Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Wereldelektriciteitsgebruik
Het wereldelektriciteitsgebruik is de totale hoeveelheid elektriciteit die door de mensheid per jaar gebruikt wordt. Elektriciteit wordt in centrales opgewekt sinds 1882 en het gebruik groeit sindsdien sterk. De tabel vermeldt van de landen die het meest gebruiken, de hoeveelheid en hoe deze elektriciteit opgewekt wordt. Tenslotte worden kort scenario's weergegeven van de toekomstige ontwikkeling.
Opwekking
Na de uitvinding van de stoomturbine (1883) kon het wereldelektriciteitsgebruik sterk toenemen.
![](/w/images/thumb/3/38/Belchatow-elektrownia.jpg/300px-Belchatow-elektrownia.jpg)
Elektriciteit wordt opgewekt met een wisselstroomgenerator die mechanisch gekoppeld is aan
- een stoom- of gasturbine in een thermische centrale,
- of een hydraulische turbine in een waterkrachtcentrale,
- of een windturbine, alleenstaand of in een windpark.
Na de uitvinding van de silicium PV cel in 1954 begon de elektriciteitsopwekking met zonnepanelen, verbonden met een DC/AC convertor.
De energiebronnen voor elektriciteitsopwekking worden verdeeld in:
- fossiel, met steen- en bruinkool, aardolie en aardgas,
- nucleair, met kernenergie,
- duurzaam, met o.a. waterkracht, biomassa, wind- en zonne-energie.
De grootste energiebron voor elektriciteitsopwekking is steen- en bruinkool.
Duurzaam betekent niet alleen: gewonnen uit onuitputtelijke natuurlijke bronnen, maar ook: met verantwoord natuurbeheer. Elektriciteitsopwekking met bijvoorbeeld biomassa is niet duurzaam zonder voldoende herbeplanting.
Tabel
Het gebruik is uitgedrukt in TWh/a (terawattuur per jaar; 1 TWh = 1 miljard kilowattuur). De laatste kolom bevat het aantal miljoenen inwoners. De data zijn van 2012. [1] [2] Het totale gebruik in de 37 vermelde landen is 19.000 TWh/a, dat is 90% van het elektriciteitsgebruik van alle meer dan 190 landen.
Totaal | Fossiel | Nucleair | Duurzaam | Inwoners | |
---|---|---|---|---|---|
TWh/a | miljoen | ||||
WERELD | 20.900 | 68% | 11% | 21% | 7.040 |
Noord-Amerika | |||||
![]() |
4.070 | 66% | 19% | 13% | 314 |
![]() |
543 | 24% | 15% | 59% | 34,9 |
![]() |
246 | 75% | 2% | 23% | 117 |
Zuid-Amerika | |||||
![]() |
498 | 17% | 1% | 82% | 199 |
![]() |
124 | 54% | 4% | 41% | 41,1 |
![]() |
102 | 35% | 0 | 65% | 30,0 |
Europa | |||||
![]() |
585 | 57% | 15% | 25% | 81,9 |
![]() |
482 | 9% | 75% | 16% | 65,4 |
![]() |
347 | 68% | 19% | 13% | 63,7 |
![]() |
321 | 68% | 0 | 32% | 60,9 |
![]() |
261 | 48% | 21% | 31% | 46,2 |
![]() |
166 | 45% | 47% | 8% | 45,6 |
![]() |
148 | 89% | 0 | 10% | 38,5 |
![]() |
136 | 2% | 38% | 60% | 9,5 |
![]() |
119 | 2% | 0 | 98% | 5,0 |
![]() |
115 | 81% | 4% | 14%[3] | 16,8 |
![]() |
88,9 | 35% | 48% | 14%[4] | 11,1 |
![]() |
84,9 | 26% | 33% | 41% | 5,4 |
Rusland | |||||
![]() |
948 | 63% | 16% | 21% | 144 |
Midden-Oosten | |||||
Saoedi-Arabië | 248 | 100% | 0 | 0 | 28,3 |
![]() |
207 | 73% | 0 | 27% | 74,9 |
![]() |
93,7 | 100% | 0 | 0 | 9,2 |
Zuidelijk Azië | |||||
![]() |
4.830 | 78% | 2% | 20% | 1.360 |
![]() |
989 | 85% | 1% [5] | 12% | 128 |
![]() |
940 | 81% | 3% | 16% | 1.240 |
![]() |
517 | 70% | 28% | 2% | 50 |
![]() |
241 | 79% | 16% | 5% | 23,4 |
![]() |
186 | 94% | 1% | 5% | 80,8 |
![]() |
181 | 89% | 0 | 11% | 247 |
![]() |
169 | 95% | 0 | 5% | 67,7 |
![]() |
126 | 84% | 0 | 16% | 29,2 |
![]() |
104 | 60% | 0 | 40% | 93,4 |
![]() |
85,4 | 88% | 0 | 12% | 16,8 |
![]() |
80,1 | 64% | 6% | 29% | 179 |
Australië | |||||
![]() |
236 | 89% | 0 | 9% | 23,1 |
Afrika | |||||
![]() |
231 | 93% | 5% | 2% | 52,3 |
![]() |
146 | 88% | 0 | 12% | 80,7 |
Gebruik per inwoner
Het totaalgebruik (2e kolom) gedeeld door het inwonertal (laatste kolom) geeft het elektriciteitsgebruik per inwoner van een land. In W-Europa ligt dat tussen 5 en 8 MWh/a. (Een MWh/a is 1000 kilowattuur per jaar.) In Scandinavië, de Verenigde Staten, Canada, Taiwan en Zuid-Korea is het veel hoger, in ontwikkelingslanden veel lager. Gemiddeld in de wereld is het ongeveer 3 MWh/a. Een zeer laag gebruik per hoofd, bijv. in Indonesië, komt doordat veel mensen niet op het elektriciteitsnet zijn aangesloten. Hetzelfde geldt voor andere landen met veel inwoners zoals Bangladesh en Nigeria die ontbreken in de tabel.
Scenario's
Alle scenario's voorzien dat door verdere efficiencyverbetering minder elektriciteit nodig zal zijn om aan een bepaalde vraag naar kracht en licht te voldoen. Maar ze voorzien ook sterke toename van de vraag door
- groeiende economie van ontwikkelingslanden en
- elektrificering van transport en verwarming. Verbrandingsmotoren worden vervangen door elektrische aandrijving en voor verwarming wordt minder gas en olie, en meer elektriciteit gebruikt, waar mogelijk met warmtepompen.
Naarmate transport en verwarming klimaat-vriendelijker worden zal de milieubelasting van het energiegebruik sterker bepaald worden door het elektriciteitsgebruik. Daarin wordt grotendeels voorzien met fossiele brandstof die verstoring van de natuurlijke kooldioxide kringloop veroorzaakt. De scenario's komen tot zeer verschillende uitkomsten van het milieueffect.
Het Internationaal Energieagentschap verwacht herziening van subsidie op fossiele brandstof, 550 miljard dollar in 2013, meer dan vier maal die op duurzame energie. In dit scenario[6] wordt in 2040 de groei van het elektriciteitsgebruik voor bijna de helft gedekt door ruim 80% meer duurzame energie. Er komen ook veel nieuwe kerncentrales, deels om oude te vervangen. Het nucleaire deel van elektriciteitsopwekking zal echter weinig toenemen, van 11 tot 12%. Het duurzame deel neemt wel veel toe, van 21 naar 33%. Dat is niet genoeg. Het IEA waarschuwt dat om de opwarming tot 2°C te beperken de kooldioxide uitstoot[7] niet meer dan 1000 gigaton (Gt) mag zijn vanaf 2014. Die grens is in 2040 al bereikt en de uitstoot zal daarna niet plotseling nul zijn.
De Wereldenergieraad (World Energy Council)[8] voorziet groei van het wereldelektriciteitsgebruik tot ca 40.000 TWh/a in 2040. Het fossiele aandeel in de opwekking is afhankelijk van energiebeleid. Het kan rond 70% blijven in het zogenaamde Jazz-scenario waar landen vrij onafhankelijk "improviseren" maar het kan ook circa 40% worden in het Symphony scenario waar ze meer "georkestreerd" klimaatvriendelijk energiebeleid voeren. De kooldioxide-uitstoot zal van 32 Gt/a in 2012, in 2040 met Jazz toenemen tot 46 Gt/a maar met Symphonie afnemen tot 26 Gt/a.
Bronvermelding
Bronnen, noten en/of referenties:
- º IEA World energy statistics
- º IEA Statistics search
- º waarvan biomassa 5%, afval 4% en wind 4%
- º waarvan biomassa 6%, afval 2%, wind 4% en water 2%
- º Voor de kernramp van Fukushima was dat 25%
- º IEA World energy outlook
- º Hier en in het vervolg wordt alleen de door fossiele brandstof veroorzaakte uitstoot bedoeld.
- º World energy scenarios
![Q1191904 op Wikidata](/w/images/thumb/b/be/Wikidata-logo.png/25px-Wikidata-logo.png)