineerde massa van al het overgebleven wild – van stekelvarkens en pinguïns tot olifanten en walvissen – bedraagt daarentegen minder dan honderd miljoen ton. Onze kinderboeken, onze iconografie en onze tv-schermen staan nog vol giraffes, wolven en chimpansees, maar in de echte wereld zijn daar nog maar heel weinig van. Er zijn ongeveer tachtigduizend giraffes op de wereld, tegen 1,5 miljard runderen. Er zijn slechts tweehonderdduizend grijze wolven, naast vierhonderd miljoen huishonden. Er zijn maar tweehonderdvijftigduizend chimpansees, en miljarden mensen. De mensheid heeft de wereld definitief overgenomen.''<ref>YUVAL NOAH HARARI, vertaald door INGE PIETERS. ''Sapiens. Een kleine geschiedenis van de mensheid,'' (Amsterdam: Thomas Rap, 2017, p. 378).</ref> | ||
== Wintergasten == | |||
Op 27 december 2021 zond de [[VPRO]] een aflevering van [[Wintergasten (televisieprogramma)|Wintergasten]] uit met Harari als gast. In een [[interview]] van anderhalf uur, met presentatrice [[Janine Abbring]] in Tel Aviv, werd aan de hand van zelfgekozen film- en televisiefragmenten zijn persoonlijke blik op onze tijd en de wereld gegeven. Harari voorziet een omslagpunt waarin artificiële intelligentie slimmer, en dus ook invloedrijker is dan wij.<ref>[https://www.vpro.nl/programmas/wintergasten/gasten/yuval-noah-harari.html Wintergast van 2021 is historicus en schrijver Yuval Noah Harari (1976)] [http://web.archive.org/web/20211216123145/https://www.vpro.nl/programmas/wintergasten/gasten/yuval-noah-harari.html A]</ref><ref>[https://www.vpro.nl/programmas/wintergasten/lees/drie-redenen-om-naar-yuval-noah-harari-te-kijken.html# 3 redenen om naar Yuval Noah Harari in VPRO Wintergasten te kijken] [http://web.archive.org/web/20211227110916/https://www.vpro.nl/programmas/wintergasten/lees/drie-redenen-om-naar-yuval-noah-harari-te-kijken.html A]</ref> | |||
==Bibliografie== | ==Bibliografie== | ||
Regel 79: | Regel 82: | ||
* [[Godsdienstfilosofie]] | * [[Godsdienstfilosofie]] | ||
* [[Humanisme]] | * [[Humanisme]] | ||
== Linken == | |||
* [https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/lees/biografieen/h/Yuval-Noah-Harari.html VPRO.nl, tegenlicht Yuval Harari] [https://web.archive.org/web/20210506222828/https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/lees/biografieen/h/Yuval-Noah-Harari.html A] 2017 | |||
* [https://www.blinkist.com/magazine/posts/21-reasons-read-yuval-noah-harari?msclkid=a1338751bbf814310f1ce69c2138507c 21 Reasons to Read Yuval Noah Harari] | |||
{{YouTube|1=https://www.youtube.com/channel/UC2m77KGMIKZCD0Kw35-4shQ Yuval Noah Harari}} | |||
{{YouTube|1=https://www.youtube.com/watch?v=z0Pt62-IJ6k „In het Westen gaan meer mensen dood aan notenallergie dan aan terrorisme” aldus Yuval Noah Harari. 5.20}} | |||
{{YouTube|1=https://www.youtube.com/watch?v=6U79WUBQ59Y Harari in gesprek met Adriaan van Dis DWDD, 47.00}} | |||
{{YouTube|1=https://www.youtube.com/watch?v=tUiTjU-C3XU Buitenhof, 25 oktober 2020 13.00}} | |||
{{YouTube|1=https://www.youtube.com/watch?v=Boj9eD0Wug8 Mark Zuckerberg & Yuval Noah Harari in gesprek}} | |||
{{Commonscat|Yuval Noah Harari}} | {{Commonscat|Yuval Noah Harari}} |
Huidige versie van 2 jan 2022 om 12:19
Yuval Noah Harari | ||
![]() | ||
Harari in 2017 | ||
Persoonlijke gegevens | ||
Volledige naam | יובל נח הררי | |
Geboortedatum | 24 februari 1976 | |
Geboorteplaats | Kirjat Ata, Israël | |
Wetenschappelijk werk | ||
Publicaties | History and I: War and the Relations between History and Personal Identity in Renaissance Military Memoirs, c. 1450–1600 (2002) | |
Bekend van | Sapiens: een kleine geschiedenis van de mensheid Homo Deus: een kleine geschiedenis van de toekomst 21 lessen voor de 21ste eeuw | |
Promotor | Steven J. Gunn | |
Opleiding | Historicus | |
Alma mater | Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem Jesus College, Oxford | |
Officiële website |
Yuval Noah Harari (uitgesproken als Joeval Noach Harari, Kirjat Ata, 24 februari 1976) is een Israëlisch historicus en futuroloog. Tot 2014 was hij een onbekende wetenschapper, gespecialiseerd in de geschiedenis van de middeleeuwen. Hij kreeg wereldfaam door drie boeken: Sapiens, Homo deus en 21 lessen voor de 21e eeuw.
Biografie
Yuval Harari werd geboren in Kirjat Ata en groeide op in een niet-gelovig Joods gezin. Hij studeerde van 1993 tot 1998 geschiedenis aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem en specialiseerde zich in de militaire geschiedenis van de middeleeuwen. Harari behaalde in 2002 zijn PhD aan het Jesus College van de Universiteit van Oxford. Sinds 2005 is hij hoogleraar aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. In 2020 ontving hij een eredoctoraat van de Vrije Universiteit Brussel.[1]
Zijn drie boeken: Sapiens, Homo deus en 21 lessen voor de 21e eeuw kwamen uit in 45 talen en er zijn meer dan 12 miljoen exemplaren van verkocht. Daarnaast publiceert hij regelmatig in de Financial Times en The Wall Street Journal en reist hij de hele wereld af voor lezingen en interviews. Zijn centrale boodschap is het gevaar van de samensmelting van biotechnologie en informatietechnologie.[2] De consequentie van deze ontwikkeling zou kunnen zijn, schrijft Harari, dat intelligente biologische organismen (zoals de mens) ingehaald kunnen worden door hun eigen creaties. Hij verwoordt het zo: „Ik sluit het niet uit dat de mens, zoals we die nu kennen, binnen een eeuw verdwenen kan zijn.”[3]
Hij is getrouwd met Itzik Yahav, die hij zijn internet of all things noemt (Yahav is ook zijn persoonlijke manager).[4] Het paar woont in een mosjav bij Jeruzalem. In het dagelijks leven is Harari niet gericht op materieel comfort, maar beoefent hij introspectie door middel van twee uur Vipassana-meditatie per dag. Mediteren heeft zijn leven voorgoed veranderd, zegt hij, en dient ook als methode voor onderzoek.
Kenschets
Harari beschrijft de wereld zoals deze zich vanaf de vroegste evolutie van de mens heeft ontwikkeld en met de kennis van het verleden schetst hij ook een mogelijke toekomst voor de mensheid. Volgens hem is er, juist in tijden van onzekerheid en opeenvolgende technologische veranderingen, behoefte aan mensen die (zoals hij) ons een blik gunnen op de wereld, zoals deze er mogelijk in 2050 of 2100 zal uitzien.
Hij voorspelt dat iedere 7 tot 10 jaar de wereld drastisch gaat veranderen en iedere keer ontstaat daardoor weer een cultuurshock. De technologische ontwikkelingen gaan zo snel, aldus Harari, dat je jezelf steeds opnieuw moet uitvinden. Tegelijkertijd vraagt hij zich af, hoe vaak een mens zich binnen één leven kan aanpassen. Bij het ouder worden is het geestelijk evenwicht steeds lastiger te bewaren. Met betrekking tot het onderwijs adviseert hij een nieuw leervak te introduceren: emotionele intelligentie. Deze vaardigheid zul je in de toekomst het meest nodig hebben, om je voortdurend te kunnen aanpassen aan de steeds sneller veranderende omstandigheden.[5]
Zijn uitspraken dat ’geen enkele baan veilig is voor automatisering’ en ’persoonlijke keuzes worden overgenomen door algoritmes’ bezorgen hem de naam van een pessimist en een onheilsprofeet. Hij noemt zichzelf geen ziener, maar liever iemand die de te voorziene mogelijkheden schetst om complicaties in de toekomst te voorkomen.
Kunstmatige intelligentie is, volgens hem, niet alleen een gevaar voor de vrijheid, maar ook voor de gelijkheid. Ze dreigt mensen massaal overbodig te maken. In de afzienbare toekomst zal er een onderklasse ontstaan van mensen zonder werk en economisch nut, betoogt Harari. Mensen met geld kunnen zichzelf en hun kinderen voorzien van een grotere intelligentie en creativiteit door middel van kostbare genetische ingrepen. Hierdoor ontstaat er een biologische superklasse.[6] Omwentelingen kunnen catastrofale gevolgen hebben voor de wereldbevolking. Hij schrijft dat je de consequenties van de technologische revolutie niet kan overlaten aan een paar megalomane miljonairs.[7]
Mensen die nieuwe technologieën ontwikkelen zijn van nature optimisten, zegt Harari. Zowel bedrijven als wetenschappers zullen vooral benadrukken wat hun vinding of innovatie allemaal voor ons zou kunnen betekenen. Het is de taak van historici om de keerzijde te laten zien.[8]
Onder zijn bewonderaars zijn bekende namen te vinden als Mark Zuckerberg en Barack Obama. Homo Deus stond op de lijst van beste boeken van 2017, samengesteld door Bill Gates. De website Fast Company noemt hem de favoriete historicus van Silicon Valley.[9]
Het (links-liberale) Israëlische dagblad Haaretz daarentegen noemt hem het schoothondje van de liberale elite.[10]
Uitdagingen voor de mensheid
In Homo deus, een kleine geschiedenis van de toekomst (2015), beschrijft Harari de uitdagingen die de mensheid te wachten staan in de komende technologische revolutie. Hij stelt daarin dat een grote groep mensen zal ontstaan die de concurrentie met de technologie niet meer aan kan en een andere groep die een symbiose met kunstmatige intelligentie zal aangaan: het transhumanisme.
21 lessen voor de 21ste eeuw (2018) is Harari’s laatste boek, waarin hij zijn licht laat schijnen over het heden. In dit boek belicht hij de grote kwesties van de 21ste eeuw. Centrale vraag is of een nieuwe, rijke kaste van biologische supermensen met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) alle macht krijgt. Twee processen samen – de biotechnologie en de opkomst van AI – zouden ertoe kunnen leiden dat de mensheid zich opsplitst in een kleine klasse van supermensen die creativiteit en gezondheid kopen en een massale onderklasse van arme mensen, een klasse die zijn economische waarde verliest.[11]
Hack jezelf
In de nabije toekomst voorziet Harari de mogelijkheid om een mens te hacken. Door middel van algoritmes zal duidelijk worden wat hij denkt en wat hij wil. Wat er omgaat in lichaam en geest is op afzienbare termijn af te lezen en daardoor is de mens te manipuleren. Bedrijven en overheden krijgen steeds grotere macht door data. Harari merkt op dat „dit een ideale situatie is voor organisaties als de Gestapo en de KGB”.[7]
Als positief gevolg van deze ontwikkelingen ziet hij dat we binnenkort gezondheidszorg grotendeels kunnen outsourcen en via IT afwijkingen in het lichaam vroegtijdig kunnen ontdekken. Harari voorspelt ook grote kansen voor zelfverkenning en de ontdekking van jezelf. Zijn centrale gedachte is dat verhalen ons leven overheersen en dat het wellicht mogelijk wordt je eigen narratief te veranderen. Het brein is een machine die voortdurend verhalen verzint over jezelf. Het kan een tragedie of komedie zijn. Hij hoopt dat de mogelijkheid om jezelf te hacken de mens gelukkiger zal maken.Tegelijkertijd vreest hij dat de meeste mensen een diepgaande confrontatie met zichzelf niet aan zullen kunnen.
Harari is een groot liefhebber van sciencefictionboeken, omdat zij volgens hem het meest authentiek een mogelijke toekomst weergeven. Zijn favoriete roman is Brave new world van Aldous Huxley.
Citaat
Volgens Harari zal de grondstoffenschaarste zoals de Club van Rome voorspelde niet zozeer de toekomst bepalen, maar wel het ecologisch verval of het vernietigen van de natuurlijke leefomgeving. Om dit te illustreren maakt hij een kleine vergelijking: Inmiddels huisvesten de aardse continenten bijna zeven miljard sapiens. Als je al die mensen samen op een gigantische weegschaal zou zetten, zou hun gecombineerde massa neerkomen op zo’n driehonderd miljoen ton. Als je vervolgens al ons vee en kleinvee zou nemen – koeien, varkens, schapen en kippen – en die op een nog grotere weegschaal zou zetten, zou hun massa neerkomen op circa zevenhonderd miljoen ton. De gecombineerde massa van al het overgebleven wild – van stekelvarkens en pinguïns tot olifanten en walvissen – bedraagt daarentegen minder dan honderd miljoen ton. Onze kinderboeken, onze iconografie en onze tv-schermen staan nog vol giraffes, wolven en chimpansees, maar in de echte wereld zijn daar nog maar heel weinig van. Er zijn ongeveer tachtigduizend giraffes op de wereld, tegen 1,5 miljard runderen. Er zijn slechts tweehonderdduizend grijze wolven, naast vierhonderd miljoen huishonden. Er zijn maar tweehonderdvijftigduizend chimpansees, en miljarden mensen. De mensheid heeft de wereld definitief overgenomen.[12]
Wintergasten
Op 27 december 2021 zond de VPRO een aflevering van Wintergasten uit met Harari als gast. In een interview van anderhalf uur, met presentatrice Janine Abbring in Tel Aviv, werd aan de hand van zelfgekozen film- en televisiefragmenten zijn persoonlijke blik op onze tijd en de wereld gegeven. Harari voorziet een omslagpunt waarin artificiële intelligentie slimmer, en dus ook invloedrijker is dan wij.[13][14]
Bibliografie
- Sapiens: een kleine geschiedenis van de mensheid (2011)
- Homo Deus: een kleine geschiedenis van de toekomst (2015)
- 21 lessen voor de 21ste eeuw (2018)
Zie ook
Linken
„In het Westen gaan meer mensen dood aan notenallergie dan aan terrorisme” aldus Yuval Noah Harari. 5.20 op YouTube
Harari in gesprek met Adriaan van Dis DWDD, 47.00 op YouTube
Buitenhof, 25 oktober 2020 13.00 op YouTube
Mark Zuckerberg & Yuval Noah Harari in gesprek op YouTube
Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met Yuval Noah Harari op Wikimedia Commons.
Bronnen, noten en/of referenties
|
![Bekijkt de gegevens op Wikidata](/w/images/thumb/b/be/Wikidata-logo.png/25px-Wikidata-logo.png)