Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Waldenzen
De waldenzen waren christenen die zich nog voor de tijd van de Reformatie buiten de Rooms-Katholieke Kerk bevonden. Zij werden door de Kerk van Rome vervolgd als ketters. De huidige waldenzen zijn een gereformeerd protestants kerkgenootschap.
Benamingen
De waldenzen stonden ook bekend vallenses, valdesi of vaudois. Zij stonden ook bekend als de armen van Lyon.
Oorsprong
Meestal wordt gesteld dat de beweging ontstond als volgelingen van Petrus Waldo (Pierre Vaudès) (ca. 1140 – ca. 1218).
Een aantal historici vindt het waarschijnlijker dat zij bekend kwamen te staan als vallenses omdat zij in de valleien tussen de bergen woonden. Later werd een l vervangen dor een d. De naam van Petrus Waldo kan afgeleid zijn van de beweging in de plaats van andersom. Reeds 40 jaar vóór Waldo werd er al een polemische tekst geschreven ’tegen de vallei-mensen’ (contra valdenses).
Petrus Waldo
Petrus Waldo (Pierre de Vaux / Pierr Vaudès) was een rijke koopman uit Lyon in Frankrijk. Uit belangstelling voor de Bijbel, vroeg hij twee priesters om enkele passages uit het Nieuwe Testament voor hem te vertalen. Hij begon met met mensen te praten over het christelijke leven zoals beschreven in deze passages. Ook anderen begonnen een eenvoudige christelijke boodschap te prediken.
Na vijf jaar hoorde de aartsbisschop van Lyon, Jean Bellesmains, over de activiteiten van Waldo en de anderen. Volgens de kerkelijke voorschriften mocht niemand prediken tenzij hij toestemming en goedkeuring van de bisschop had, dus beval de aartsbisschop dat deze activiteit moest worden stopgezet.
Waldo trok met enkele anderen naar Rome om de tussenkomst van paus Alexander III te vragen. In de plaats van hen te steunen, verbood de paus hun activiteiten. Waldo en zijn aanhangers negeerden de pauselijke orde en zetten met meer ijver hun activiteit voort, zelfs buiten hun gebied.
In 1184 verklaarde de nieuwe paus Lucius III hen tot ketters. De Waldenzen gaven hun activiteiten niet op, maar begonnen nu ook te verkondigen dat "God een eenvoudig gebed van de mens uit het hart hoort, net zoals hij de gebeden van de priesters in de tempel hoort". Ze spraken over een christendom waarvan de enige basis de Bijbel was, en dat gewoonten en ceremonies achterwege liet waarvan ze vonden dat deze geen Bijbelse oorsprong hadden. Zij waren vooral gekant tegen de beeldenverering, heiligenverering, het vagevuur, de kinderdoop en het bidden voor overledenen.
Toen Innocentius III in 1252 de pauselijke troon besteeg, was een van zijn eerste acties het reinigen van Zuid-Frankrijk van de waldenzische ’ketterij’. Met de medewerking van de lokale overheden, werd een leger van ridders gevormd en de stad Béziers belegerd. Nadat de stad was ingenomen, stierven 7.000 waldenzen de marteldood. Slachtpartijen volgden ook in andere steden.
Ondanks de vervolgingen hebben de waldenzen zich in verschillende, gedeeltelijk met elkaar verbonden groepen over een groot deel van Europa verspreid. De inquisitie verscherpte de vervolging en in het jaar 1487 verklaarde paus Innocentius VIII een kruistocht tegen de waldenzen.
Katharen
In dezelfde periode als de waldenzen was er in 12e en 13e eeuw in het zuiden van Frankrijk ook de albigenzen (katharen). Zij hadden een aantal zienswijzen gemeenschappelijk, maar waren duidelijk te onderscheiden groeperingen. De waldenzen predikten onder andere tegen de dualistische dwaalleer van de katharen.
Reformatie
Tijdens de Reformatie werden sommige waldenzen gemakkelijk geassimileerd in de protestantste kerken met gelijkaardige theologie.
In 1532 ontmoetten de waldenzen formeel Duitse en Zwitserse protestanten. Zij maakten aanpassingen om beter overeen te komen met de gereformeerde kerk.
Waldenzen buiten Piemonte (Bohemen, Frankrijk, Duitsland), sloten zich aan bij de plaatselijke protestantse kerken.
![]() |
Werk in uitvoering | ![]() |
Iemand is nog met dit artikel bezig. Kom later terug om het resultaat te bekijken. | ||
|