Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
rel=nofollow

Slag bij Mainz

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
rel=nofollow

De Slag bij Mainz vond plaats op 31 december 406 tussen de Ripuarische Franken en een alliantie gevormd door de Germaanse volken van de Vandalen, Sueven en Alanen. De Franken leden een nederlaag en de overwinnaars konden zonder verdere tegenstand het Romeinse Rijk binnentrekken.

Achtergrond

Als gevolg van de komst van de Hunnen hadden Vandalen, Sueven en Alanen hun woongebieden verlaten en trokken rond door Germanië, het gebied ten noorden van de Donau en ten oosten van de Rijn. In Zuid-Duitsland ontmoetten zij elkaar en sloten zich aaneen. Ze besloten het Romeinse Rijk binnen te trekken, waar het Romeinse grensleger al vijf jaar afwezig was.

In december 406[Noot 1] verscheen deze alliantie van Germaanse volken op de rechteroever van de Rijn, ongeveer tegenover Mainz. Hier bevonden zich geen limitanei, maar waren slechts Frankische foederati aanwezig, die niettemin vastbesloten waren om de nieuwkomers de doortocht te verhinderden. Een groot deel van het Romeinse grensleger was op dat moment in Italië een andere groep invallers aan het bevechten.[1] Dit gaf de Germanen de mogelijkheid de limes over te steken.

Vaak wordt hieraan toegevoegd dat de oversteek van hele volksstammen mogelijk was doordat de Rijn op verschillende plaatsen was dichtgevroren. Dit feit is niet vermeld in de historische bronnen over de oversteek. Waarschijnlijk gaat het terug op Edward Gibbon,[2] die zich zelf gebaseerd kan hebben op een algemene opmerking van Herodianos.[3]

Verloop

De slag die losbarstte leek in eerste instantie in het voordeel van de Franken uit te vallen, toen de Alanen het onderling oneens werden over de te volgen koers en een deel van de Alanen, geleid door hun aanvoerder Goar overliepen naar de andere kant. Ook sneuvelde de Vandaalse koning Godigisel als gevolg van een Frankische aanval. Doch de hulp van het andere deel van de Alanen, geleid door Respendial zorgde ervoor dat de slag kantelde in het voordeel van de Germaanse alliantie.

Gevolgen

Na de veldslag konden de overwinnaars op Oudejaarsdag 406 de waarschijnlijk bevroren Rijn oversteken en Gallië binnentrekken.

De toenmalige Romeinse magister militum Stilicho probeerde met het verschuiven van troepen en het sluiten van akkoorden het tij te doen keren, tevergeefs. Het kostte in 408 uiteindelijk zijn hoofd.

Als gevolg van de Germaanse invasie kwam het Romeinse leger in Britannia onder aanvoering van Constantijn III in opstand en stak over naar Gallië. Deze komst zou ertoe leiden dat de Germaanse alliantie uitweek naar het zuiden en in 409 Spanje binnentrok. Het Romeinse leger evenwel was onmachtig hen tegen te houden.

De aan het Romeinse Rijk verbonden foederati zoals de Salische Franken, Bourgonden en Allemannen die de binnengedrongen volken geen hulp hadden verleend, maar ook niet hadden weerstaan, zouden zich in het gebied achter hen vestigen en daarmee hun aanwezigheid in Gallië uitbreiden.

Literatuur

  • Ferdinand Lot, De Germaansche invasies. De versmelting van de Barbaarsche en Romeinsche wereld, Den Haag, 1939, pp. 82-83.

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen

  • Gregorius van Tours, Decem Libri Historiae
  • Drinkwater, John F., "The usurpers Constantine III (407-411) and Jovinus (411-413)", Britannia 29 (1998), 269-98.
  • Heather, Peter, The Fall of the Roman Empire: A New History of Rome and the Barbarians, Oxford University Press
  • Kulikowski, Michael, "Barbarians in Gaul, Usurpers in Britain", Britannia 31 (2000), 325-345.

Noten

  1. º Het jaar 406 wordt door sommige geleerden (met name Michael Kulikowski ) in twijfel getrokken

Referenties

  1. º De barbaren staken in 406 een bevroren Rijn over (livius.nl)
  2. º The History of the Decline and Fall of the Roman Empire, hoofdstuk 30
  3. º Geschiedenis van het keizerrijk sinds Marcus, 6.7.6-7
rel=nofollow
rel=nofollow
rel=nofollow