Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Samenvloeiing van de Leie en de Schelde: verschil tussen versies
(https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Samenvloeiing_van_de_Leie_en_de_Schelde&oldid=50598759) |
(+ Sjabloon) |
||
(Een tussenliggende versie door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
Regel 1: | Regel 1: | ||
{{Zie Locatio}} | |||
Al eeuwenlang '''stromen in [[Gent]] de rivieren [[Leie (rivier)|Leie]] en [[Schelde (rivier)|Schelde]] samen'''. De plaats waar beide rivieren in de 20e eeuw [[samenvloeiing|samenvloeiden]] zal bij de ''[[Portus Ganda]]'' in 2018 worden hersteld. | Al eeuwenlang '''stromen in [[Gent]] de rivieren [[Leie (rivier)|Leie]] en [[Schelde (rivier)|Schelde]] samen'''. De plaats waar beide rivieren in de 20e eeuw [[samenvloeiing|samenvloeiden]] zal bij de ''[[Portus Ganda]]'' in 2018 worden hersteld. | ||
Regel 8: | Regel 8: | ||
Dit zijn niet de enige kanalen binnen Gent. In de 11e eeuw komt op enkele plaatsen een stads[[gracht]], bestaande uit de voornoemde [[Ketelvest]] in het zuiden, de [[Oude Houtlei]] in het westen en de [[Ottogracht]] in het noorden. De [[monnik]]en (''muinken'') van de [[Sint-Pietersabdij (Gent)|St.-Pietersabdij]] vestigen zich langs de bochtige Bovenschelde, waarna hier de Oude Schelde (oosten) en de [[Muinkmeersen|Muinkschelde]] (westen) naast elkaar stromen. Deze Muinkschelde wordt in de 18e eeuw gekanaliseerd. Latere kanalen liggen voornamelijk tussen de Boven- en de Zeeschelde, nl. van noord naar zuid: de "Schepenenvijver" of het "Capucijnenvaardeken" onder de huidige Filips van Arteveldestraat (1254), het "Klein Scheldeken" aan [[klein Begijnhof Gent|Ter Hoyen]] (±1300), de vestinggracht langs de [[Sint-Lievenspoort]] en de [[Keizerpoort]] (14e eeuw) en de [[Franse Vaart]] (18e eeuw). Vanaf de Leie vertrekken trouwens de kanalen [[Burggravenstroom]] (12e eeuw, later [[Sassevaart]]), [[Lieve (kanaal)|Lieve]] (1251) en [[kanaal Gent-Brugge|Brugse Vaart]] (1623). Ten oosten van de Zeeschelde wordt tot slot een zijarm gegraven (1752), later ''Rommelwater'', ''Vissenrei'' of ''Visserij'' genoemd. | Dit zijn niet de enige kanalen binnen Gent. In de 11e eeuw komt op enkele plaatsen een stads[[gracht]], bestaande uit de voornoemde [[Ketelvest]] in het zuiden, de [[Oude Houtlei]] in het westen en de [[Ottogracht]] in het noorden. De [[monnik]]en (''muinken'') van de [[Sint-Pietersabdij (Gent)|St.-Pietersabdij]] vestigen zich langs de bochtige Bovenschelde, waarna hier de Oude Schelde (oosten) en de [[Muinkmeersen|Muinkschelde]] (westen) naast elkaar stromen. Deze Muinkschelde wordt in de 18e eeuw gekanaliseerd. Latere kanalen liggen voornamelijk tussen de Boven- en de Zeeschelde, nl. van noord naar zuid: de "Schepenenvijver" of het "Capucijnenvaardeken" onder de huidige Filips van Arteveldestraat (1254), het "Klein Scheldeken" aan [[klein Begijnhof Gent|Ter Hoyen]] (±1300), de vestinggracht langs de [[Sint-Lievenspoort]] en de [[Keizerpoort]] (14e eeuw) en de [[Franse Vaart]] (18e eeuw). Vanaf de Leie vertrekken trouwens de kanalen [[Burggravenstroom]] (12e eeuw, later [[Sassevaart]]), [[Lieve (kanaal)|Lieve]] (1251) en [[kanaal Gent-Brugge|Brugse Vaart]] (1623). Ten oosten van de Zeeschelde wordt tot slot een zijarm gegraven (1752), later ''Rommelwater'', ''Vissenrei'' of ''Visserij'' genoemd. | ||
==Demping en heropening== | ==Demping en heropening== | ||
{{Zie hoofdartikel|Nederschelde}} | {{Zie hoofdartikel|Nederschelde}} | ||
Vanaf 1850 worden veel grachten in Gent gedempt en overwelfd, omdat ze onzuiver zijn, geurhinder veroorzaken en onder meer [[cholera]] veroorzaken. Na de [[Tweede Wereldoorlog]] komt hierbij het aspect mobiliteit: er moet plaats geruimd worden voor nieuwe verkeersaders. Zo verdwijnt in de jaren 1960 ook de Nederschelde: het zuidelijke deel wordt overwelfd (hier ligt nu het [[François Laurentplein]]), het noordelijke deel wordt gedempt. De Schelde en de Leie blijven weliswaar in verbinding, dankzij de Ketelvest en vooral de [[Ringvaart (Gent)|Ringvaart]]. Aan het einde van de eeuw wil men de waterweg herstellen, aangezien geurhinder en mobiliteit een kleinere rol spelen. In 2002 begint een onderzoek naar de heropening van het noordelijke deel. In afwachting daarvan wordt alvast de ''[[Portus Ganda]]''omgeving heraangelegd en de [[Scaldissluis]] gebouwd. Het effectieve opengraven gaat eindelijk van start op 4 november 2016. In het voorjaar van 2018 moeten [[jacht (scheepstype)|pleziervaartuigen]] weer rondom het stadscentrum kunnen varen.<ref>[http://www.gent.be/nieuwsbrief.asp?ch=THE&rec=187860&id=4216&nbid=187875 Nieuwsbrief Stad Gent: Opengraven de Reep start in het najaar 2014]</ref><ref>[http://www.hln.be/regio/nieuws-uit-gent/weer-water-aan-reep-begin-2018-a2621533/ Weer water aan Reep begin 2018], [[Het Laatste Nieuws]], 19 februari 2016</ref> | Vanaf 1850 worden veel grachten in Gent gedempt en overwelfd, omdat ze onzuiver zijn, geurhinder veroorzaken en onder meer [[cholera]] veroorzaken. Na de [[Tweede Wereldoorlog]] komt hierbij het aspect mobiliteit: er moet plaats geruimd worden voor nieuwe verkeersaders. Zo verdwijnt in de jaren 1960 ook de Nederschelde: het zuidelijke deel wordt overwelfd (hier ligt nu het [[François Laurentplein]]), het noordelijke deel wordt gedempt. De Schelde en de Leie blijven weliswaar in verbinding, dankzij de Ketelvest en vooral de [[Ringvaart (Gent)|Ringvaart]]. Aan het einde van de eeuw wil men de waterweg herstellen, aangezien geurhinder en mobiliteit een kleinere rol spelen. In 2002 begint een onderzoek naar de heropening van het noordelijke deel. In afwachting daarvan wordt alvast de ''[[Portus Ganda]]''omgeving heraangelegd en de [[Scaldissluis]] gebouwd. Het effectieve opengraven gaat eindelijk van start op 4 november 2016. In het voorjaar van 2018 moeten [[jacht (scheepstype)|pleziervaartuigen]] weer rondom het stadscentrum kunnen varen.<ref>[http://www.gent.be/nieuwsbrief.asp?ch=THE&rec=187860&id=4216&nbid=187875 Nieuwsbrief Stad Gent: Opengraven de Reep start in het najaar 2014]</ref><ref>[http://www.hln.be/regio/nieuws-uit-gent/weer-water-aan-reep-begin-2018-a2621533/ Weer water aan Reep begin 2018], [[Het Laatste Nieuws]], 19 februari 2016</ref> | ||
==Externe links== | ==Externe links== | ||
Regel 30: | Regel 18: | ||
{{Appendix||2= | {{Appendix||2= | ||
== Bronnen en noten == | == Bronnen en noten == | ||
{{References}} | {{References}} |
Huidige versie van 8 okt 2018 om 18:58
Al eeuwenlang stromen in Gent de rivieren Leie en Schelde samen. De plaats waar beide rivieren in de 20e eeuw samenvloeiden zal bij de Portus Ganda in 2018 worden hersteld.
Geschiedenis
De locatie van de historische samenvloeiingen is onbekend. Oorspronkelijk hebben beide rivieren immers een aantal meanders en stromen ze samen in een laagte die zich uitstrekt van de Zandberg en de Blandijnberg (westen) tot aan de Sint-Amandsberg (oosten). Dit is een overstromingsgebied, gevormd als winterbed van de Schelde. In deze laagte kunnen de rivieren op meerdere plaatsen samenvloeien, afhankelijk van het tijdperk en het waterpeil.
In de 7e eeuw wordt boven de samenvloeiing de Sint-Baafsabdij gesticht, die oorspronkelijk Ganda genoemd wordt. Wat verder ontstaat al snel de handelsplaats Portus Ganda. In 811 bezoekt Karel de Grote deze haven, ter inspectie van de vloot die hij er heeft samengetrokken om de invallen van de Vikingen te verijdelen. Naarmate de middeleeuwse stad groeit, worden de rivieren in hun definitieve bedding geleid, nl. de Leie (Kortrijksepoort–Portus Ganda), de Bovenschelde (Ter Platen–Kuiperskaai), de Nederschelde of "Reep" (Kuiperskaai–Portus Ganda) en de Zeeschelde (vanaf de Portus Ganda). In de 11e eeuw wordt de Ketelvest gegraven, de eerste bijkomende verbinding tussen de Leie en de Schelde. Sinds 1969 zijn ze ook verbonden door de Ringvaart.
Dit zijn niet de enige kanalen binnen Gent. In de 11e eeuw komt op enkele plaatsen een stadsgracht, bestaande uit de voornoemde Ketelvest in het zuiden, de Oude Houtlei in het westen en de Ottogracht in het noorden. De monniken (muinken) van de St.-Pietersabdij vestigen zich langs de bochtige Bovenschelde, waarna hier de Oude Schelde (oosten) en de Muinkschelde (westen) naast elkaar stromen. Deze Muinkschelde wordt in de 18e eeuw gekanaliseerd. Latere kanalen liggen voornamelijk tussen de Boven- en de Zeeschelde, nl. van noord naar zuid: de "Schepenenvijver" of het "Capucijnenvaardeken" onder de huidige Filips van Arteveldestraat (1254), het "Klein Scheldeken" aan Ter Hoyen (±1300), de vestinggracht langs de Sint-Lievenspoort en de Keizerpoort (14e eeuw) en de Franse Vaart (18e eeuw). Vanaf de Leie vertrekken trouwens de kanalen Burggravenstroom (12e eeuw, later Sassevaart), Lieve (1251) en Brugse Vaart (1623). Ten oosten van de Zeeschelde wordt tot slot een zijarm gegraven (1752), later Rommelwater, Vissenrei of Visserij genoemd.
Demping en heropening
![]() |
Vanaf 1850 worden veel grachten in Gent gedempt en overwelfd, omdat ze onzuiver zijn, geurhinder veroorzaken en onder meer cholera veroorzaken. Na de Tweede Wereldoorlog komt hierbij het aspect mobiliteit: er moet plaats geruimd worden voor nieuwe verkeersaders. Zo verdwijnt in de jaren 1960 ook de Nederschelde: het zuidelijke deel wordt overwelfd (hier ligt nu het François Laurentplein), het noordelijke deel wordt gedempt. De Schelde en de Leie blijven weliswaar in verbinding, dankzij de Ketelvest en vooral de Ringvaart. Aan het einde van de eeuw wil men de waterweg herstellen, aangezien geurhinder en mobiliteit een kleinere rol spelen. In 2002 begint een onderzoek naar de heropening van het noordelijke deel. In afwachting daarvan wordt alvast de Portus Gandaomgeving heraangelegd en de Scaldissluis gebouwd. Het effectieve opengraven gaat eindelijk van start op 4 november 2016. In het voorjaar van 2018 moeten pleziervaartuigen weer rondom het stadscentrum kunnen varen.[1][2]
Externe links
- Webpagina's van de stad Gent over de heropening van de Nederschelde
- Webpagina met foto's uit het verleden
Bronnen en noten
|