Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Wereldenergievoorziening
Wereldenergievoorziening bestaat uit het wereldwijd winnen en gebruiksklaar maken van brand- en splijtstoffen, het opwekken van elektriciteit, en het energietransport.
De mensheid heeft altijd al brandstof gebruikt. Ook wind en water hebben al duizenden jaren wind- en watermolens en zeilschepen aangedreven. Ongeveer twee eeuwen geleden is met het delven van bruin- en steenkool in mijnen veel meer brandstof beschikbaar gekomen zodat de industrialisatie kon beginnen.
Hier wordt verder de huidige energievoorziening beschreven.
Energieproductie
Wereldwijd wordt primaire energie gewonnen uit fossiele, nucleaire en duurzame bronnen. Primair betekent: direct gewonnen uit natuurlijke bronnen, niet geraffineerd of geconverteerd.
De energiebronnen worden meestal ingedeeld in:
- Fossiel: steen- en bruinkool, aardolie en aardgas
- Nucleair: uranium
- Duurzaam: onder andere waterkracht, biomassa, wind- en zonne-energie
Duurzaam betekent niet alleen: gewonnen uit onuitputtelijke natuurlijke bronnen, maar ook: met verantwoord natuurbeheer.
In de tabel staan de 16 landen die 72% produceren van het totaal van alle meer dan 190 landen. Deze 16 met de 28 landen van de EU produceren 78%. De hoeveelheden zijn uitgedrukt in miljoen ton olie equivalent per jaar (Mtoe/a, 1 Mtoe = 11.63 terawattuur, 1 TWh = 1 miljard kilowattuur). De data zijn van 2012.[1]
Primaire energie bepaling:[2]
- Fossiel: gebaseeerd op netto calorische waarde.
- Nucleair: warmte geproduceerd door kernreacties, 3 maal de elektrische energie, gebaseeerd op 33% rendement van kerncentrales. Deze productie wordt toegerekend aan het land waar de kerncentrales staan, vaak niet het land waar het uraniumerts gedolven is.
- Duurzaam: biomassa gebaseeerd op netto calorische waarde. Elektriciteit geproduceerd met waterkracht, windturbines en zonnepanelen.[3] Geothermische warmte die in centrales gebruikt wordt, 10 maal de opgewekte elekticiteit, gebaseerd op 10% rendement.
Energieproductie per land
Totaal Mtoe/a |
Fossiel | Nucleair | Duurzaam | |
---|---|---|---|---|
WERELD | 13.460 | 82% | 5% | 13% |
![]() |
2.525 | 86% | 1% | 13% |
![]() |
1.806 | 80% | 12% | 8% |
![]() |
1.332 | 95% | 3% | 2% |
Europese Unie | 799 | 47% | 29% | 24% |
![]() |
625 | 100% | 0% | 0% |
![]() |
545 | 62% | 2% | 36% |
![]() |
440 | 83% | 0% | 17% |
![]() |
420 | 83% | 6% | 11% |
![]() |
303 | 99% | 0% | 1% |
![]() |
272 | 60% | 0% | 40% |
![]() |
252 | 64% | 34% | 2% |
![]() |
220 | 100% | 0% | 0% |
![]() |
219 | 91% | 1% | 8% |
![]() |
200 | 93% | 0% | 7% |
![]() |
200 | 96% | 0% | 4% |
![]() |
194 | 100% | 0% | 0% |
![]() |
173 | 100% | 0% | 0% |
Van de totale energieproductie is 52% aardolie en aardgas. Koeweit, Noorwegen and Qatar exporteren meer dan 80% van hun olie en gas, Saoedi-Arabië en de Arabische Emiraten meer dan 70%.
Tussen productie en eindgebruik
Tussen productie en eindgebruik zijn vele processen nodig.
- Aardolieraffinage
- Cokesfabriek
- Uraniumverrijking
- Biobrandstof
Zie in Wereldelektriciteitsgebruik de paragraaf Opwekking.
Het energietransport wordt verzorgd door
- Olie- en gastankers
- Gasnetwerken
- Elektriciteitsnetten
Eindgebruik
Dit is de energie die wereldwijd afgeleverd wordt aan eindgebruikers. Het bestaat uit brandstof (76%), elektriciteit (20%) en warmte verkregen uit warmtedistributie (4%). De tabel bevat brandstof en elektriciteit hoeveelheden en hoeveel daarvan duurzaam is. Een korte warmtetabel staat apart.
Het eindgebruik is ongeveer 60% van de primaire energieproductie. Ca 30% is al gebruikt bij olie winnen, verschepen en raffineren, kolen delven en transporteren, elektriciteit opwekken enz, vóór het de eindgebruikers bereikt, en 10% voor niet-energetische producten zoals smeermiddelen, asphalt en petrochemicaliën.
Brandstof:
- Fossiel: aardgas, brandstof geproduceerd uit aardolie (LPG, benzine, kerosine, diesel, stookolie), uit kolen (anthraciet, cokes)
- Duurzaam: biobrandstof en brandstof geproduceerd uit afval, voor zover commercieel.
Eindgebruik per land
Het totale gebruik van de 40 vermelde landen is ongeveer 90% van het gebruik van alle meer dan 190 landen. De brandstof hoeveelheden zijn uitgedrukt in miljoen ton olie equivalent per jaar (Mtoe/a) gebaseeerd op netto calorische waarde. Voor elektriciteit is 1 Mtoe = 11.63 TWh. De data zijn van 2012.[1]
Brandstof Mtoe/a |
waarvan duurzaam | Elektriciteit Mtoe/a |
waarvan duurzaam | Inwoners miljoen | |
---|---|---|---|---|---|
WERELD | 6.260 | 18% | 1.630 | 21% | 7.040 |
![]() |
1.000 | 7% | 321 | 13% | 314 |
![]() |
138 | 7% | 43,2 | 59% | 34,9 |
![]() |
89,6 | 8% | 19,8 | 23% | 117 |
![]() |
167 | 34% | 40,6 | 82% | 199 |
![]() |
44,2 | 5% | 10,3 | 41% | 41,1 |
![]() |
42,8 | 2% | 7,6 | 65% | 30,0 |
![]() |
144 | 10% | 45,2 | 25% | 81,9 |
![]() |
103 | 12% | 37,3 | 16% | 65,4 |
![]() |
92,1 | 5% | 27,3 | 13% | 63,7 |
![]() |
85,8 | 7% | 25,5 | 32% | 60,9 |
![]() |
57,9 | 11% | 20,7 | 31% | 46,2 |
![]() |
43,3 | 2% | 11,9 | 8% | 45,6 |
![]() |
45,4 | 13% | 10,5 | 10% | 38,5 |
![]() |
35,3 | 3% | 9,2 | 14% | 16,8 |
![]() |
26,7 | 1% | 7,0 | 14% | 11,1 |
![]() |
15,7 | 40% | 10,9 | 60% | 9,5 |
![]() |
18,2 | 23% | 5,4 | 77% | 8,4 |
![]() |
206 | 1% | 63,7 | 21% | 144 |
![]() |
129 | 0% | 17,1 | 5% | 76,4 |
![]() |
62,4 | 9% | 16,6 | 27% | 74,9 |
![]() |
59,2 | 0% | 19,8 | 0% | 28,3 |
![]() |
41,8 | 0% | 7,5 | 0% | 9,2 |
![]() |
1.140 | 19% | 355 | 20% | 1.360 |
![]() |
401 | 43% | 74,7 | 16% | 1.240 |
![]() |
191 | 1% | 79,4 | 12% | 128 |
![]() |
134 | 40% | 15,1 | 11% | 247 |
![]() |
76,6 | 4% | 41,4 | 2% | 50,0 |
![]() |
59,0 | 26% | 13,9 | 8% | 67,7 |
![]() |
62,3 | 47% | 6,6 | 29% | 179 |
![]() |
41,8 | 34% | 9,4 | 40% | 88,8 |
![]() |
26,9 | 1% | 19,1 | 5% | 23,4 |
![]() |
27,6 | 0% | 3,7 | 21% | 29,8 |
![]() |
28,4 | 1% | 10,4 | 16% | 29,2 |
![]() |
28,3 | 0% | 6,0 | 12% | 16,8 |
![]() |
56,6 | 8% | 18,0 | 9% | 23,1 |
![]() |
113 | 88% | 2,2 | 23% | 169 |
![]() |
49,4 | 22% | 17,0 | 2% | 52,3 |
![]() |
36,8 | 4% | 12,1 | 12% | 80,7 |
![]() |
24,7 | 0% | 3,5 | 1% | 38,5 |
Warmte
Warmte (Mtoe/a) | |
---|---|
WERELD | 287 |
![]() |
124 |
![]() |
71 |
![]() |
10 |
![]() |
6 |
![]() |
6 |
![]() |
5 |
![]() |
5 |
Warmte die niet met brandstof of elektrisch opgewekt wordt door gebruikers maar aan hen geleverd wordt als warm water, wordt apart behandeld in de energie statistiek. Maar deze statistiek is niet compleet. Alleen China en Rusland rapporteren grote hoeveelheden. India, Indonesië, Iran, Pakistan, Egypte, Nigeria, Brazilië and Mexico staan als nul in de statistiek. Dat is onwaarschijnlijk.
Eindgebruik per inwoner
Het eindgebruik gedeeld door het inwonertal geeft het gebruik per inwoner van een land. In de meeste geïndustrialiseerde landen ligt dat tussen 1,7 en 3,4 toe/a (20 tot 40 megawattuur per jaar). In de Verenigde Staten en de Arabische Emiraten is dit veel hoger, in China en ontwikkelingslanden veel lager. Gemiddeld in de wereld is het ongeveer 10 MWh/a brandstof plus 3 MWh/a elektriciteit.
Referenties en noten
- ↑ 1,0 1,1 IEA Statistics search, Balances
- º IEA Statistics manual, chapter 7
- º De stromingsenergie van water en lucht die hydrolische- en wind-turbines aandrijft, en het licht dat op zonnepanelen schijnt, wordt in energie statistieken niet als primair opgenomen.