Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
rel=nofollow

Alfabetisch sorteren

Uit Wikisage
Versie door Mendelo (overleg | bijdragen) op 14 apr 2013 om 11:38 (begin)
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Alfabetisch sorteren is het ordenen van gegevens in de volgorde van het alfabet. In het Latijnse alfabet zoals dat ook voor de Nederlandse taal wordt gebruikt, zijn er 26 letters. Deze hebben een vaste volgorde. Het alfabetisch rangschikken van lemma’s in woordenboeken en encyclopedieën of van archiefstukken in een archief, vereenvoudigd het opzoeken.

Werkwijze

Tegenwoordig worden vele gegevens met de computer gesorteerd. Computers gebruiken een vorm van de ASCII-code, of uitgebreide vorm ervan, in mindere mate EBCDIC en vandaag de dag steeds meer Unicode. Gegevens kunnen hierop worden, maar sorteren op ASCII-waarde van de tekens is geen volledige alfabetische sortering.

Familienamen

Een advies van de Taalunie) uit 2006 luidde:[1]

„Voor een gewone lijst met namen (bijvoorbeeld klanten of personeelsleden) adviseren wij om de familienaam in zijn geheel vooraan te laten staan en de spaties te negeren. Wij raden af om rekening te houden met spaties (en eventuele apostrofs) in de familienaam, want dit zou tot gevolg hebben dat een naam als Van den daele vóór Vande Kerckhove komt te staan.

  • Toelichting:
    • bij het alfabetisch ordenen is er in grote trekken keuze tussen letter-voor-letter-ordening of woord-voor-woord-ordening.
      • Bij letter-voor-letter-ordening worden de spaties en apostrofs genegeerd. Daarbij geldt ook dat „niets komt voor iets”, dus Vandevel komt voor Vandevelde. Deze ordening komt vooral in woordenboeken voor.
      • Bij woord-voor-woord-ordening staan alle termen die met hetzelfde woord beginnen bij elkaar, en wordt op het tweede woord gealfabetiseerd. Deze ordening is gebruikelijk in registers. Hier wordt het koppelteken genegeerd.
    • In Vlaanderen worden voorvoegsels als de, van, ter, van de, als vaste onderdelen van de naam gezien, zoals onveranderlijk vastgelegd in de burgerlijke stand. Namen met zulke voorvoegsels worden onder de letter van het voorvoegsel geïndexeerd. Luc De Vos staat bij de D, net als Luc Devos.
    • In Nederland worden de voorvoegsels achter de voornaam gezet en klein gespeld. Er wordt dan op het kernwoord geïndexeerd, behalve natuurlijk als het voorvoegsel aan de naam vastzit. Luc De Vos komt hier bij de V, terwijl Luc Devos bij de D komt.
    • Volgens de conventies die gelden voor literatuurlijsten, komen los geschreven voorzetsels en lidwoorden (van, de,..) die deel uitmaken van de familienaam, achteraan te staan.
    • Er is een tendens om de letter-voor-letter-ordening steeds meer voorrang te laten geven, mede omdat computerprogramma's daarop sorteren.”

Uitgebreide tekenset

Ook voor letters met accenten, diakritische tekens of bijkomende letters geldt niet overal en in elk geval dezelfde norm.

In het Nederlands wordt het deelteken of trema genegeerd. Een ä wordt gesorteerd als a.

In het Duits duidt dit teken (Umlaut) echter op een klankverschil. Het wordt daarom op verschillende manieren gesorteerd:

DIN 5007-1 (voor het sorteren van woorden, bijvoorbeeld in een woordenboek)

  • ä = a
  • ö = o
  • ü = u
  • ß = ss (het ß-teken is gegroeid uit een dubbele s.)

DIN 5007-2 (speciale sortering voor namen, zoals bijvoorbeeld in telefoonboeken)

  • ä = ae
  • ö = oe
  • ü = ue
  • ß = ss

Oostenrijkse sortering (voor telefoonboeken)

  • ä komt na a (en komt dus pas na az)
  • ö komt na o
  • ü komt na u
  • ß komt na ss
  • St. komt na Sankt

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties
  1. º volgens Taaladvies.net
rel=nofollow
rel=nofollow