Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Koninklijk Conservatorium Antwerpen
Het Koninklijk Conservatorium Antwerpen, School of Arts van de AP Hogeschool, organiseert opleidingen voor musici en podiumkunstenaars. Naast deze opleidingen dans, drama en muziek biedt het Conservatorium ook een opleiding aan voor leraars muziek, drama of dans. De naam is een voortzetting van het voormalige Koninklijk Vlaams Conservatorium Antwerpen, dat bij zijn ontstaan in 1898 de eerste instelling voor hoger onderwijs in België was met het Nederlands als voertaal.
In 1995 werden het Antwerpse Conservatorium, het Hoger Instituut voor Dramatische Kunst-Studio Herman Teirlinck en het Hoger Instituut voor dans en danspedagogie samengevoegd in het departement Dramatische Kunst, Muziek en Dans van de Antwerpse Hogeschool. Sinds oktober 2008 heet dit departement kortweg Koninklijk Conservatorium Antwerpen. De fusie tussen Artesis Hogeschool Antwerpen en Plantijn Hogeschool kreeg op 12 december 2012 als nieuwe naam Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen.
Opleiding muziek
Geschiedenis
In 1843 werkten de Antwerpse zangleraren Cornelius Schermers (1799-1870) en Frans Willem Aerts (1804-1864), de componist en kapelmeester van de Antwerpse kathedraal Jozef Bessems (1809-1892), en de fluitist J. Van den Bogaert (1802-1851) een plan uit om een Antwerpse muziekschool op te richten. Ze kregen de goedkeuring van het stadsbestuur en op 15 maart 1844 werd de Ecole speciale de musique de la Ville d'Anvers opgericht. Haar lokalen bevonden zich in het centrum van Antwerpen in een burgerswoning aan de Kaasstraat nabij de Suikerrui. In 1859 moest men uitbreiden en vond men bijkomende lokalen in gebouwen van het Bureel der Weldadigheid in de Blindestraat. Tot dan was de muziekschool een private onderneming geweest, zij het met subsidies van de stad. In 1859 nam de stad het bestuur over en werd de school "bevorderd" tot Stedelijke Muziekschool van Antwerpen of Ecole de musique d'Anvers.
Toen Peter Benoit in 1867 werd gevraagd om directeur te worden, stelde hij als voorwaarde dat het een volledige Vlaamse muziekschool zou worden. Dit werd door de gemeenteraad aanvaard en de benaming werd nu eentalig Antwerpsche Vlaamsche Muziekschool. Benoit wilde graag naast de muziekschool ook ruimte voor een toneel- en concertzaal. Hoewel de stad begon met de eerste ontwerpen voor een conservatorium mét toneel- en concertzaal, werden die voorlopig niet uitgevoerd. In 1885-86 kreeg de school wel een eigen gebouw ter beschikking aan de Sint Jacobsmarkt. Benoit stelde alles in het werk om de muziekschool tot Conservatorium te laten erkennen. In 1895 sloten de stad, de provincie en de staat een overeenkomst waarbij de staat de muziekschool van Antwerpen overnam om haar te hervormen tot een conservatorium. Zo werd bij Koninklijk Besluit van 15 juni 1898 de Antwerpsche Vlaamsche Muziekschool tot Koninklijk Vlaams Conservatorium Antwerpen verheven. Daarmee werd het Antwerpse Conservatorium de eerste instelling voor hoger onderwijs in België met het Nederlands als voertaal. Haar eerste directeur werd Peter Benoit met Edward Keurvels als zijn secretaris. Het nieuwe conservatoriumcomplex zou pas tot stand komen in 1968 aan DeSingel in Antwerpen.
Sinds meer dan honderd jaar worden er musici opgeleid: instrumentalisten, zangers, componisten, dirigenten en pedagogen. In 1993 kwam er naast de klassieke opleiding ook een optie Jazz en Lichte Muziek. De organisatie van de opleidingen wordt geregeld volgens bepalingen van het decreet betreffende de Hogescholen in de Vlaamse Gemeenschap van 13 juli 1994. Een groot aantal laureaten van het Koninklijk Vlaams Conservatorium Antwerpen leverde een belangrijke bijdrage aan het Vlaamse en internationale muziekleven. Momenteel maken talrijke artiesten en pedagogen met faam deel uit van het docentenkorps.
De basisopleiding
- Bachelor
- Instrument / zang
- Muziektheorie / schriftuur: compositie
- Muziektheorie / schriftuur: muziektheorie
- Jazz / lichte muziek
- Master
- Instrument / zang
- Directie (hafabra of koor of orkest)
- Muziekpedagogie
- Compositie
- Jazz / lichte muziek
In de volgende (hoofd)instrumenten:
- Klassiek: accordeon, althobo (vanaf de masterjaren), altviool, basklarinet (vanaf de masterjaren), cello, contrabas, contrafagot (vanaf de masterjaren), fagot, fluit, gitaar, harp, hobo, hoorn, klarinet, klavecimbel, mandoline, orgel, percussie, piano, pianoforte (vanaf de masterjaren), piccolo (vanaf de masterjaren), saxofoon, trombone, trompet, tuba, viool, zang.
- Jazz / Lichte muziek: basgitaar, contrabas, drums, fluit, gitaar, klarinet, piano, saxofoon, trombone, trompet, vibrafoon, zang.
De opleiding muziek omvat de opleiding tot Bachelor (180 studiepunten/ ECTS) en de opleiding tot Master (120 studiepunten/ ECTS). De bacheloropleiding is op doorstroming gericht, wat betekent dat studenten in principe verder studeren om het diploma van Master te behalen.
De brede vorming in de bacheloropleiding omvat de instrumentale en vocale vorming (instrument of zang, orkest, kamermuziek en andere praktijkgerichte vakken), de algemene muzikale vorming als basis voor het muzikaal inzicht en de algemene culturele vorming (muziekgeschiedenis, culturele stromingen, enz.). Naast de verplichte opleidingsonderdelen wordt aanvullend een gevarieerd programma aangeboden van masterclasses en producties, onder leiding van gerenommeerde (gast)docenten uit binnen- en buitenland. Academisering voor de bachelors houdt in dat men op een bewuste en kritische manier en met een onderzoekende ingesteldheid leert omgaan met de muzikale materie.
In de masteropleiding wordt er meer zelfwerkzaamheid verwacht en krijgt de jonge musicus de kans om zijn artistieke persoonlijkheid diepgaander te ontwikkelen. Op basis van onderzoek wordt de band tussen kunstpraktijk en kunstreflectie aangehaald. Het aantal verplichte opleidingsonderdelen neemt af en de student werkt in die 2 jaren een eigen project uit. Voor alle opleidingstrajecten bieden keuzevakken als inleiding tot hafabra-directie, koordirectie, orkestdirectie, compositie, sociaal-artistieke muziekpraktijk, workshops lichte muziek of improvisatietraining perspectief op beroepsmogelijkheden.
Voortgezette opleidingen
Na het behalen van de titel 'Master in de muziek' is het mogelijk om zich verder te specialiseren in: Orkest - Concertsolist Instrument - Concertsolist Zang - Compositie - Begeleiding - Kamermuziek. In het postgraduaat krijgt de student de kans om zich te verdiepen en/ of te specialiseren in een bepaald aspect van de muziekpraktijk. Het aantal contacturen is vrij beperkt en er wordt een grote mate van zelfwerkzaamheid van de student verwacht.
De bachelor na bachelor opleiding Muzische Vorming richt zich tot de houders van een diploma bachelor in onderwijs (kleuteronderwijs, lager onderwijs of secundair onderwijs) of een diploma initiële lerarenopleiding van academisch niveau (aggregaties muziek, dramatische kunst of beeldende kunst). De opleiding speelt in op de eindtermen en de ontwikkelingsdoelen muzische vorming van het basisonderwijs. Ze wordt gespreid over twee deeltijds jaren, wordt georganiseerd op zaterdagen en in het weekend. De opleiding wordt georganiseerd door het departement Bedrijfskunde, Lerarenopleiding en Sociaal Werk van de Hogeschool Antwerpen, in samenwerking met het departement Dramatische kunst, Muziek en Dans.
Directies
- 1867-1901 - Peter Benoit, componist-stichter
- 1901-1912 - Jan Blockx, componist
- 1912-1924 - Emile Wambach, componist
- 1914-1919 - Nicolaas Jan Cuperus, dienstdoend directeur, tijdelijk door de bezetter vervangen door Paul Gilson van augustus tot november 1918
- 1924-1933 - Lodewijk Mortelmans, componist
- 1933-1941 - Flor Alpaerts, componist, dirigent
- 1942-1944 - Jef van Hoof, componist
- 1944-1952 - Lodewijk de Vocht, componist
- 1952-1968 - Flor Peeters, componist, organist
- 1968-1980 - Eugène Traey, pianist
- 1980-1991 - Kamiel Cooremans, koorleider
- 1991-1996 - Michaël Scheck
Departementshoofden
Na het onderbrengen van het Conservatorium in de Artesis hogeschool, is de leiding toevertrouwd aan het departementshoofd :
- 1995-1997 - Michaël Scheck, dirigent
- 1997-2001 - Herman Mariën
- 2001-2013 - Pascale de Groote, balletdanseres
- 2013-2016 - Freddy Mariën, slagwerker
- 2017-heden - Stefaan De Ruyck
Pascale de Groote werd in 2013 algemeen directeur van de Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen.
Docenten
(onvolledig)
- Alfons Bervoets, koorleider en componist
- Joseph Callaerts, organist en componist
- Frits Celis, harpist, dirigent en componist
- Joris De Laet, elektronische muziekcompositie
- Emmanuel Durlet, pianist en componist
- Willem Kersters, componist
- Marcel Slootmaeckers, componist
- August Verbesselt, fluitist en componist
Opleiding drama
![]() |
![]() |
In het Koninklijk Vlaamse Conservatorium werd ook de theateropleiding ingepast. Peter Benoit voorzag drie opleidingen: gesproken toneel, gezongen toneel en lyrisch gesproken toneel. Maurits Sabbe was van 1907 tot zijn overlijden in 1938 lesgever en titularis in de toneelklas en bouwde de opleiding, vooral na 1917, gevoelig uit. In 1962 blies Luc Philips de opleiding nieuw leven in. Vanaf 1980 werd Dora van der Groen artistiek leider van de toneelafdeling en vernieuwde deze opleiding grondig. De generatie alumni uit die periode wordt met de term De Vlaamse Golf aangeduid, omwille van hun invloed op het Vlaamse theaterlandschap van de jaren 80 en 90. Onder meer Sam Bogaerts, Lucas Vandervost, Johan Van Assche, Tania Van der Sanden, Damiaan De Schrijver, Sara De Roo, Steven Van Watermeulen en Warre Borgmans worden hiertoe gerekend. Het Gezelschap Van De Witte Kraai (later De Tijd), STAN, Compagnie De Koe, Maten en De Roovers ontstonden vanuit het Conservatorium.
Alumni
Dramatische kunst
- 1938: Hector Camerlynck
- 1938: Luc Philips
- 1941: Joris Collet
- 1943: Domien De Gruyter, Anton Peters
- 1947: Dora van der Groen
- 1959: Alex Cassiers
- 1960: Hilde Sacré
- 1961: Denise Zimmerman
- 1964: Rik Andries, Roger Bolders
- 1965: Eddy Asselbergs
- 1966: Marilou Mermans
- 1967: Hugo Sigal (Verbraeken)
- 1970: Toon Brouwers, Frans Maas, Walter Rits
- 1971: Herbert Flack, Hans Royaards
- 1973: Danni Heylen
- 1974: Leslie De Gruyter
- 1975: Camilia Blereau, Sien Eggers, Bob Snijers
- 1976: Marc Schillemans
Toneelklas Dora van der Groen
- 1977: Peggy De Landtsheer, Anke Helsen, Dirk Lavrysen
- 1978: Warre Borgmans, Vic De Wachter, Dimitri Dupont
- 1979: Luk Perceval, Johan Van Assche, Lucas Vandervost
- 1980: Ron Cornet
- 1982: Carry Goossens
- 1983: Dirk Tanghe, Bart Van Avermaet, Karen Van Parys
- 1984: Wim Danckaert, Tania Van der Sanden
- 1986: Frank Focketyn, Bart Slegers
- 1987: Bas Teeken, Dirk Tuypens, Peter Van den Eede
- 1989: Damiaan De Schrijver, Frank Vercruyssen
- 1991: Sara De Roo, Steven Van Watermeulen
- 1994: Robbie Cleiren, Sara De Bosschere, Luc Nuyens, Tom Van Dyck
- 1995: Benjamin Verdonck
- 1997: Dimitri Leue
- 1999: Maarten Claeyssens, Jurgen Delnaet
![]() |
Woordkunst
- 1947: Dora van der Groen
- 1958: Hilde Sacré
- 1961: Denise Zimmerman
- 1962: Mieke De Groote
- 1966: Marilou Mermans, Annelies Vaes
- 1968: Mia Van Roy
- 1969: Toon Brouwers, Bruno Schevernels
- 1970: Walter Rits
- 1973: Suzanne Saerens
- 1975: Sien Eggers, Bob Snijers
- 1976: Marc Schillemans
- 1977: Jos Geens
- 1986: Andrea Croonenberghs
- 1987: Michiel Devlieger, Arlette Sterckx
- 1991: Friedl' Lesage, Albrecht Wauters
- 1992: Anja Daems
- 1997: Bruno De Lille
![]() |
Externe link
- Website van het Koninklijk Conservatorium
- Departementshoofd Koninklijk Conservatorium Freddy Mariën 2013
- Directeur Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen 2013
Bronnen, noten en/of referenties
|