Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Christelijke kabbala: verschil tussen versies
(allerlei: spelling, typografie, kleine verschuivingen, zinsbouw, correctie jaartallen volgens Engelse Wikipedia) |
|||
Regel 1: | Regel 1: | ||
{{Zieook|Deze pagina gaat over de christelijke Kabbala. Voor andere kabbalistische tradities, zie: [[Kabbala]] en [[Hermetische Kabbala]]}} | {{Zieook|Deze pagina gaat over de christelijke Kabbala. Voor andere kabbalistische tradities, zie: [[Kabbala]] en [[Hermetische Kabbala]]}} | ||
De '''Christelijke Kabbala''' (vaak als '''Cabala''' geschreven) is een kabbalistische traditie die stamt uit de | De '''Christelijke Kabbala''' (vaak ook als '''Cabala''' geschreven) is een kabbalistische traditie die stamt uit de tijd van de [[renaissance]], toen christelijke geleerden in aanraking kwamen met de [[Mystiek|mystieke]] teksten van de [[Kabbala|joodse kabbala]], waarna ze deze concepten trachtten te verenigen met christelijke mystieke denkbeelden. | ||
==Belangrijke figuren== | ==Belangrijke figuren== | ||
Regel 6: | Regel 6: | ||
Giovanni [[Pico della Mirandola]] (1463 - 1494), een student van [[Marsilio Ficino]] aan diens Florentijnse Academie, gaf de opdracht tot het vertalen van [[Hebreeuws|Hebreeuwse]] teksten en introduceerde zo de joodse mystiek in Italië. | Giovanni [[Pico della Mirandola]] (1463 - 1494), een student van [[Marsilio Ficino]] aan diens Florentijnse Academie, gaf de opdracht tot het vertalen van [[Hebreeuws|Hebreeuwse]] teksten en introduceerde zo de joodse mystiek in Italië. | ||
{{hoofdartikel|Pico della Mirandola}} | {{hoofdartikel|Pico della Mirandola}} | ||
Na zijn studies | Na zijn studies canoniek recht aan de universiteit van Bologna, studeerde Pico, die al Grieks en Latijn beheerste, in de periode 1480-1482 Hebreeuws, [[Aramees]] en [[Arabisch]] bij Elia del Medigo in [[Padua]]. Deze del Medigo vertaalde voor Pico ook Hebreeuwse manuscripten naar het Latijn. In Florence kwam hij in aanraking met [[Lorenzo de Medici]], maar het liep bijna slecht voor hem af nadat hij verliefd werd op diens nichtje. Pico wilde er met het meisje vandoor gaan, maar werd op bevel van de echtgenoot van het meisje opgepakt en in de gevangenis gegooid. Toen hij dankzij Lorenzo de Medici vrijkwam, trok hij zich terug in [[Perugia]] om van zijn wonden te genezen. ''„Het was daar,”'' zo vertelde hij in een brief aan Lorenzo, ''„dat de voorzienigheid zekere boeken in mijn handen legde. Het waren [[Chaldeeuws]]e boeken vol mysterie.”'' In die boeken las hij over de mystieke kabbala en over hermetische schrijvers zoals [[Hermes Trismegistus]]. De kabbala en de hermetica werden in de tijd van Pico geacht even oud te zijn als het [[Oude Testament]], wat voor hem de reden was om ze een bijna bijbelse status te verlenen. Pico’s eigen behandeling van de thema’s in die boeken was vrij [[syncretisme|syncretisch]: hij betrok er allerlei elementen bij die hij uit vele verschillende bronnen putte. In zijn ''„Redevoering over de Waardigheid van de Mens”'' uit [[1486]], waarin hij mogelijkheden onderzoekt om tot ware, volledige kennis te komen, blijkt deze aanpak duidelijk: Pico combineerde hierin [[Platonisme]], [[Neoplatonisme]], [[Aristotelisme]], [[hermetisme]] en kabbala. | ||
===Johannes Reuchlin=== | ===Johannes Reuchlin=== | ||
{{hoofdartikel|Johannes Reuchlin}} | {{hoofdartikel|Johannes Reuchlin}} | ||
Johann Reuchlin (1455 - 1522), was een Duitse [[humanist]] en vooraanstaand geleerde in het Grieks en Hebreeuws. Na Mirandola in Italië te hebben ontmoet, ging hij Hebreeuws studeren bij een Joodse arts, Jakob ben Jehiel Loans, waarop hij het werk '' | Johann Reuchlin (1455 - 1522), was een Duitse [[humanist]] en vooraanstaand geleerde in het Grieks en Hebreeuws. Na Mirandola in Italië te hebben ontmoet, ging hij Hebreeuws studeren bij een Joodse arts, Jakob ben Jehiel Loans, waarop hij het werk ''„Arte Cabbalistica”'' in [[1517]] schreef. | ||
===Balthasar Walther=== | ===Balthasar Walther=== | ||
Balthasar Walther ([[1558]] - circa [[1630]]), was een [[Silezië|Silezische]] <ref>[[Silezië]] is een historische streek in Centraal-Europa, voor het grootste deel in het huidige [[Polen]].</ref> arts. | Balthasar Walther ([[1558]] - circa [[1630]]), was een [[Silezië|Silezische]]<ref>[[Silezië]] is een historische streek in Centraal-Europa, voor het grootste deel in het huidige [[Polen]].</ref> arts. Tussen 1597 en 1599 reisde hij naar naar Afrika en het [[Heilige Land]] om daar van mensen in [[Safed]] meer te leren over kabbala en joodse mystiek. Zelf claimt hij zes jaar te hebben gespendeerd aan deze reizen,{{feit|9 januari 1912}} maar het waren eerder verschillende kortere uitstappen. Er is geen enkel werk van betekenis van hem bekend over de christelijke kabbala, maar hij onderhield een aanzienlijke verzameling manuscripten over [[magie]] en kabbala. Zijn betekenis voor de geschiedenis van de christelijke kabbala ligt eerder hierin, dat zijn ideeën en leerstellingen een diepgaande invloed hebben uitgeoefend op het oeuvre van de Duitse [[Theosofie|theosoof]] [[Jakob Böhme]]. In het bijzonder Böhme’s ''„Veertien Vragen over de Ziel”'' uit [[1621]] is aan hem schatplichtig. | ||
===Athanasius Kircher=== | ===Athanasius Kircher=== | ||
[[Bestand:Athanasius Kircher.jpg|thumb|Athanasius Kircher]] | [[Bestand:Athanasius Kircher.jpg|thumb|Athanasius Kircher]] | ||
{{hoofdartikel|Athanasius Kircher}} | {{hoofdartikel|Athanasius Kircher}} | ||
Athanasius Kircher was een Duitse [[jezuïeten]]priester en veelzijdig geleerde. Hij schreef in [[1652]] uitgebreid over kabbala en bracht daarbij nieuwe elementen aan uit het [[Orphisme]] en de [[Egyptische mythologie]]. Zijn bekendste werk op dat gebied is '' | Athanasius Kircher was een Duitse [[jezuïeten]]priester en veelzijdig geleerde. Hij schreef in [[1652]] uitgebreid over kabbala en bracht daarbij nieuwe elementen aan uit het [[Orphisme]] en de [[Egyptische mythologie]]. Zijn bekendste werk op dat gebied is ''„Oedipus Aegyptiacus”'', dat hij zelf illustreerde met een door hem aangepaste [[levensboom]]. | ||
===Christian Knorr von Rosenroth=== | ===Christian Knorr von Rosenroth=== | ||
Regel 24: | Regel 24: | ||
===Johan Kemper=== | ===Johan Kemper=== | ||
Johan Kemper (1670-1716) was een | Johan Kemper (1670-1716) was een leraar Hebreeuws die verbonden was aan de universiteit van [[Uppsala]] in de periode 1697 tot 1716. Hij was waarschijnlijk ook de leraar van [[Emanuel Swedenborg]]. | ||
Kemper, die voorheen gekend was als [[Moses ben Aaron]] van Cracow, was als vroegere aanhanger van het [[judaïsme]] bekeerd tot het [[Lutheranisme]]. Tijdens zijn verblijf in Upsala schreef hij een driedelig werk over de [[Zohar]], getiteld '' | Kemper, die voorheen gekend was als [[Moses ben Aaron]] van Cracow, was als vroegere aanhanger van het [[judaïsme]] bekeerd tot het [[Lutheranisme]]. Tijdens zijn verblijf in Upsala schreef hij een driedelig werk over de [[Zohar]], getiteld ''„Matteh Mosche”'' (De Staf van [[Mozes]]). Daarin trachtte hij aan te tonen dat de Zohar de christelijke doctrine van de [[Drievuldigheid]] bevatte. Deze overtuiging bracht hem ertoe om een letterlijke vertaling naar het Hebreeuws van het [[evangelie van Mattheus]] te maken, met een kabbalistische commentaar erbij. | ||
===Ramon Llull=== | ===Ramon Llull=== | ||
{{hoofdartikel|Ramon Llull}} | {{hoofdartikel|Ramon Llull}} | ||
Ramon Llul (Geboren in [[1232]]/33, Ciutat de Majorca, nu [[Palma]]?, [[Mallorca]] nu in Spanje, gestorven [[1315]]/16, [[Tunis]]) was zoek naar een universeel systeem en compendium van alle kennis, dat hij | Ramon Llul (Geboren in [[1232]]/33, Ciutat de Majorca, nu [[Palma]]?, [[Mallorca]] nu in Spanje, gestorven [[1315]]/16, [[Tunis]]) was zoek naar een universeel systeem en compendium van alle kennis, dat hij „[[Ars Magna]]”: ''„De Grote Kunst”'' noemde (1305–08). Llull maakte gebruik van logische methodes om te trachten de [[dogma]]’s van de christelijke theologie te bewijzen. Hierbij combineerde hij symbolische notatie en tabellen om alle vormen van kennis te combineren en voor te stellen, theologie, filosofie en de natuurwetenschappen inbegrepen. | ||
{{bron|1= | {{bron|1= |
Versie van 9 jan 2012 10:30
Zie ook: Deze pagina gaat over de christelijke Kabbala. Voor andere kabbalistische tradities, zie: Kabbala en Hermetische Kabbala
De Christelijke Kabbala (vaak ook als Cabala geschreven) is een kabbalistische traditie die stamt uit de tijd van de renaissance, toen christelijke geleerden in aanraking kwamen met de mystieke teksten van de joodse kabbala, waarna ze deze concepten trachtten te verenigen met christelijke mystieke denkbeelden.
Belangrijke figuren
Pico della Mirandola
Giovanni Pico della Mirandola (1463 - 1494), een student van Marsilio Ficino aan diens Florentijnse Academie, gaf de opdracht tot het vertalen van Hebreeuwse teksten en introduceerde zo de joodse mystiek in Italië.
![]() |
Na zijn studies canoniek recht aan de universiteit van Bologna, studeerde Pico, die al Grieks en Latijn beheerste, in de periode 1480-1482 Hebreeuws, Aramees en Arabisch bij Elia del Medigo in Padua. Deze del Medigo vertaalde voor Pico ook Hebreeuwse manuscripten naar het Latijn. In Florence kwam hij in aanraking met Lorenzo de Medici, maar het liep bijna slecht voor hem af nadat hij verliefd werd op diens nichtje. Pico wilde er met het meisje vandoor gaan, maar werd op bevel van de echtgenoot van het meisje opgepakt en in de gevangenis gegooid. Toen hij dankzij Lorenzo de Medici vrijkwam, trok hij zich terug in Perugia om van zijn wonden te genezen. „Het was daar,” zo vertelde hij in een brief aan Lorenzo, „dat de voorzienigheid zekere boeken in mijn handen legde. Het waren Chaldeeuwse boeken vol mysterie.” In die boeken las hij over de mystieke kabbala en over hermetische schrijvers zoals Hermes Trismegistus. De kabbala en de hermetica werden in de tijd van Pico geacht even oud te zijn als het Oude Testament, wat voor hem de reden was om ze een bijna bijbelse status te verlenen. Pico’s eigen behandeling van de thema’s in die boeken was vrij [[syncretisme|syncretisch]: hij betrok er allerlei elementen bij die hij uit vele verschillende bronnen putte. In zijn „Redevoering over de Waardigheid van de Mens” uit 1486, waarin hij mogelijkheden onderzoekt om tot ware, volledige kennis te komen, blijkt deze aanpak duidelijk: Pico combineerde hierin Platonisme, Neoplatonisme, Aristotelisme, hermetisme en kabbala.
Johannes Reuchlin
![]() |
Johann Reuchlin (1455 - 1522), was een Duitse humanist en vooraanstaand geleerde in het Grieks en Hebreeuws. Na Mirandola in Italië te hebben ontmoet, ging hij Hebreeuws studeren bij een Joodse arts, Jakob ben Jehiel Loans, waarop hij het werk „Arte Cabbalistica” in 1517 schreef.
Balthasar Walther
Balthasar Walther (1558 - circa 1630), was een Silezische[1] arts. Tussen 1597 en 1599 reisde hij naar naar Afrika en het Heilige Land om daar van mensen in Safed meer te leren over kabbala en joodse mystiek. Zelf claimt hij zes jaar te hebben gespendeerd aan deze reizen,[feit?] maar het waren eerder verschillende kortere uitstappen. Er is geen enkel werk van betekenis van hem bekend over de christelijke kabbala, maar hij onderhield een aanzienlijke verzameling manuscripten over magie en kabbala. Zijn betekenis voor de geschiedenis van de christelijke kabbala ligt eerder hierin, dat zijn ideeën en leerstellingen een diepgaande invloed hebben uitgeoefend op het oeuvre van de Duitse theosoof Jakob Böhme. In het bijzonder Böhme’s „Veertien Vragen over de Ziel” uit 1621 is aan hem schatplichtig.
Athanasius Kircher
![]() |
Athanasius Kircher was een Duitse jezuïetenpriester en veelzijdig geleerde. Hij schreef in 1652 uitgebreid over kabbala en bracht daarbij nieuwe elementen aan uit het Orphisme en de Egyptische mythologie. Zijn bekendste werk op dat gebied is „Oedipus Aegyptiacus”, dat hij zelf illustreerde met een door hem aangepaste levensboom.
Christian Knorr von Rosenroth
Christian Knorr von Rosenroth (1631–1689) was een christelijke Hebraïcus die de kabbala bestudeerde, in de overtuiging daar bewijzen voor de christelijke leer aan te treffen.
Johan Kemper
Johan Kemper (1670-1716) was een leraar Hebreeuws die verbonden was aan de universiteit van Uppsala in de periode 1697 tot 1716. Hij was waarschijnlijk ook de leraar van Emanuel Swedenborg.
Kemper, die voorheen gekend was als Moses ben Aaron van Cracow, was als vroegere aanhanger van het judaïsme bekeerd tot het Lutheranisme. Tijdens zijn verblijf in Upsala schreef hij een driedelig werk over de Zohar, getiteld „Matteh Mosche” (De Staf van Mozes). Daarin trachtte hij aan te tonen dat de Zohar de christelijke doctrine van de Drievuldigheid bevatte. Deze overtuiging bracht hem ertoe om een letterlijke vertaling naar het Hebreeuws van het evangelie van Mattheus te maken, met een kabbalistische commentaar erbij.
Ramon Llull
![]() |
Ramon Llul (Geboren in 1232/33, Ciutat de Majorca, nu Palma?, Mallorca nu in Spanje, gestorven 1315/16, Tunis) was zoek naar een universeel systeem en compendium van alle kennis, dat hij „Ars Magna”: „De Grote Kunst” noemde (1305–08). Llull maakte gebruik van logische methodes om te trachten de dogma’s van de christelijke theologie te bewijzen. Hierbij combineerde hij symbolische notatie en tabellen om alle vormen van kennis te combineren en voor te stellen, theologie, filosofie en de natuurwetenschappen inbegrepen.
Bronvermelding
Bronnen, noten en/of referenties: