Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Nisse
Een nisse is een soort kabouter of elf uit de Deense, Scanische (=uit Skåne) en Noorse folklore. De naam is ontleend aan de oude naam Nis of Niels. Vroeger heette de nisse lille Niels, Niels Gårdbo of gewoon Gårdbo, Gårdbukken of Puge. In Zuid-Jutland staat het personage bekend als Nis Puk (ook Nis Pug en Nis Puge). In de voormalige Oost-Deense regio’s Skåne, Halland en Blekinge is de nisse ook bekend als Goanisse, Goenisse of Godnisse, d.w.z. de goede kabouter, op Gotland Nissn (gutamål).
In Zweden wordt deze figuur vaker tomte genoemd. Deze benaming is afgeleid van het woord tomt: een tuin of stuk land. De nisse of tomte is bekend uit Scandinavische volksverhalen en sprookjes en draagt tegenwoordig een rode puntmuts. De rode muts was vroeger traditionele winterkleding bij Scandinavische boeren.
Vroeger was er sprake van boselfen, kerkelfen en boerenelfen, maar sinds de 19e eeuw is de elf (de nisse) vooral een symbool van Kerstmis geworden (Jultomten of Julenissen). De oudste afbeelding van een elf en elfenvrouw (Deens: „nissemand og nissekone”) die samen kerstcadeautjes brengen dateert uit 1858.
Een nisse' werd er gezien als een soort huisgod of huisgeest, vergelijkbaar met de Romeinse lares en penates. In zijn Latijns-Deense woordenboek uit 1622 vertaalde Poul Jensen Kolding het woord lares (enkelvoud: lar) als „husguder, nisser”, dus: „huisgoden, nisser”. In de Russische / Slavische folklore zijn de domovoj hiermee vergelijkbaar.
Hulp genealogie en geschiedenis (Nederland)Deepl vertaler • Schrijfassistent VRT] • ChatGPT (Opgepast! Altijd verifiëren!)] • Claude.ai (Opgepast! Altijd verifiëren!)] • Bing Copilot (Opgepast! Altijd verifiëren!)] • tekst herschrijven met scribbr.io •