Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Google

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Google is een zoekmachine van Google Inc. voor documenten op het World Wide Web, gelanceerd in 1998 door twee promovendi aan de Stanford-universiteit, Larry Page en Sergey Brin. Page en Brin hadden twee jaar gewerkt aan een geavanceerde methode voor het vinden van informatie op internet. Al snel werd Google 's werelds populairste zoekmachine. Gebruikers waren tevreden over de zoekresultaten, en over de presentatie ervan: op een rustige pagina, zonder de schreeuwerige advertenties die bij veel andere zoekmachines te zien waren.

Het woordmerk van Google.

De naam is een variant van het woord "googol". Googol is de aanduiding voor een 1 met honderd nullen (10100). De term weerspiegelt de bedrijfsmissie om alle informatie van de wereld toegankelijk en nuttig te maken.

Inmiddels zijn er Google-versies in verschillende talen (zie hieronder bij externe links), waaronder sinds 2003 ook Nederlands [1]

Hoe werkt Google?

De basis van de Google zoekmachine is een algoritme met de naam PageRank. In essentie wordt de waarde van een pagina bepaald door het aantal malen dat er naar gelinkt wordt vanaf andere internetpagina's. Elke verwijzing betekent een stem voor een pagina. Google analyseert ook de pagina die de stem uitbrengt. PageRank heeft -intern bij google- een schaal van 1 tot 11, In de Google toolbar wordt dit teruggebracht tot een schaal van 1 tot 10

PageRank wordt gebruikt om de resultaten van een zoekopdracht te rangschikken. Een hoge PageRank betekent niet dat de pagina bij alle zoekopdrachten hoog zal scoren.

Algoritme

Google heeft een algoritme om te bepalen welke pagina het eerst in de resultaatlijst wordt genoemd. Belangrijk daarbij is, naast de vraag hoe belangrijk een zoekterm op de pagina is, hoe vaak er naar een pagina gelinkt wordt, vanaf welke pagina's en met welke tekst.

Omdat veel gebruikers Google gebruiken om pagina's te vinden, is het voor aanbieders van materiaal nuttig om hoog in Google vermeld te worden. Daarom worden er methoden gebruikt om kunstmatig de 'pagerank' van pagina's op Google te verhogen, bijvoorbeeld door het creëren van 'fake' webpagina's, die slechts dienen om naar andere pagina's te verwijzen, zodat deze een hogere rang krijgen. Google heeft een aantal malen zijn algoritme aangepast om zo het effect van dergelijke praktijken te verminderen of teniet te doen.

Harde uitspraken die de plaats van een webpagina in de resultatenlijst van een zoekopdracht voorspellen zijn erg moeilijk en vaak twijfelachtig. Het exacte algoritme van Google wordt namelijk door de makers geheim gehouden en is voor buitenstaanders niet altijd even gemakkelijk te begrijpen. Niemand weet hoe zwaar PageRank doorweegt in het algoritme.

De index

Elke zoekopdracht doorzoekt in minder dan een seconde een index die is opgebouwd uit bijna 10 miljard webpagina's (stand juli 2007). Een groot deel van die pagina's wordt regelmatig bezocht door de spider van Google, Googlebot genaamd. De spider leest de pagina en slaat de gegevens op in de index. De spider is in staat om hyperlinks te volgen, en kan op die manier een groot deel van het web bezoeken. Volgens Google werd op 25 juli 2008 de mijlpaal van 1 biljoen unieke URL's overschreden.

Techniek

Van meet af aan is er voor gekozen niet te werken met 1 grote centrale computer, maar met een netwerk van zeer veel relatief goedkope computers. Googles serverpark bestaat naar schatting uit meer dan 450.000 systemen die zijn opgebouwd uit standaard hardwarecomponenten. De computers staan verspreid over allerlei datacentra. Door clusters redundant uit te voeren kunnen defecte machines eenvoudig vervangen worden.

Tips

  1. Men kan een zin in Google vinden. Als men bijvoorbeeld het verschil tussen Belgen en Nederlanders wil zien, kun je zoeken op verschillen tussen Nederlanders en Belgen. Maar misschien is het handiger om de zin tussen aanhalingstekens te zetten (" " ). Google laat dan alleen pagina's zien waar de woorden "verschillen tussen Belgen en Nederlanders" meteen na elkaar en in deze exacte volgorde te zien zijn.
  2. Als men wil weten hoeveel inwoners bijvoorbeeld Parijs heeft, kan men het beste het volgende intypen: "Parijs heeft * inwoners". De zoekmachine ziet het sterretje als een joker, dus op die plaats kan van alles staan. Maar als iemand op zijn website de volzin "Parijs heeft lelijke inwoners" heeft staan, zal Google die pagina dus ook laten zien. Het kan ook in samenstellingen, bijvoorbeeld: "de snelheid van het licht is * per * "; men vindt dan de snelheid van het licht in meters per seconde maar ook in kilometers per uur.
  3. Het is ook mogelijk met de zoekmachine binnen een site te zoeken: je weet dat de info die je zoekt op de betreffende site staat, maar niet wáár. Het kan dan slim zijn om met Google binnen die site te zoeken. Het gaat als volgt: 'site:' gevolgd door de naam van die website (overigens werkt dit het best zonder de toevoeging 'www'). Als men bijvoorbeeld een nieuwsbericht van De Telegraaf over prinses Máxima zoekt, typ dan: maxima site:telegraaf.nl
  4. Google heeft ook een ingebouwde rekenmachine. Indien als zoekterm een rekensom (bvb 5 * sqrt(9)) wordt gegeven, komt bovenaan de zoekresultaten het antwoord te staan.
  5. Google kan ook als valuta calculator gebruikt worden. Als men bijvoorbeeld een vakantie in de Verenigde Staten plant, omdat daar de dollar laag staat, zou men misschien willen weten hoe laag die dan wel precies staat. Men zou dan kunnen typen: 1 dollar in euro. Het antwoord komt meteen. Handig is ook om afkortingen van valuta te maken en gebruiken. Als men in het invoervenster van Google invoert: "ISO 4217" krijgt men een lijst met de afkortingen van verschillende valutamunten.
  6. Evenzeer kan men de zoekmachine als een spoorboekje raadplegen. Als men 'Rotterdam Delft' invoert, vindt men meteen bij het begin de eerstvolgende trein van Rotterdam naar Delft. Men kan dit gegeven uitbreiden met door in de zoekopdracht een tijd toe te voegen, en het woord 'vertrek' of 'aankomst' Als men bijvoorbeeld wil weten welke trein men moet nemen op Rotterdam Centraal om rond 15:00 uur in Delft te zijn, typt men dus: (zonder aanhalingstekens): Rotterdam Delft aankomst 15:00.

Google-bombing

(Zie ook : Googlebom)

Bij sommige woorden die men op Google intypt konden in het verleden verrassende resultaten worden geconstateerd. Zo was het eerste resultaat bij de woorden miserable failure ("jammerlijke mislukkeling") de biografie van George W. Bush. Bij de woorden raar kapsel was het eerste resultaat een site over Jan Peter Balkenende.

Dit zijn twee voorbeelden van een fenomeen genaamd Google-bombing, waarbij een relatief kleine groep mensen besluit om bepaalde woorden door te linken naar een uitgekozen website. Om het miserable failure-resultaat te bereiken, werden bijvoorbeeld maar 32 linken gebruikt. Volgens Google is er niets verkeerd met de relevantie. Wanneer de competiviteit laag ligt, is het niet moeilijk om er hoog voor te scoren. Bij Google-bombing van een algemene en zwaar competitieve term als "SEO" zal dat minder snel lukken.

Privacy

Google heeft al jaren kritiek op de manier hoe ze met gegevens van gebruikers omgaan, door gegevens te delen of te verkopen. Ook de zoekresultaten verschillen per gebruiker. Door gegevens te delen kan Google gepersonaliseerde advertenties weergeven en zo beïnvloeden adverteerders en Google de zoekresultaten. Er is ook soortgelijke kritiek op de manier van cookies plaatsen. Door deze situaties zijn er diensten ontstaan die zeggen beter met gegevens en privacy om te gaan.

Trivia

  • Google is genoemd naar het getal Googol. Larry Page, één van de oprichters, was gefascineerd door wiskunde en 'Googol'. De naam is uiteindelijk 'Google' geworden door een spelfout van Larry.[2]
  • Googlewhacking is een spel dat zich baseert op het verkrijgen van één enkele hit op een bepaalde zoekterm.

Zie ook

  • Googelen, het zoeken naar informatie op internet

Referenties

Externe links

Wikimedia Commons  Vrije mediabestanden over Google op Wikimedia Commons