Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Bier in poedervorm: verschil tussen versies
(https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bier_in_poedervorm&oldid=64039683 24 mrt 2023 Bierinpoedervorm 21 mrt 2023) |
Geen bewerkingssamenvatting |
||
(2 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
Regel 1: | Regel 1: | ||
'''Bier in | '''Bier in poedervorm''' wordt gebruikt om [[bier]] te maken door water aan het poeder toe te voegen. Alcohol is daarbij optioneel toevoegbaar, als er geen gistingsproces bij betrokken is. | ||
==Voor- en nadelen== | ==Voor- en nadelen== | ||
Omdat er geen vloeistof en (glazen) flessen nodig zijn is het gemakkelijker te vervoeren wat een voordeel heeft voor de ecologische voetafdruk van transport. Poeder is langer houdbaar. Bij de productie moet water worden onttrokken, wat wel veel energie kan kosten. | Omdat er geen vloeistof en (glazen) flessen nodig zijn is het gemakkelijker te vervoeren, wat een voordeel heeft voor de ecologische voetafdruk van transport. Poeder is langer houdbaar. Bij de productie moet water worden onttrokken, wat wel veel energie kan kosten. | ||
==Productie== | ==Productie== | ||
Het kan worden gemaakt uit concentraat van afgewerkte [[wort]], waarvan het water door | Het kan worden gemaakt uit concentraat van afgewerkte [[wort]], waarvan het water door vacuüm-techniek wordt verwijderd. Het resultaat, een extract, kan dan worden verkocht als poeder (of in een pastavorm). Om opnieuw bier te maken, volstaat het om het te verdunnen in water van een bepaalde temperatuur en gist toe te voegen, wanneer het deel uitmaakt van een snel-zelfbrouwpakket. | ||
Recenter bierpoeder (zoals Neuzeller) is gemaakt van een volledig kant en klaar bier. Het is voldoende om hier water aan toe te voegen. | |||
==Toepassing== | ==Toepassing== | ||
Het kan worden gebruikt door kleine (particuliere) brouwerijen, of restaurants die eigen tapbier willen maken. Het kan dan te duur zijn om speciale apparatuur te gebruiken. Of het nodig is dat de restaurants vermelden dat er sprake is van deze productie, is een onderwerp van discussie. | Het kan worden gebruikt door kleine (particuliere) brouwerijen, of restaurants die eigen tapbier willen maken. Het kan dan te duur zijn om speciale apparatuur te gebruiken. Of het nodig is dat de restaurants vermelden dat er sprake is van deze productie, is een onderwerp van discussie. | ||
Mensen die lange tochten maken met een rugzak, kunnen bier in poedervorm meenemen zoals ander gedroogd voedsel, om gewicht te besparen. | |||
(Amerikaanse en Engelse) | (Amerikaanse en Engelse) legerautoriteiten hebben belangstelling getoond omdat deze procedure transportkosten bespaart. | ||
==Smaak== | ==Smaak== | ||
De smaak is afhankelijk van het concentraat. Goed uitgevoerd kan het poederbier qua smaak dicht bij normaal bier komen. Als bier in poedervorm niet is gepasteuriseerd, komt dat de smaak ten goede. Meerdere biersoorten | De smaak is afhankelijk van het concentraat. Goed uitgevoerd kan het poederbier qua smaak dicht bij normaal bier komen. Als bier in poedervorm niet is gepasteuriseerd, komt dat de smaak ten goede. Meerdere biersoorten en biersmaken zijn mogelijk. | ||
==Reinheitsgebot en andere wetgeving== | ==Reinheitsgebot en andere wetgeving== | ||
Het [[Reinheitsgebot]] is een meer dan 500 jaar oude wetgeving in [[Duitsland]] | Het [[Reinheitsgebot]] is een meer dan 500 jaar oude wetgeving in [[Duitsland]] die voorschrijft dat bier alleen mag bestaan uit water, (gerst)mout en hop, zonder toevoegingen. Later werd ook tarwe toegelaten. In [[België]] is de wetgeving over de brouwingrediënten ruimer. Omdat de ingrediënten van het bier in poedervorm door de brouwerij van Neuzeller Klosterbräu geheim gehouden worden, is er in Duitsland discussie over of dit het einde van de traditionele brouwtechniek en het Reinheitsgebot betekent.<ref name=Berliner>{{de}} {{ts.|Berliner Zeitung}}, 24 februari 2023, [https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft-verantwortung/pulver-bier-ersetzt-diese-nachhaltige-alternative-bald-die-deutsche-bierbraukunst-li.321129 ''Deutsches Bierpulver auf Vormarsch: Adieu, Reinheitsgebot?'']</ref> | ||
== | ==Bekende varianten== | ||
===1952, Robert Mouton (België)=== | |||
Dr. Mouton (studie [[Harvard-universiteit]], VS) bestudeerde manieren voor het drogen van [[bloedplasma]], en ontving een opdracht van het Belgisch Brouwersinstituut voor een onderzoek van gerst[[proteïnen]]. Het apparaat dat was gemaakt om eiwit te drogen bleek geschikter om bier te drogen. Om het verkregen resultaat weer te ’verbieren’ moet water, [[ethanol|alcohol]] en [[koolzuur]] met het poeder worden vermengd, omdat deze stoffen bij het drogen verdwijnen. Amerikaanse en Engelse legerautoriteiten hadden belangstelling voor de ontdekking om bierpoeder en biertabletten te maken, vanwege een belangrijke besparing van transportkosten.<ref>{{nl}} {{ts.|Nieuwe Winterswijksche courant}}, 15 augustus 1952, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=bierpoeder&coll=ddd&maxperpage=50&identifier=MMECAL02:180041096:mpeg21:a00013&resultsidentifier=MMECAL02:180041096:mpeg21:a00013&rowid=3 ''Bier in poeder- en tabletvorm – Amerikaanse leger heeft belangstelling''] op Delpher</ref> | |||
===1994, [[Sladovna]] (Tjechie)=== | |||
Een bedrijf uit [[Bruntal]] in [[Tsjechie]], dat brouwerijen mout en gist levert, heeft een poeder gemaakt voor het maken van bier. Dit was geen kant-en-klaar oplosbier, maar een zelfbrouwpakket in poedervorm.<ref>{{en}} http://www.sladovnabruntal.cz/en/horal-home-made-beer/</ref><ref>{{nl}} {{ts.|De Volkskrant}}, https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/tsjech-brouwt-poederbier-voor-ware-liefhebber~bcd3a77f/</ref> Het moet in water opgelost worden en aan de kook gebracht, gist en suiker toegevoegd, en in een fles gedaan. Na twee weken is het dan drinkbaar.<ref>{{nl}} {{ts.|Trouw}}, 21 juni 1994, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=bierpoeder&coll=ddd&maxperpage=50&identifier=ABCDDD:010823074:mpeg21:a0100&resultsidentifier=ABCDDD:010823074:mpeg21:a0100&rowid=1 Artikel over het Tsjechische bierpoeder] op Delpher</ref> | |||
== | ===2013, Pat’s Backcountry Beverages ([[Alaska]], [[VS]])=== | ||
Bedenker Pat Tatera ontwikkelde een bierpoeder met de naam Pat’s Backcountry Beer voor met name buitensportgebruik.<ref>{{en}} www.patsbcb.com/beer-concentrate [https://web.archive.org/web/20130729025414/http://www.patsbcb.com/beer-concentrate gearchiveerde versie op archive.org]</ref><ref>{{en}} www.patsbcb.com [https://web.archive.org/web/20171012220510/https://www.patsbcb.com/ gearchiveerde versie op archive.org]</ref> Het voldoet aan het Duitse Reinheitsgebot, dat eist dat bier alleen uit water, gist, hop en gemout graan mag bestaan. Er is destijds een patent aangevraagd voor een brouw- en fermentatieproces waar een bijna waterloos bierconcentraat mee gemaakt wordt, inclusief alcohol. Door het waterarme resultaat hoeft minder energie gebruikt te worden om water te onttrekken. | |||
=== | ===2022, Neuzeller Klosterbräu (Duitsland) === | ||
Het bier is ontwikkeld met Duitse overheidsfinanciering (Bundesministerium für Wirtschaft und Energie, BMWi)<ref>{{de}} https://www.klosterbrauerei.com/shop/Bierpulver/951/951</ref> en de EU. Het is koolzuurhoudend – wat ook gunstig is voor een goede schuimkraag – en bevat desgewenst alcohol. Aan dit product hoeft alleen water te worden toegevoegd. | |||
Directeur Stefan Fritsche merkte op dat de inflatie, energiecrisis en het glastekort (onder andere door het stopzetten van leveringen uit Rusland en Oekraïne), redenen waren om poederbier te maken.<ref>{{YouTube|GqEr5TOIJQ8|{{de}} Pulver-Bier aus der Kloster Brauerei Neuzelle (augustus 2022)}}</ref><ref>{{en}} {{ts.|Daily Mail}}, 28 februari 2023, [https://www.dailymail.co.uk/news/article-11802427/POWDERED-beer-created-German-firm-slash-cost-pint.html ''POWDERED beer is created by German firm – and it could slash the cost of a pint! Particles weigh far less than beer, making it cheap to deliver – before water is added to turn it into booze'']</ref><ref>{{en}} {{ts.|The Times}}, 27 februari 2023, [https://www.thetimes.co.uk/article/german-brewery-introduces-powdered-pint-lrzh2rh82 ''German brewery introduces powdered pint'']</ref><ref>{{de}} {{ts.|MOZ}} ({{ts.|Märkische Oderzeitung}}), 23 februari 2023, [https://www.moz.de/lokales/eisenhuettenstadt/bier-aus-brandenburg-weltneuheit-aus-neuzelle-_-brauerei-will-biermarkt-revolutionieren-69357077.html ''Weltneuheit aus Neuzelle – Brauerei will Biermarkt revolutionieren'']</ref><ref name=Berliner/> | |||
Men berekende dat de Duitse CO₂-uitstoot met 3-5% kan verminderen wanneer alle Duitse producenten op deze manier bier maken en vervoeren. Wereldwijd gezien zou de uitstoot een half procent verminderen.<ref>{{nl}} https://man-man.nl/poeder-bier/</ref> | |||
== | ==Andere betekenissen== | ||
’Bierpoeder’ kan, naast bier in poedervorm, ook andere betekenissen hebben. | |||
=== | ===Heimelijk toevoegsel=== | ||
In een artikel van het ''Algemeen Handelsblad'' van 6 maart 1872 waarschuwt de schrijver voor ’Vervalschte levensmiddelen’, en daarbij wordt ook een bierpoeder genoemd. Hier gaat het niet over een bier in poedervorm, maar allerlei substanties (onder andere ook giftige of chemische) die door brouwers worden gebruikt om de smaak en de eigenschappen van het bier te beïnvloeden. | |||
:„Behalve geheim gehouden middelen om het bier te vervalschen, worden door laaghartige bijzondere kooplieden van vervalschingsmiddelen allerlei poeders en mengsels aan eerlooze brouwers verkocht. Zoo wijst Opwyrda o.a. op het veel in gebruik zijnde zoogenaamde Bierpoeder, dat, volgens het voorgeven, de eigenschap heeft om het bier sterker en rijker aan alcohol te doen voorkomen dan het werkelijk is, en de goede, voedzame en gezonde stoffen te sparen, die bij eene gewone en degelijke bereiding van bier gebezigd moeten worden. Dit poeder nu bestaat uit kopervitriool, ijzervitriool, zetmeel en eene zeer bittere plantaardige extractiestof.”<ref>{{nl}} {{ts.|Algemeen Handelsblad}}, 6 maart 1872, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=bierpoeder&page=1&maxperpage=50&sortfield=date&coll=ddd&identifier=ddd:010100603:mpeg21:a0001&resultsidentifier=ddd:010100603:mpeg21:a0001&rowid=4 ''Vervalschte levensmiddelen''. V.] op Delpher</ref> | |||
<ref>[https://www. | |||
Aangezien sommige toevoegingen schadelijk zijn voor de gezondheid, liet dit ook de behoefte zien aan duidelijke wetgeving zoals het [[Reinheitsgebot]]. | |||
==Fopbier== | ===Fopbier=== | ||
Er bestaan ook poeders of kristallen die aan water toegevoegd kunnen worden met als resultaat iets dat er uit ziet als bier, maar met een hele slechte smaak, ter vermaak van omstanders. Deze vallen onder fop-artikelen.<ref>{{de}} https://www.feuerwerksvitrine.de/shop/silberhuette-bierpulver.html</ref> | |||
{{Appendix}} | {{Appendix}} | ||
{{authority control|TYPE=|Wikidata=Q12030002 }} | {{authority control|TYPE=t|Wikidata=Q12030002 }} | ||
[[Categorie:Bier]] | [[Categorie:Bier]] | ||
{{groei}} |
Huidige versie van 4 apr 2023 om 09:24
Bier in poedervorm wordt gebruikt om bier te maken door water aan het poeder toe te voegen. Alcohol is daarbij optioneel toevoegbaar, als er geen gistingsproces bij betrokken is.
Voor- en nadelen
Omdat er geen vloeistof en (glazen) flessen nodig zijn is het gemakkelijker te vervoeren, wat een voordeel heeft voor de ecologische voetafdruk van transport. Poeder is langer houdbaar. Bij de productie moet water worden onttrokken, wat wel veel energie kan kosten.
Productie
Het kan worden gemaakt uit concentraat van afgewerkte wort, waarvan het water door vacuüm-techniek wordt verwijderd. Het resultaat, een extract, kan dan worden verkocht als poeder (of in een pastavorm). Om opnieuw bier te maken, volstaat het om het te verdunnen in water van een bepaalde temperatuur en gist toe te voegen, wanneer het deel uitmaakt van een snel-zelfbrouwpakket.
Recenter bierpoeder (zoals Neuzeller) is gemaakt van een volledig kant en klaar bier. Het is voldoende om hier water aan toe te voegen.
Toepassing
Het kan worden gebruikt door kleine (particuliere) brouwerijen, of restaurants die eigen tapbier willen maken. Het kan dan te duur zijn om speciale apparatuur te gebruiken. Of het nodig is dat de restaurants vermelden dat er sprake is van deze productie, is een onderwerp van discussie.
Mensen die lange tochten maken met een rugzak, kunnen bier in poedervorm meenemen zoals ander gedroogd voedsel, om gewicht te besparen.
(Amerikaanse en Engelse) legerautoriteiten hebben belangstelling getoond omdat deze procedure transportkosten bespaart.
Smaak
De smaak is afhankelijk van het concentraat. Goed uitgevoerd kan het poederbier qua smaak dicht bij normaal bier komen. Als bier in poedervorm niet is gepasteuriseerd, komt dat de smaak ten goede. Meerdere biersoorten en biersmaken zijn mogelijk.
Reinheitsgebot en andere wetgeving
Het Reinheitsgebot is een meer dan 500 jaar oude wetgeving in Duitsland die voorschrijft dat bier alleen mag bestaan uit water, (gerst)mout en hop, zonder toevoegingen. Later werd ook tarwe toegelaten. In België is de wetgeving over de brouwingrediënten ruimer. Omdat de ingrediënten van het bier in poedervorm door de brouwerij van Neuzeller Klosterbräu geheim gehouden worden, is er in Duitsland discussie over of dit het einde van de traditionele brouwtechniek en het Reinheitsgebot betekent.[1]
Bekende varianten
1952, Robert Mouton (België)
Dr. Mouton (studie Harvard-universiteit, VS) bestudeerde manieren voor het drogen van bloedplasma, en ontving een opdracht van het Belgisch Brouwersinstituut voor een onderzoek van gerstproteïnen. Het apparaat dat was gemaakt om eiwit te drogen bleek geschikter om bier te drogen. Om het verkregen resultaat weer te ’verbieren’ moet water, alcohol en koolzuur met het poeder worden vermengd, omdat deze stoffen bij het drogen verdwijnen. Amerikaanse en Engelse legerautoriteiten hadden belangstelling voor de ontdekking om bierpoeder en biertabletten te maken, vanwege een belangrijke besparing van transportkosten.[2]
1994, Sladovna (Tjechie)
Een bedrijf uit Bruntal in Tsjechie, dat brouwerijen mout en gist levert, heeft een poeder gemaakt voor het maken van bier. Dit was geen kant-en-klaar oplosbier, maar een zelfbrouwpakket in poedervorm.[3][4] Het moet in water opgelost worden en aan de kook gebracht, gist en suiker toegevoegd, en in een fles gedaan. Na twee weken is het dan drinkbaar.[5]
2013, Pat’s Backcountry Beverages (Alaska, VS)
Bedenker Pat Tatera ontwikkelde een bierpoeder met de naam Pat’s Backcountry Beer voor met name buitensportgebruik.[6][7] Het voldoet aan het Duitse Reinheitsgebot, dat eist dat bier alleen uit water, gist, hop en gemout graan mag bestaan. Er is destijds een patent aangevraagd voor een brouw- en fermentatieproces waar een bijna waterloos bierconcentraat mee gemaakt wordt, inclusief alcohol. Door het waterarme resultaat hoeft minder energie gebruikt te worden om water te onttrekken.
2022, Neuzeller Klosterbräu (Duitsland)
Het bier is ontwikkeld met Duitse overheidsfinanciering (Bundesministerium für Wirtschaft und Energie, BMWi)[8] en de EU. Het is koolzuurhoudend – wat ook gunstig is voor een goede schuimkraag – en bevat desgewenst alcohol. Aan dit product hoeft alleen water te worden toegevoegd. Directeur Stefan Fritsche merkte op dat de inflatie, energiecrisis en het glastekort (onder andere door het stopzetten van leveringen uit Rusland en Oekraïne), redenen waren om poederbier te maken.[9][10][11][12][1]
Men berekende dat de Duitse CO₂-uitstoot met 3-5% kan verminderen wanneer alle Duitse producenten op deze manier bier maken en vervoeren. Wereldwijd gezien zou de uitstoot een half procent verminderen.[13]
Andere betekenissen
’Bierpoeder’ kan, naast bier in poedervorm, ook andere betekenissen hebben.
Heimelijk toevoegsel
In een artikel van het Algemeen Handelsblad van 6 maart 1872 waarschuwt de schrijver voor ’Vervalschte levensmiddelen’, en daarbij wordt ook een bierpoeder genoemd. Hier gaat het niet over een bier in poedervorm, maar allerlei substanties (onder andere ook giftige of chemische) die door brouwers worden gebruikt om de smaak en de eigenschappen van het bier te beïnvloeden.
- „Behalve geheim gehouden middelen om het bier te vervalschen, worden door laaghartige bijzondere kooplieden van vervalschingsmiddelen allerlei poeders en mengsels aan eerlooze brouwers verkocht. Zoo wijst Opwyrda o.a. op het veel in gebruik zijnde zoogenaamde Bierpoeder, dat, volgens het voorgeven, de eigenschap heeft om het bier sterker en rijker aan alcohol te doen voorkomen dan het werkelijk is, en de goede, voedzame en gezonde stoffen te sparen, die bij eene gewone en degelijke bereiding van bier gebezigd moeten worden. Dit poeder nu bestaat uit kopervitriool, ijzervitriool, zetmeel en eene zeer bittere plantaardige extractiestof.”[14]
Aangezien sommige toevoegingen schadelijk zijn voor de gezondheid, liet dit ook de behoefte zien aan duidelijke wetgeving zoals het Reinheitsgebot.
Fopbier
Er bestaan ook poeders of kristallen die aan water toegevoegd kunnen worden met als resultaat iets dat er uit ziet als bier, maar met een hele slechte smaak, ter vermaak van omstanders. Deze vallen onder fop-artikelen.[15]
Hulp genealogie en geschiedenis (Nederland)Deepl vertaler • Schrijfassistent VRT] • ChatGPT (Opgepast! Altijd verifiëren!)] • Claude.ai (Opgepast! Altijd verifiëren!)] • Bing Copilot (Opgepast! Altijd verifiëren!)] • tekst herschrijven met scribbr.io •