Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Performance

Uit Wikisage
(Doorverwezen vanaf Performancekunst)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Het begrip performance wordt in het theater en de beeldende kunst gebruikt als verzamelnaam voor muzikale, beeldende of uitgesproken fysieke optredens, waarbij taal een ondergeschikte rol speelt en die vaak kort van duur zijn.

Ook buiten het theater kan het woord performance gebruikt worden als naam voor optredens met een theatraal karakter, uitgevoerd door één of meerdere samenwerkende kunstenaars, zoals muzikanten, dichters, stand-upcomedians en beeldend kunstenaars.

Theatrale kunstactie

In de kunststroming Fluxus speelden performances een belangrijke rol. De stroming wilde muziek en beeldende kunst dichter bij elkaar brengen. Vaak vonden de Fluxusconcerten wel plaats op een podium in de ambiance van een klassiek concert, bijvoorbeeld met een concertvleugel op het toneel en een acteur met een viool. Maar bij Fluxus werden de bezoekers getracteerd op werken die zij zo niet hadden verwacht, zoals het met een grote spanningsboog kapotslaan van een viool op een piano. Het resulterende geluid was op te vatten als het muziekstuk en de hele actie was beschreven in een korte aanwijzing, die de compositie van het muziekstuk vormde. Dit soort concert kwam mede voort uit de Dada-beweging en de concrete muziek. Het vond zijn vervolg in de happenings en de levende kunstwerken (Fabiola, Gilbert and George). Andere benamingen voor deze kunstrichting zijn 'Interventie kunst' en Action Art. Verwante richtingen zijn Living theatre, straattheater, situationisme.

Performancekunstenaars

De Duitse conceptuele kunstenaar Joseph Beuys deed verschillende performances met dode hazen en één met een levende coyote in een kooi in een galerieruimte in New York, maar zelf noemde hij deze werken liever simpelweg 'acties' (Duits: Aktionen). Een Koreaanse kunstenaar die in zijn begintijd als performance speciaal geprepareerde piano's bespeelde was Nam June Paik. Andere performancekunstenaars zijn Marina Abramović en Ulay.

Internationaal bekende kunstenaars

Griekenland

Italië

Korea


Japan

Zwitserland

Bodyart

Vanuit de performancekunst en de conceptkunst ontwikkelde zich in de jaren '60 de kunstvorm die bodyart (lichaamskunst) genoemd wordt en die sterk de nadruk legt op fysieke methoden om tot een beeldend statement te komen.

Andere betekenissen

  • Mensen die bij voorkeur Engelse termen bezigen (vooral in de ICT komt dat veel voor) zeggen en schrijven performance als ze prestatie bedoelen.
  • In de psychodiagnostiek wordt performance (of performantie) gebruikt om dat aspect van de intelligentie aan te duiden, waar de verbale component nauwelijks een rol speelt.

Performance in een netwerkomgeving

Via het internet krijgt de kunstvorm performance een nieuwe invulling door zich op het snijpunt van livekunst en technologie te begeven. Middels de nieuwe technologie zoals realtimenavigatie in 3D-beelden, videobrillen met ingebouwde camera, hoofdtelefoons en computermanipulatie ontstaat alzo een esthetische of zintuiglijk ervaring. Sensoren registreren de bewegingen van de performanceactoren en laten de PC toe het beeld waarin ze zich op dat moment bewegen live te wijzigen. Paradoxaal genoeg leidt dit tot een verhoogd bewustzijn van het eigen lichaam in de virtuele ruimte.

Bibliografie

Zie ook

1px.pngWikimedia Commons  Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met Performance art op Wikimedia Commons.