Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Afreageren van agressie

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Afreageren van agressie betekent dat mensen pogingen doen om hun kwaadheid kwijt te raken door die, op het moment dat de woede nog aanwezig is, te richten op iets anders dan de uitlokkende factor. Het prototype van het afreageren is het slaan op een bokszak als men boos is. Uit bijna alle onderzoek blijkt dat het afreageren van agressie niet werkt en vaak zelfs agressie versterkend kan werken. Het zogenaamde catharsiseffect werkt niet. Afreageren van agressie blijkt een hardnekkige mythe[1][2].

Populariteit van de mythe en achterliggende visie

Zeer veel mensen zijn ervan overtuigd dat het afreageren van agressie werkt[3]. Zowel in dagelijkse contacten, als in de media, hulpverlening, scholen en gevangenissen is het een wijdverbreide opvatting: als je boos bent, moet je eens hard kunnen roepen of ergens goed op kunnen slaan, zodat je het kwijt bent[4]. De opvatting die hier achter schuilt is in veel gevallen het beeld van de stoommachine: die kan in bepaalde situaties te sterk onder druk komen te staan. Dan moet je er druk aflaten of anders ontploft de machine. Onderzoek toont aan dat dit beeld niet blijkt te kloppen.[2][5]

Vormen van afreageren en onderzoeksbevindingen

Fysiek afreageren van agressie kan men enigszins arbitrair opsplitsen in agressieve vormen (ergens tegen slaan, stampen, boksen, gevechtssporten ...) en niet-agressieve vormen (andere sporten en bewegingsactiviteiten).

Agressief fysiek afreageren

Reeds in 1977 kwamen onderzoekers in een overzichtsstudie tot de conclusie dat het fysiek afreageren van agressie niet werkt en eerder tot agressieversterking leidt dan tot ontlading[6]. Ook nadien werd dat in meerdere overzichten bevestigd[7][5]. Er gebeurde zeer gericht onderzoek naar de effecten van het boksen op een bokszak op agressie. In plaats van minder agressief te worden, bleken mensen nadien sneller opnieuw agressief te reageren[8][9]. Hiervoor kunnen verschillende verklaringen gegeven worden. Onder meer het belang van sensorische bekrachtiging werd onderzocht[10].

Niet-agressief fysiek afreageren

Men kan zich trachten af te reageren door niet-agressieve sporten te gaan doen. Doch ook intensief gaan fietsen of aerobic-stepoefeningen doen om zich af te reageren, blijkt niet ontladend te werken. Mensen gaan ook dan achteraf weer agressiever reageren[11][12]. Onder meer overdracht van opwinding ('excitation transfer') werd hierbij als verklaring aangehaald.[13]

Mythe

Keer op keer toont onderzoek aan dat afreageren van agressie niet werkt. Desondanks blijft de mythe populair. Mensen streven naar emotieregulatie en een heel aantal mensen (vooral mannen) gelooft dat afreageren werkt. Wie het niet gelooft, zal het veel minder proberen[14]. Men zou dan kunnen denken dat het misschien werkt voor mensen die erin geloven (een soort placebo-effect of self-fulfilling prophecy, doch het omgekeerde blijkt waar: hoe meer men gelooft in de ontladende effecten van het afreageren, hoe agressiever men achteraf gaat reageren.

Er bestaan alternatieven om met agressie om te gaan die niets met afreageren te maken hebben.[15].

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties
  1. º G.H. Eifert, J.P. Forsyth & M. McKay : Boosheid de baas. ACT: een nieuwe methode om ergernis en frustratie in de hand te houden. Zaltbommel: Thema, 2006.
  2. 2,0 2,1 E.F. Morrison Toward a better understanding of violence in psychiatric settings: debunking the myths. Archives of Psychiatric Nursing, 1993, 7, 328-335.
  3. º H. Van Coillie & I. Van Mechelen Expected consequences of anger-related behaviors. In H. Van Coillie : Behaviors associated with anger (pp. 95-128). Proefschrift aangeboden tot het verkrijgen van de graad van Doctor in de Psychologische Wetenschappen. Katholieke Universiteit Leuven, 2005.
  4. º http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=GMD27RRVE
  5. 5,0 5,1 F. De Groot De hardnekkige mythe van het fysiek afreageren van agressie. In J. Simons (Red.): Actuele themata uit de psychomotorische therapie. Jaarboek 2007. (pp. 119-131). Leuven: Acco, 2007.
  6. º R.G. Geen & M.B. Quanty The catharsis of aggression: an evaluation of a hypothesis. In L. Berkowitz (Ed.): Advances in experimental social psychology (Vol. 10, pp. 1-37). New York: Academic Press, 1977.
  7. º C. Tavris : Anger. The misunderstood emotion. New York: Touchstone Books, 1989.
  8. º B.J. Bushman Does venting anger feed or extinguish the flame? Catharsis, rumination, distraction, anger, and aggressive responding. Personality and Social Psychology Bulletin, 2002, 28, 724-731.https://illinois.edu/lb/files/2009/03/26/9293.pdf
  9. º B.J. Bushman, R.F. Baumeister & A.D. Stack Catharsis, aggression, and persuasive influence: self-fulfilling or self-defeating prophecies? Journal of Personality and Social Psychology, 1999, 76, 367-376.http://www-personal.umich.edu/~bbushman/bbs99.pdf
  10. º S.C. Hayes, A. Rincover & D. Volosin Variables influencing the acquisition and maintenance of aggressive behavior: modeling versus sensory reinforcement. Journal of Abnormal Psychology, 1980, 89, 254-262.
  11. º C.A. Anderson, W.E. Deuser & K.M. DeNeve Hot temperatures, hostile affect, hostile cognition, and arousal: tests of a general model of affective aggression. Personality and Social Psychology Bulletin, 1995, 21, 434-448.
  12. º G.V. Caprara, e.a. Interpolating physical exercise between instigation to aggress and aggression: the role of irritability and emotional susceptibility. Aggressive Behavior, 1986, 12, 83-91.
  13. º D. Zillmann, A.H. Katcher & B. Milavsky Excitation transfer from physical exercise to subsequent aggressive behavior. Journal of Experimental Social Psychology, 1972, 8, 247-259.
  14. º B.J. Bushman, R.F. Baumeister & C.M. Phillips Do people aggress to improve their mood? Catharsis beliefs, affect regulation opportunity, and aggressive responding. Journal of Personality and Social Psychology, 2001, 81, 17-32.http://www-personal.umich.edu/~bbushman/bbp01.pdf
  15. º http://www.geweldloosactief.nl/web200M07.html
rel=nofollow