Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Zuid-Korea: verschil tussen versies
(https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Zuid-Korea&oldid=54201042) |
(Aanpassing en aanvulling {{Stek}}) |
||
Regel 1: | Regel 1: | ||
{{Infobox land plus | {{Infobox land plus | ||
| naaminlandstaal ={{lang|ko|대한민국}}<br />{{lang|ko-Hani|大韓民國}}<br /><small>{{lang|ko-Latn|Daehan Minguk}}</small><br />Republiek Korea | | naaminlandstaal ={{lang|ko|대한민국}}<br />{{lang|ko-Hani|大韓民國}}<br /><small>{{lang|ko-Latn|Daehan Minguk}}</small><br />Republiek Korea | ||
| vlag = [[Bestand:Flag of South Korea. | | vlag = [[Bestand:Flag of South Korea.png|125px|border|Vlag van Zuid-Korea]] | ||
| vlagartikel = Vlag van Zuid-Korea | | vlagartikel = Vlag van Zuid-Korea | ||
| wapen = [[Bestand:Coat of arms of South Korea.svg|90px]] | | wapen = [[Bestand:Coat of arms of South Korea.svg|90px]] | ||
Regel 25: | Regel 25: | ||
== Geschiedenis == | == Geschiedenis == | ||
{{Zie hoofdartikel|Geschiedenis van Korea|Geschiedenis van Zuid-Korea}} | {{Zie hoofdartikel|Geschiedenis van Korea|Geschiedenis van Zuid-Korea}} | ||
[[Bestand:1947 at the Soviet-US Committee.jpg|{{largethumb}}|Yeo Woon-Hyung (helemaal rechts) samen met de Sovjet-Amerikaanse commissie die het naoorlogse Zuid-Korea bestuurde (1947)]] | <!--[[Bestand:1947 at the Soviet-US Committee.jpg|{{largethumb}}|Yeo Woon-Hyung (helemaal rechts) samen met de Sovjet-Amerikaanse commissie die het naoorlogse Zuid-Korea bestuurde (1947)]] --> | ||
Na de Koreaanse Oorlog keerde de regering van de Republiek Korea in september [[1953]] terug uit [[Busan]], waar ze tijdens de oorlog gevestigd was, naar Seoel. Het zuiden ontving veel financiële hulp van de [[Verenigde Staten]], soms bijna ter grootte van het nationale budget. [[Syngman Rhee]] verstevigde op oneigenlijke wijze zijn positie in de regering en liet zich in [[1954]] voor een periode van acht jaar herverkiezen. Aan zijn bewind kwam echter een einde na een studentenopstand in [[1960]]. [[Yun Bo-seon]] werd toen verkozen tot president, maar deze werd in 1961 door majoor-generaal [[Park Chung-hee]] door middel van een staatsgreep weer afgezet. Park Chung-hee was ontevreden over de maatregelen die de regering had genomen. | Na de Koreaanse Oorlog keerde de regering van de Republiek Korea in september [[1953]] terug uit [[Busan]], waar ze tijdens de oorlog gevestigd was, naar Seoel. Het zuiden ontving veel financiële hulp van de [[Verenigde Staten]], soms bijna ter grootte van het nationale budget. [[Syngman Rhee]] verstevigde op oneigenlijke wijze zijn positie in de regering en liet zich in [[1954]] voor een periode van acht jaar herverkiezen. Aan zijn bewind kwam echter een einde na een studentenopstand in [[1960]]. [[Yun Bo-seon]] werd toen verkozen tot president, maar deze werd in 1961 door majoor-generaal [[Park Chung-hee]] door middel van een staatsgreep weer afgezet. Park Chung-hee was ontevreden over de maatregelen die de regering had genomen. | ||
Regel 40: | Regel 40: | ||
== Geografie == | == Geografie == | ||
=== Topografie === | === Topografie === | ||
[[Bestand:Korea south map-nl.png|{{largethumb}}|Topografische kaart van Zuid-Korea]] | <!--[[Bestand:Korea south map-nl.png|{{largethumb}}|Topografische kaart van Zuid-Korea]] --> | ||
Zuid-Korea ligt op het zuidelijke deel van het [[Koreaans Schiereiland]]. Dit bergachtige schiereiland wordt geflankeerd door de [[Gele Zee]] in het westen en de [[Japanse Zee]] in het oosten. De zuidelijke punt ligt aan de [[Straat Korea]] en de [[Oost-Chinese Zee]]. Het land, met inbegrip van alle eilanden, ligt tussen de breedtegraden 33° en 39° Noorderbreedte en 124° en 130° Oosterlengte. De totale oppervlakte is 100.032 vierkante kilometer. | Zuid-Korea ligt op het zuidelijke deel van het [[Koreaans Schiereiland]]. Dit bergachtige schiereiland wordt geflankeerd door de [[Gele Zee]] in het westen en de [[Japanse Zee]] in het oosten. De zuidelijke punt ligt aan de [[Straat Korea]] en de [[Oost-Chinese Zee]]. Het land, met inbegrip van alle eilanden, ligt tussen de breedtegraden 33° en 39° Noorderbreedte en 124° en 130° Oosterlengte. De totale oppervlakte is 100.032 vierkante kilometer. | ||
Regel 50: | Regel 50: | ||
=== Steden === | === Steden === | ||
[[Bestand:Korea-Seoul-Cheonggyecheon-2008-01.jpg|{{largethumb}}|De [[Cheonggyecheon]] stroomt na een restauratie sinds 2005 weer door het centrum van [[Seoel]]]] | <!-- [[Bestand:Korea-Seoul-Cheonggyecheon-2008-01.jpg|{{largethumb}}|De [[Cheonggyecheon]] stroomt na een restauratie sinds 2005 weer door het centrum van [[Seoel]]]] --> | ||
De hoofdstad van Zuid-Korea is [[Seoul]]. Enkele andere steden zijn [[Busan]], [[Daegu]], [[Daejeon]], [[Gwangju]], [[Gyeongju]], [[Incheon]], [[Seogwipo]], [[Suwon]] en [[Ulsan]]. | De hoofdstad van Zuid-Korea is [[Seoul]]. Enkele andere steden zijn [[Busan]], [[Daegu]], [[Daejeon]], [[Gwangju]], [[Gyeongju]], [[Incheon]], [[Seogwipo]], [[Suwon]] en [[Ulsan]]. | ||
Regel 58: | Regel 58: | ||
== Demografie == | == Demografie == | ||
=== Bevolkingskenmerken === | === Bevolkingskenmerken === | ||
[[Bestand:Korea-Honrye-The bride.jpg|{{largethumb}}|Een traditionele Koreaanse bruiloft in [[hanbok]]kleding]] | <!-- [[Bestand:Korea-Honrye-The bride.jpg|{{largethumb}}|Een traditionele Koreaanse bruiloft in [[hanbok]]kleding]] --> | ||
De voorouders van de Koreanen zijn waarschijnlijk afkomstig van Mongoolse stammen, die zich in Korea vestigden in het 3e millennium voor Christus. | De voorouders van de Koreanen zijn waarschijnlijk afkomstig van Mongoolse stammen, die zich in Korea vestigden in het 3e millennium voor Christus. | ||
Regel 72: | Regel 72: | ||
=== Religie === | === Religie === | ||
{{Zie ook|Zie ook [[boeddhisme in Korea]].}} | {{Zie ook|Zie ook [[boeddhisme in Korea]].}} | ||
[[Bestand:Ansan May 2014 05.JPG|{{largethumb}}|Een christelijke kerk en een boeddhistische tempel in de stad [[Ansan (Zuid-Korea)|Ansan]]]] | <!-- [[Bestand:Ansan May 2014 05.JPG|{{largethumb}}|Een christelijke kerk en een boeddhistische tempel in de stad [[Ansan (Zuid-Korea)|Ansan]]]] --> | ||
In 2005 had ongeveer 22 miljoen of 46,5% van de Zuid-Koreaanse bevolking geen religieuze overtuiging.<ref name=koreastat>'''(kr)''' Volgens de aantallen van het Zuid-Koreaans Nationaal Statistisch Bureau. {{Citeer web |url=http://kosis.nso.go.kr:7001/ups/chapterRetrieve.jsp?pubcode=MA&seq=292&pub=3 |accessdate=2006-08-23 |work=NSO online KOSIS database |title=인구,가구/시도별 종교인구/시도별 종교인구 (2005년 인구총조사) |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060908233718/http://kosis.nso.go.kr:7001/ups/chapterRetrieve.jsp?pubcode=MA&seq=292&pub=3 |archivedate=2006-09-08 }} Dit dient niet te worden verward met andere aantallen die alleen gaan over het percentage van de ''religieuze'' bevolking dat boeddhist, christen, et cetera is.</ref> Voor het overige deel is 13,7 miljoen christen (29,3%), van wie 8,6 miljoen (18,3%) [[protestantisme|protestant]] zijn, 5,1 miljoen [[Katholieke Kerk in Zuid-Korea|katholiek]] (10,9%) en ruim 100.000 [[Jehova's getuigen]]<ref>[https://www.jw.org/nl/jehovahs-getuigen/wereldwijd/KR/ Jehovahs getuigen in Zuid-Korea] jw.org</ref>; 10,7 miljoen is boeddhist (22,8%) en minder dan een half miljoen (1,0%) behoort tot verschillende kleinere religies waaronder het [[confucianisme]], [[chondogyo]] en het [[wonboeddhisme]]. | In 2005 had ongeveer 22 miljoen of 46,5% van de Zuid-Koreaanse bevolking geen religieuze overtuiging.<ref name=koreastat>'''(kr)''' Volgens de aantallen van het Zuid-Koreaans Nationaal Statistisch Bureau. {{Citeer web |url=http://kosis.nso.go.kr:7001/ups/chapterRetrieve.jsp?pubcode=MA&seq=292&pub=3 |accessdate=2006-08-23 |work=NSO online KOSIS database |title=인구,가구/시도별 종교인구/시도별 종교인구 (2005년 인구총조사) |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060908233718/http://kosis.nso.go.kr:7001/ups/chapterRetrieve.jsp?pubcode=MA&seq=292&pub=3 |archivedate=2006-09-08 }} Dit dient niet te worden verward met andere aantallen die alleen gaan over het percentage van de ''religieuze'' bevolking dat boeddhist, christen, et cetera is.</ref> Voor het overige deel is 13,7 miljoen christen (29,3%), van wie 8,6 miljoen (18,3%) [[protestantisme|protestant]] zijn, 5,1 miljoen [[Katholieke Kerk in Zuid-Korea|katholiek]] (10,9%) en ruim 100.000 [[Jehova's getuigen]]<ref>[https://www.jw.org/nl/jehovahs-getuigen/wereldwijd/KR/ Jehovahs getuigen in Zuid-Korea] jw.org</ref>; 10,7 miljoen is boeddhist (22,8%) en minder dan een half miljoen (1,0%) behoort tot verschillende kleinere religies waaronder het [[confucianisme]], [[chondogyo]] en het [[wonboeddhisme]]. | ||
Regel 82: | Regel 82: | ||
== Politiek en bestuur == | == Politiek en bestuur == | ||
=== Staatsinrichting === | === Staatsinrichting === | ||
[[Bestand:National Assembly Building of the Republic of Korea.png|{{largethumb}}|De [[Gukhoe]], het parlement van Zuid-Korea]] | <!-- [[Bestand:National Assembly Building of the Republic of Korea.png|{{largethumb}}|De [[Gukhoe]], het parlement van Zuid-Korea]] --> | ||
Zuid-Korea is een [[parlementaire democratie]]. De oprichting van Zuid-Korea in 1948 is vooral verbonden met de naam [[Syngman Rhee]], de eerste president. De president wordt direct gekozen door het volk voor een periode van 5 jaar. De premier van de regering wordt uitgekozen door de president, die een kabinet leidt van 15 tot 30 personen. De [[grondwet van Zuid-Korea]] regelt onder andere de [[scheiding der machten]] en garandeert de burgerrechten van de bevolking. | Zuid-Korea is een [[parlementaire democratie]]. De oprichting van Zuid-Korea in 1948 is vooral verbonden met de naam [[Syngman Rhee]], de eerste president. De president wordt direct gekozen door het volk voor een periode van 5 jaar. De premier van de regering wordt uitgekozen door de president, die een kabinet leidt van 15 tot 30 personen. De [[grondwet van Zuid-Korea]] regelt onder andere de [[scheiding der machten]] en garandeert de burgerrechten van de bevolking. | ||
Regel 95: | Regel 95: | ||
!Plattegrond!!Naam<sup>a</sup>!![[Hangul]]!![[Hanja]]!![[bevolking|Populatie]] | !Plattegrond!!Naam<sup>a</sup>!![[Hangul]]!![[Hanja]]!![[bevolking|Populatie]] | ||
|- | |- | ||
|rowspan="20"|[[Bestand:Provinces of South Korea.svg|400px|De bestuurseenheden in Zuid-Korea]] | |rowspan="20"|<!-- [[Bestand:Provinces of South Korea.svg|400px|De bestuurseenheden in Zuid-Korea]] --> | ||
!colspan="5"|Speciale stad (''Teukbyeolsi'')<sup>a</sup> | !colspan="5"|Speciale stad (''Teukbyeolsi'')<sup>a</sup> | ||
|- | |- | ||
Regel 144: | Regel 144: | ||
=== Kunst === | === Kunst === | ||
[[Bestand:Kayagumplayer2.jpg|{{largethumb}}|De [[gayageum]] is een Koreaans [[snaarinstrument]]]] | <!-- [[Bestand:Kayagumplayer2.jpg|{{largethumb}}|De [[gayageum]] is een Koreaans [[snaarinstrument]]]] --> | ||
De Koreaanse cultuur is in meerdere gebieden internationaal bekend. In het bijzonder Koreaanse films, muziek en [[Koreaanse soaps|televisieseries]] worden warm onthaald in omringende landen maar kennen ook een groeiende schare fans buiten het Aziatische continent. Dit fenomeen wordt ''hallyu'' genoemd, [[Korean wave]].<ref>Chosun Ilbo Updated Jan.7,2006 "Asia Goes Crazy Over Korean Pop Culture" [https://web.archive.org/web/20080805063829/http://english.chosun.com/w21data/html/news/200601/200601070003.html Digital Chosunilbo (English Edition) : Daily News in English About Korea]</ref> | De Koreaanse cultuur is in meerdere gebieden internationaal bekend. In het bijzonder Koreaanse films, muziek en [[Koreaanse soaps|televisieseries]] worden warm onthaald in omringende landen maar kennen ook een groeiende schare fans buiten het Aziatische continent. Dit fenomeen wordt ''hallyu'' genoemd, [[Korean wave]].<ref>Chosun Ilbo Updated Jan.7,2006 "Asia Goes Crazy Over Korean Pop Culture" [https://web.archive.org/web/20080805063829/http://english.chosun.com/w21data/html/news/200601/200601070003.html Digital Chosunilbo (English Edition) : Daily News in English About Korea]</ref> | ||
Regel 151: | Regel 151: | ||
=== Eten en drinken === | === Eten en drinken === | ||
{{Zie hoofdartikel|Koreaanse keuken}} | {{Zie hoofdartikel|Koreaanse keuken}} | ||
[[Bestand:Korean.cuisine-Kimchi jjigae-01.jpg|thumb|links|Kimchi jjigae]] | <!-- [[Bestand:Korean.cuisine-Kimchi jjigae-01.jpg|thumb|links|Kimchi jjigae]] --> | ||
De Koreaanse keuken heeft veel ingrediënten en gerechten die verschillen per provincie. Er zijn veel regionale gerechten die zich in verschillende variaties hebben verspreid door het hele land. De Koreaanse keuken is grotendeels gebaseerd op rijst, noedels, tofoe, groenten, vis en vlees. De traditionele Koreaanse maaltijden staan bekend om het aantal bijgerechten, [[banchan]], die de kortkorrelige rijst begeleiden. Elke maaltijd wordt begeleid door een groot aantal banchan. [[Kimchi]], een gefermenteerd, meestal pittig groentegerecht wordt vaak geserveerd bij elke maaltijd en is een van de bekendste Koreaanse gerechten. De Koreaanse keuken wordt meestal behoorlijk gekruid met sesamolie, doenjang (een vorm van gefermenteerde sojapasta), sojasaus, zout, knoflook, gember en gochujang (een hete peperpasta). | De Koreaanse keuken heeft veel ingrediënten en gerechten die verschillen per provincie. Er zijn veel regionale gerechten die zich in verschillende variaties hebben verspreid door het hele land. De Koreaanse keuken is grotendeels gebaseerd op rijst, noedels, tofoe, groenten, vis en vlees. De traditionele Koreaanse maaltijden staan bekend om het aantal bijgerechten, [[banchan]], die de kortkorrelige rijst begeleiden. Elke maaltijd wordt begeleid door een groot aantal banchan. [[Kimchi]], een gefermenteerd, meestal pittig groentegerecht wordt vaak geserveerd bij elke maaltijd en is een van de bekendste Koreaanse gerechten. De Koreaanse keuken wordt meestal behoorlijk gekruid met sesamolie, doenjang (een vorm van gefermenteerde sojapasta), sojasaus, zout, knoflook, gember en gochujang (een hete peperpasta). | ||
Regel 157: | Regel 157: | ||
=== Sport === | === Sport === | ||
[[Bestand:Exhibicion dollyo chagui con apoyo.jpg|{{largethumb}}|Een [[taekwondo]] beoefenaar demonstreert de ''dollyo chagi'' techniek.]] | <!-- [[Bestand:Exhibicion dollyo chagui con apoyo.jpg|{{largethumb}}|Een [[taekwondo]] beoefenaar demonstreert de ''dollyo chagi'' techniek.]] --> | ||
De [[vechtkunst]] [[taekwondo]] vindt zijn oorsprong in Korea. In de jaren 1950 en 1960 werden de regels gestandaardiseerd en in 2000 werd taekwondo een officiële Olympische sport.<ref>[https://web.archive.org/web/20100121165001/http://www.wtf.org/wtf_eng/site/about_taekwondo/present_day.html Taekwondo, World Taekwondo Federation] (gearchiveerd)</ref> Andere Koreaanse vechtkunsten zijn onder andere [[taekgyeon]], [[hapkido]], [[Tang Soo Do]], [[Kuk Sool Won]], [[Kumdo]] en [[subak]].<ref>{{ko}} [https://web.archive.org/web/20110719031130/https://www.kmaf.kr/ Korea Martial Arts Federation]</ref> | De [[vechtkunst]] [[taekwondo]] vindt zijn oorsprong in Korea. In de jaren 1950 en 1960 werden de regels gestandaardiseerd en in 2000 werd taekwondo een officiële Olympische sport.<ref>[https://web.archive.org/web/20100121165001/http://www.wtf.org/wtf_eng/site/about_taekwondo/present_day.html Taekwondo, World Taekwondo Federation] (gearchiveerd)</ref> Andere Koreaanse vechtkunsten zijn onder andere [[taekgyeon]], [[hapkido]], [[Tang Soo Do]], [[Kuk Sool Won]], [[Kumdo]] en [[subak]].<ref>{{ko}} [https://web.archive.org/web/20110719031130/https://www.kmaf.kr/ Korea Martial Arts Federation]</ref> | ||
Regel 165: | Regel 165: | ||
=== Bezienswaardigheden === | === Bezienswaardigheden === | ||
[[Bestand:Juhamnu-001.jpg|{{largethumb}}|Changdeokgung-paleiscomplex]] | <!-- [[Bestand:Juhamnu-001.jpg|{{largethumb}}|Changdeokgung-paleiscomplex]] --> | ||
* [[Haeinsatempel Janggyeong Panjeon]], bewaarplaats van de Koreaanse Tripitaka-houtblokken | * [[Haeinsatempel Janggyeong Panjeon]], bewaarplaats van de Koreaanse Tripitaka-houtblokken | ||
* [[Jongmyo heiligdom]] | * [[Jongmyo heiligdom]] | ||
Regel 181: | Regel 181: | ||
Door de context van de [[Koude Oorlog]] en zijn geografische ligging werd Zuid-Korea in het bijzonder begunstigd door de [Verenigde Staten], die het land jaarlijks sterke economische steun verleenden. Het speerpunt van het overheidsbeleid was de oprichting van de [[chaebol]]; deze familieconglomeraten ([[Hyundai Corporation|Hyundai]], [[Samsung Group|Samsung]], [[LG-groep]], enz) genoten overheidssubsidies, bescherming tegen internationale concurrentie, grond die hun ter beschikking werd gesteld, lage belastingen en specifieke normen. De overheid erkent geen minimumloon of wekelijks verlof en de werkdagen zijn 12 uur lang. Daarnaast zijn vakbonden en stakingen verboden. In de jaren tachtig was de werkweek van een Zuid-Koreaanse werknemer de langste ter wereld.<ref>https://www.pagina12.com.ar/104906-corea-del-sur-no-es-un-milagro</ref> | Door de context van de [[Koude Oorlog]] en zijn geografische ligging werd Zuid-Korea in het bijzonder begunstigd door de [Verenigde Staten], die het land jaarlijks sterke economische steun verleenden. Het speerpunt van het overheidsbeleid was de oprichting van de [[chaebol]]; deze familieconglomeraten ([[Hyundai Corporation|Hyundai]], [[Samsung Group|Samsung]], [[LG-groep]], enz) genoten overheidssubsidies, bescherming tegen internationale concurrentie, grond die hun ter beschikking werd gesteld, lage belastingen en specifieke normen. De overheid erkent geen minimumloon of wekelijks verlof en de werkdagen zijn 12 uur lang. Daarnaast zijn vakbonden en stakingen verboden. In de jaren tachtig was de werkweek van een Zuid-Koreaanse werknemer de langste ter wereld.<ref>https://www.pagina12.com.ar/104906-corea-del-sur-no-es-un-milagro</ref> | ||
[[Bestand:Historical GDP growth of South Korea.png|{{largethumb}}|links|De jaarlijkse groeicijfers van het Koreaanse [[bnp]] (1961-2005) lagen vanaf de jaren zestig tot tachtig regelmatig boven de 10%]] | <!-- [[Bestand:Historical GDP growth of South Korea.png|{{largethumb}}|links|De jaarlijkse groeicijfers van het Koreaanse [[bnp]] (1961-2005) lagen vanaf de jaren zestig tot tachtig regelmatig boven de 10%]] --> | ||
In de jaren tachtig en de jaren negentig wierpen de Koreaanse fabrikanten zich ook op geavanceerde technische industrieën, zoals computercomponenten en halfgeleiders. In deze periode maakte Korea naam als een van de [[Aziatische Tijgers]]: vier landen in Zuidoost-Azië die een snelle en grote economische groei doormaakten. De productie werd en wordt hierbij gedomineerd door [[chaebol]], grote bedrijfsconglomeraten met zeer gediversifieerde belangen. | In de jaren tachtig en de jaren negentig wierpen de Koreaanse fabrikanten zich ook op geavanceerde technische industrieën, zoals computercomponenten en halfgeleiders. In deze periode maakte Korea naam als een van de [[Aziatische Tijgers]]: vier landen in Zuidoost-Azië die een snelle en grote economische groei doormaakten. De productie werd en wordt hierbij gedomineerd door [[chaebol]], grote bedrijfsconglomeraten met zeer gediversifieerde belangen. | ||
Regel 191: | Regel 191: | ||
=== Landbouw, bosbouw en visserij === | === Landbouw, bosbouw en visserij === | ||
[[Bestand:Rice fields in south korea.jpg|{{largethumb}}|Rijstvelden in [[Gyeongju]]]] | <!-- [[Bestand:Rice fields in south korea.jpg|{{largethumb}}|Rijstvelden in [[Gyeongju]]]] --> | ||
Eind jaren veertig werd er een landverdelingsprogramma uitgevoerd, die tot een landbouwsysteem leidde met hoofdzakelijk kleine private landbouwbedrijven. De snelle industrialisatie en stijgende urbanisatie verminderden het aandeel van de landbouw in de economie; het aantal families afhankelijk van landbouw voor hun levensonderhoud is sinds de jaren zeventig voortdurend gedaald. Zuid-Korea heeft 1,3 miljoen landbouwbedrijven, en het gemiddelde gecultiveerde landbouwgrond voor elk is 1 [[hectare]]. | Eind jaren veertig werd er een landverdelingsprogramma uitgevoerd, die tot een landbouwsysteem leidde met hoofdzakelijk kleine private landbouwbedrijven. De snelle industrialisatie en stijgende urbanisatie verminderden het aandeel van de landbouw in de economie; het aantal families afhankelijk van landbouw voor hun levensonderhoud is sinds de jaren zeventig voortdurend gedaald. Zuid-Korea heeft 1,3 miljoen landbouwbedrijven, en het gemiddelde gecultiveerde landbouwgrond voor elk is 1 [[hectare]]. | ||
Regel 199: | Regel 199: | ||
=== Buitenlandse handel === | === Buitenlandse handel === | ||
[[Bestand:Samsung headquarters.jpg|{{largethumb}}|Het hoofdkantoor van [[Samsung Group|Samsung]] in Seoel]] | <!-- [[Bestand:Samsung headquarters.jpg|{{largethumb}}|Het hoofdkantoor van [[Samsung Group|Samsung]] in Seoel]] --> | ||
De munteenheid in Zuid-Korea is de won (KRW; 1000 won is ongeveer 73 eurocent; 1 euro is ongeveer 1363 won, februari 2016, uitgegeven door de centrale bank van Zuid-Korea. | De munteenheid in Zuid-Korea is de won (KRW; 1000 won is ongeveer 73 eurocent; 1 euro is ongeveer 1363 won, februari 2016, uitgegeven door de centrale bank van Zuid-Korea. | ||
Regel 216: | Regel 216: | ||
=== Vervoer === | === Vervoer === | ||
[[Bestand:Korean Air Airbus A380-861; HL7612@HKG;04.08.2011 615dq (6207233991).jpg|{{largethumb}}|Een vliegtuig van [[Korean Air]]]] | <!-- [[Bestand:Korean Air Airbus A380-861; HL7612@HKG;04.08.2011 615dq (6207233991).jpg|{{largethumb}}|Een vliegtuig van [[Korean Air]]]] --> | ||
Een goed ontwikkeld wegennet verbindt de belangrijkste stedelijke centra van Zuid-Korea. Het land heeft ongeveer 100.000 km hoofdwegen, waarvan meer dan 2500 km snelweg, met inbegrip van twee nieuwe wegen, één lopend ten zuiden van Seoul langs de westkust tot Mokpo, en de andere ten oosten van Seoul naar de internationale luchthaven Incheon. De voornaamste havens van het land zijn Busan, Incheon, Mokpo en Gunsan. De Koreaanse koopvaardijvloot bestaat uit 3000 schepen. | Een goed ontwikkeld wegennet verbindt de belangrijkste stedelijke centra van Zuid-Korea. Het land heeft ongeveer 100.000 km hoofdwegen, waarvan meer dan 2500 km snelweg, met inbegrip van twee nieuwe wegen, één lopend ten zuiden van Seoul langs de westkust tot Mokpo, en de andere ten oosten van Seoul naar de internationale luchthaven Incheon. De voornaamste havens van het land zijn Busan, Incheon, Mokpo en Gunsan. De Koreaanse koopvaardijvloot bestaat uit 3000 schepen. | ||
Regel 235: | Regel 235: | ||
* [[Noord-Korea]] | * [[Noord-Korea]] | ||
* [[Lijst van grote Zuid-Koreaanse steden]] | * [[Lijst van grote Zuid-Koreaanse steden]] | ||
{{Commonscat|South Korea}} | |||
{{Appendix}} | {{Appendix}} | ||
{{ | {{authority control|TYPE=g|Wikidata=Q884}} | ||
{{Navigatie landen Azië}} | {{Navigatie landen Azië}} | ||
{{Coor title dms|36|0|0|N|128|0|0|E|type:country_region:KR_scale:4000000}} | {{Coor title dms|36|0|0|N|128|0|0|E|type:country_region:KR_scale:4000000}} | ||
{{Stek}} | |||
[[Categorie:Land]] | [[Categorie:Land]] | ||
[[Categorie:Zuid-Korea| ]] | [[Categorie:Zuid-Korea| ]] |
Huidige versie van 30 nov 2020 om 19:26
대한민국 大韓民國 Daehan Minguk Republiek Korea | ||||||
| ||||||
Zuid-Korea | ||||||
Basisgegevens | ||||||
Officiële landstaal | Koreaans | |||||
Hoofdstad | Seoel | |||||
Regeringsvorm | Republiek | |||||
Staatshoofd | President Moon Jae-in | |||||
Regeringsleider | Premier Lee Nak-yeon | |||||
Religie | christendom (29%), boeddhisme (23%), islam (0,2%), Atheïsme (47,8%)[1] | |||||
Oppervlakte | 99.538 km² [2] (0,3% water) | |||||
Inwoners | 47.278.951 (2005)[3] 48.508.972 (2009)[4] () | |||||
Overige | ||||||
Volkslied | Aegukga | |||||
Munteenheid | Zuid-Koreaanse won (KRW )
| |||||
UTC | UTC+9 | |||||
Web | Code | Tel. | .kr | KOR | 82 | |||||
Voorgaande staten | ||||||
|
Zuid-Korea, officieel de Republiek Korea (Hangul: 대한민국, Hanja: 大韓民國; Daehan Minguk), is een land in het noordoostelijke deel van het Aziatische continent op het zuidelijk deel van het Koreaans Schiereiland dat na de splitsing van het land Korea in 1945 officieel bekend werd als de Republiek Korea. Zuid-Korea grenst aan de gedemilitariseerde zone met Noord-Korea, de Gele Zee, de Straat van Korea en de Japanse Zee. Zuid-Korea heeft ongeveer 3000 eilanden die vooral voor de zuidelijke en westelijke kust liggen. Er wonen ongeveer 50 miljoen mensen in Zuid-Korea.
Geschiedenis
![]() |
Na de Koreaanse Oorlog keerde de regering van de Republiek Korea in september 1953 terug uit Busan, waar ze tijdens de oorlog gevestigd was, naar Seoel. Het zuiden ontving veel financiële hulp van de Verenigde Staten, soms bijna ter grootte van het nationale budget. Syngman Rhee verstevigde op oneigenlijke wijze zijn positie in de regering en liet zich in 1954 voor een periode van acht jaar herverkiezen. Aan zijn bewind kwam echter een einde na een studentenopstand in 1960. Yun Bo-seon werd toen verkozen tot president, maar deze werd in 1961 door majoor-generaal Park Chung-hee door middel van een staatsgreep weer afgezet. Park Chung-hee was ontevreden over de maatregelen die de regering had genomen.
De nieuwe militaire leiders beloofden om het land snel weer een democratisch gekozen bestuur te geven. Hoewel de militairen ook beloofden zich niet beschikbaar te stellen voor het presidentschap, brak Park Chung-hee deze beloften en won de verkiezingen van 1963 met een krappe meerderheid. Ook in 1967 won Park de verkiezingen. Volgens de Zuid-Koreaanse wet kon een president maar twee termijnen aanblijven. Via een amendement werd het Park mogelijk gemaakt zich ook in 1971 weer beschikbaar te stellen. Hij won de verkiezingen van Kim Dae-jung met een kleine meerderheid.
Onder Park Chung-hee werden de banden met Japan genormaliseerd en de band met de Verenigde Staten verstevigd. Dit leidde ertoe dat Zuid-Koreaanse militairen meevochten in Vietnam.
In 1971 plaatste Park Zuid-Korea weer onder militair bewind en ontbond het Lagerhuis en in 1972 werd een nieuwe grondwet aangenomen die Park de controle gaf over het parlement. In de jaren erna werden vele dissidenten opgepakt. In 1979 werd Park Chung-hee in het Blauwe Huis doodgeschoten door een lid van de Koreaanse geheime dienst, Kim Jae-kyu. In 1980 greep generaal Chun Doo-hwan de macht. Zijn rechterhand was Roh Tae-woo die in 1988 het presidentschap van Chun Doo-hwan overnam. Op 18 mei 1980 brak in de stad Gwangju een studentenprotest uit, dat door het leger bloedig de kop werd ingedrukt. Het publiek reageerde geschokt en de roep om een democratische regering werd groter. In 1987 was het zover, aan de vooravond van de Olympische zomerspelen werden door de Zuid-Koreaanse regering drastische maatregelen genomen die het land op weg hielpen een democratische natie te worden.
In 1992 werd voor het eerst in 30 jaar een president verkozen die geen militaire achtergrond had, Kim Young-sam. In de jaren die volgden, werd de ingeslagen weg van democratisering voortgezet. In 1997, het jaar van economische crisis in Azië, werd Kim Dae-jung gekozen als president. Kim was een voormalig dissident die onterecht veroordeeld was als aanstichter van het incident in Gwangju. Kim stelde de ‘Sunshine policy’ (zonneschijnpolitiek) in om op die manier toenadering te zoeken tot Noord-Korea. Dit leidde uiteindelijk tot een bezoek van Kim Dae-jung aan Kim Jong-il, de leider van Noord-Korea. Voor zijn inzet werd Kim Dae-jung beloond met de Nobelprijs voor de vrede in 2000. Beschuldigingen van corruptie wierpen echter een schaduw over Kim Dae-jungs presidentschap en in 2002 werd Roh Mu-hyun de nieuwe president van Zuid-Korea. Op 25 februari 2008 nam Lee Myung-bak het roer van president Roh over. Lee was de voormalige burgemeester van Seoel en genoot bekendheid als degene die Cheonggyecheon restaureerde. Dit was een stroom die vroeger door de oude stad liep en ooit op initiatief van Lee gedempt was om een weg aan te leggen.
Geografie
Topografie
Zuid-Korea ligt op het zuidelijke deel van het Koreaans Schiereiland. Dit bergachtige schiereiland wordt geflankeerd door de Gele Zee in het westen en de Japanse Zee in het oosten. De zuidelijke punt ligt aan de Straat Korea en de Oost-Chinese Zee. Het land, met inbegrip van alle eilanden, ligt tussen de breedtegraden 33° en 39° Noorderbreedte en 124° en 130° Oosterlengte. De totale oppervlakte is 100.032 vierkante kilometer.
Zuid-Korea kan worden onderverdeeld in vier algemene gebieden: een oostelijke regio van hoge bergen en smalle kustvlakten, een westelijke regio van brede kustvlakten, stroomgebieden en glooiende heuvels, een zuidwestelijke regio van bergen en dalen en een zuidoostelijke regio gedomineerd door de brede stroomgebied van de Nakdong.
Zuid-Korea telt ongeveer drieduizend eilanden, meestal klein en onbewoond, die liggen uit de westelijke en zuidelijke kust. Jeju-do ligt ongeveer 100 kilometer van de zuidelijke kust van Zuid-Korea.[5] Het is het grootste eiland, met een oppervlakte van 1.845 vierkante kilometer. Jeju is ook de plaats met het hoogste punt van Zuid-Korea: Hallasan, een uitgedoofde vulkaan, bereikt 1.950 meter boven zeeniveau. De meest oostelijke eilanden van Zuid-Korea zijn onder andere Ulleungdo en de rotsen van Liancourt (Dokdo), terwijl Marado en Socotra Rock de meest zuidelijke eilanden zijn van Zuid-Korea.
Het land kent vele inpolderingen, de grootste is de Saemangeum. Deze polder is ontstaan is door het afdammen van een zeearm. Door het aanleggen van een zeedijk van 33,1 kilometer lang (langer dan de Afsluitdijk, tot dan toe de langste zeedijk ter wereld) is de kustlijn met bijna 100 kilometer verkort. Deze dam is in 2006 gereed gekomen. Nadien is het achterliggende gebied ingepolderd, waardoor een polder is ontstaan met een oppervlakte van 401 km², iets kleiner dan Zuidelijk Flevoland.
Steden
De hoofdstad van Zuid-Korea is Seoul. Enkele andere steden zijn Busan, Daegu, Daejeon, Gwangju, Gyeongju, Incheon, Seogwipo, Suwon en Ulsan.
Klimaat
Het klimaat in Zuid-Korea neigt naar een vochtig continentaal klimaat en een vochtig subtropisch klimaat en wordt beïnvloed door de Oost-Aziatische moesson met sterke regenval in de zomer gedurende een kort regenseizoen genaamd "jangma" tussen begin juni en eind juli. Tijdens de winter wordt het klimaat beheerst door koude en droge lucht van het Aziatisch continent. Het kan dan extreem koud zijn met een minimumtemperatuur die kan terugvallen tot onder de −22 °C in het binnenland. In de zomer overheersen de warme en vochtige luchtmassa's die uit de Grote Oceaan worden aangevoerd. De meeste regen valt dan ook in de zomer. De lente, die eind maart, begin april begint, is aangenaam, behalve wanneer fijn geel stof van uit de Gobi-woestijn wordt aangevoerd. De jaarlijkse regenval ligt bij ongeveer 1000 mm in het noorden en 1300 mm in het zuiden van het land. De beste tijd voor een oponthoud in Zuid-Korea is het najaar.
Demografie
Bevolkingskenmerken
De voorouders van de Koreanen zijn waarschijnlijk afkomstig van Mongoolse stammen, die zich in Korea vestigden in het 3e millennium voor Christus.
De groei van de bevolking is eeuwenlang slechts klein geweest. Er was weliswaar een hoog geboortecijfer, maar ook het sterftecijfer was heel erg hoog. In de eerste helft van de 20e eeuw begon de bevolking snel te groeien, met name door verbeterde hygiëne en vaccinaties. Dit werd nog eens versterkt in de 2e helft van de 20e eeuw toen de levensstandaard nog eens werd verhoogd. Het geboortecijfer bleef uit traditie hoog, terwijl het sterftecijfer laag werd en ook de levensverwachting sterk steeg. Tussen 1958 en 2001 werd de bevolking meer dan verdubbeld. Door ingrijpen van de Koreaanse overheid (promotie van gezinsplanning) werd het gemiddeld aantal kinderen per gezin van 6 in 1960 verlaagd tot minder dan 2 in de jaren negentig. De verwachting is dat het maximum van de bevolkingsgrootte wordt bereikt rond 2020.
Ondanks de overheersing door vreemde volkeren is de bevolking van Korea etnisch zeer homogeen: 99,8% van de Koreaanse bevolking is etnisch Koreaan. In april 2005 waren er 378.000 buitenlanders in Korea. Dit zijn voornamelijk industriearbeiders, die uit Zuid-Aziatische landen als Sri Lanka, Bangladesh, Myanmar (Birma) stammen.
Taal
In Zuid-Korea wordt Koreaans gesproken. Exacte classificatie van het Koreaans staat ter discussie, maar het wordt door velen beschouwd als een isolaat. Sommige linguïsten klasseren het bij de Altaïsche taalfamilie.
Het Koreaanse schrift (Hangul) is alfabetisch en fonetisch. De daarnaast gebruikte Sino-Koreaanse karakters (Hanja) en meer dan 50% van de Koreaanse woordenschat is, al dan niet rechtstreeks, ontleend aan het Chinees.
Religie
![]() |
In 2005 had ongeveer 22 miljoen of 46,5% van de Zuid-Koreaanse bevolking geen religieuze overtuiging.[1] Voor het overige deel is 13,7 miljoen christen (29,3%), van wie 8,6 miljoen (18,3%) protestant zijn, 5,1 miljoen katholiek (10,9%) en ruim 100.000 Jehova's getuigen[6]; 10,7 miljoen is boeddhist (22,8%) en minder dan een half miljoen (1,0%) behoort tot verschillende kleinere religies waaronder het confucianisme, chondogyo en het wonboeddhisme.
De grootste kerkgemeente in Zuid-Korea, Yoido Full Gospel Church van Paul Yonggi Cho, is in Seoel gevestigd. In 2007 stond het ledenaantal van deze pinkstergemeente op 830.000, met zeven zondagse diensten vertaald in 16 talen.[7] Samen met Yoido Full Gospel zijn 11 van de 12 grootste kerkgemeenten in de wereld gesitueerd in Seoel. Zuid-Korea is ook het land dat, na de VS, het grootste aantal zendelingen over de aarde heeft uitgezonden.[8]
De islam in Korea wordt geschat op 45.000 als gevolg van zo’n 100.000 buitenlandse arbeiders uit moslimlanden.[9]
Politiek en bestuur
Staatsinrichting
Zuid-Korea is een parlementaire democratie. De oprichting van Zuid-Korea in 1948 is vooral verbonden met de naam Syngman Rhee, de eerste president. De president wordt direct gekozen door het volk voor een periode van 5 jaar. De premier van de regering wordt uitgekozen door de president, die een kabinet leidt van 15 tot 30 personen. De grondwet van Zuid-Korea regelt onder andere de scheiding der machten en garandeert de burgerrechten van de bevolking.
Het Zuid-Koreaanse parlement (Gukhoe) bestaat uit 299 volksvertegenwoordigers, die voor een periode van 4 jaar zijn gekozen. Er bestaat geen senaat. Enkele politieke partijen in Zuid-Korea zijn de regerende rechtse conservatieve Saenuri Partij, de centrumlinkse liberale Democratische Verenigde Partij, de linkse liberale Verenigde Progressieve Partij en de Nieuwe Progressieve Partij.
De huidige president van Zuid-Korea is Moon Jae-in.
Bestuurlijke indeling
Het land is bestuurlijk opgedeeld in zestien bestuurseenheden, te weten negen provincies en zeven steden. Zie hiervoor: bestuurseenheden van Zuid-Korea.
Plattegrond | Naama | Hangul | Hanja | Populatie | |
---|---|---|---|---|---|
Speciale stad (Teukbyeolsi)a | |||||
1) Seoul-teukbyeolsi | 서울특별시 | 서울特別市b | 9,794,304 | ||
Steden (Gwangyeoksi)a | |||||
2) Busan-gwangyeoksi | 부산광역시 | 釜山廣域市 | 3,635,389 | ||
3) Daegu-gwangyeoksi | 대구광역시 | 大邱廣域市 | 2,512,604 | ||
4) Incheon-gwangyeoksi | 인천광역시 | 仁川廣域市 | 2,628,000 | ||
5) Gwangju-gwangyeoksi | 광주광역시 | 光州廣域市 | 1,456,308 | ||
6) Daejeon-gwangyeoksi | 대전광역시 | 大田廣域市 | 1,442,857 | ||
7) Ulsan-gwangyeoksi | 울산광역시 | 蔚山廣域市 | 1,087,958 | ||
Provincies (Do)a | |||||
8) Gyeonggi-do | 경기도 | 京畿道 | 10,415,399 | ||
9) Gangwon-do | 강원도 | 江原道 | 1,592,000 | ||
10) Chungcheongbuk-do (Noord-Chungcheong) | 충청북도 | 忠淸北道 | 1,462,621 | ||
11) Chungcheongnam-do (Zuid-Chungcheong) | 충청남도 | 忠淸南道 | 1,840,410 | ||
12) Jeollabuk-do (Noord-Jeolla) | 전라북도 | 全羅北道 | 1,890,669 | ||
13) Jeollanam-do (Zuid-Jeolla) | 전라남도 | 全羅南道 | 1,994,287 | ||
14) Gyeongsangbuk-do (Noord-Gyeongsang) | 경상북도 | 慶尙北道 | 2,775,890 | ||
15) Gyeongsangnam-do (Zuid-Gyeongsang) | 경상남도 | 慶尙南道 | 2,970,929 | ||
Speciale provincie met zelfbestuur (Teukbyeoljachi-do)a | |||||
16) Jeju-teukbyeoljachi-do (Jeju eiland) | 제주특별자치도 | 濟州特別自治道 | 560,000 |
a = Herziene Koreaanse Romanisatie b = Naam van Seoul
Cultuur
![]() |
Kunst
De Koreaanse cultuur is in meerdere gebieden internationaal bekend. In het bijzonder Koreaanse films, muziek en televisieseries worden warm onthaald in omringende landen maar kennen ook een groeiende schare fans buiten het Aziatische continent. Dit fenomeen wordt hallyu genoemd, Korean wave.[10]
De Koreaanse literatuur kan chronologisch in klassieke en moderne periodes worden ingedeeld. De Koreaanse klassieke literatuur combineerde inheemse volkstradities met de godsdienstige en filosofische principes van boeddhisme, confucianisme, en taoïsme. Een mannelijk overheerste, goed opgeleide elite ontwikkelde de klassieke literatuur, van de vroegste tijden tot het einde van de Chosŏndynastie in 1910, gebruikmakend van Chinese karakters. De Koreaanse karakters, Hangeul, werden geïntroduceerd in 1446 maar verkregen geen wijdverspreide goedkeuring als literaire taal tot de 20e eeuw. De toegankelijkheid van Hangeul voor alle klassen breidde de sociale basis van Koreaanse literatuur tijdens de moderne periode uit.
Eten en drinken
![]() |
De Koreaanse keuken heeft veel ingrediënten en gerechten die verschillen per provincie. Er zijn veel regionale gerechten die zich in verschillende variaties hebben verspreid door het hele land. De Koreaanse keuken is grotendeels gebaseerd op rijst, noedels, tofoe, groenten, vis en vlees. De traditionele Koreaanse maaltijden staan bekend om het aantal bijgerechten, banchan, die de kortkorrelige rijst begeleiden. Elke maaltijd wordt begeleid door een groot aantal banchan. Kimchi, een gefermenteerd, meestal pittig groentegerecht wordt vaak geserveerd bij elke maaltijd en is een van de bekendste Koreaanse gerechten. De Koreaanse keuken wordt meestal behoorlijk gekruid met sesamolie, doenjang (een vorm van gefermenteerde sojapasta), sojasaus, zout, knoflook, gember en gochujang (een hete peperpasta).
Soepen zijn ook een algemeen deel van een Koreaanse maaltijd en worden meestal geserveerd als deel van het hoofdgerecht in plaats van aan het begin of het einde van de maaltijd. Soepen, bekend als Guk, worden vaak gemaakt met vlees, schaaldieren en groenten. Tang heeft minder water en wordt steeds vaker geserveerd in restaurants. Een ander type is kimchi jjigae, meer een stoofpot die typisch zwaar gekruid is met chili peper en kokend heet wordt geserveerd.
Sport
De vechtkunst taekwondo vindt zijn oorsprong in Korea. In de jaren 1950 en 1960 werden de regels gestandaardiseerd en in 2000 werd taekwondo een officiële Olympische sport.[11] Andere Koreaanse vechtkunsten zijn onder andere taekgyeon, hapkido, Tang Soo Do, Kuk Sool Won, Kumdo en subak.[12]
Voetbal is van oudsher een van de meest populaire sporten in Korea.[13] Een recente peiling geeft aan dat een groot deel (40,6%) van de Zuid-Koreaanse sportfans zichzelf blijven identificeren als voetbalfans, met honkbal op de tweede plaats bij 25,3% van de respondenten. De peiling gaf echter niet aan in hoeverre de respondenten beide sporten volgden.[14] Het nationale elftal was het eerste team in de Asian Football Confederation dat de halve finale wist te bereiken van het FIFA wereldkampioenschap voetbal tijdens het wereldkampioenschap voetbal 2002 dat gezamenlijk door Zuid-Korea en Japan werd georganiseerd. Het nationale team heeft zich geplaatst voor elk wereldkampioenschap voetbal sinds het wereldkampioenschap voetbal 1986 in Mexico.
In het schaatsen is Zuid-Korea vertegenwoordigd in het langebaanschaatsen en shorttrack. Bekende schaatsers zijn/waren Lee Kyou-hyuk (1992-2014), Lee Bo-ra (1999-2015), Lee Kang-seok (2004-2016), Lee Sang-hwa (2004-heden), Lee Seung-hoon (2005-heden), Mo Tae-bum (2005-heden) en Kim Bo-reum (2010-heden).
Bezienswaardigheden
- Haeinsatempel Janggyeong Panjeon, bewaarplaats van de Koreaanse Tripitaka-houtblokken
- Jongmyo heiligdom
- Changdeokgung-paleiscomplex
- Hwaseong-vesting
- hunebedplaatsen Gochang, Hwasun en Ganghwa
- Gyeongbokgung
Media
De persvrijheid is grondwettelijk gewaarborgd sinds 1987, toen een democratisch overheidssysteem werd ingesteld. Dit resulteerde in het opnieuw verschijnen van kranten die onder het voorafgaande militaire regime verboden waren en in de introductie van vele nieuwe kranten. Zuid-Korea heeft 139 dagelijkse kranten, waarvan een aantal landelijk verschijnt. In 2000 waren er 364 televisies en 1.039 radio's per 1.000 inwoners. In 2005 waren er 794 gsm-abonnees per 1.000 inwoners.
Economie
De deling van het schiereiland Korea in 1948 schiep twee uit hun evenwicht gebrachte economische eenheden. Noord-Korea bezat de meeste natuurlijke rijkdommen en zware industrieën die tijdens de bezetting door de Japanners werden ontwikkeld; Zuid-Korea het grootste deel van de landbouwmiddelen en een groot aantal arbeidskrachten. De industriële ontwikkeling in het zuiden concentreerde zich aanvankelijk op de lichte productie van exportgerichte goederen, vooral in de arbeidsintensieve industrieën zoals textiel en kleding, schoeisel, en levensmiddelen. Begin jaren zeventig begon het zwaartepunt te verschuiven in de richting van de zware industrie.
Door de context van de Koude Oorlog en zijn geografische ligging werd Zuid-Korea in het bijzonder begunstigd door de [Verenigde Staten], die het land jaarlijks sterke economische steun verleenden. Het speerpunt van het overheidsbeleid was de oprichting van de chaebol; deze familieconglomeraten (Hyundai, Samsung, LG-groep, enz) genoten overheidssubsidies, bescherming tegen internationale concurrentie, grond die hun ter beschikking werd gesteld, lage belastingen en specifieke normen. De overheid erkent geen minimumloon of wekelijks verlof en de werkdagen zijn 12 uur lang. Daarnaast zijn vakbonden en stakingen verboden. In de jaren tachtig was de werkweek van een Zuid-Koreaanse werknemer de langste ter wereld.[15]
In de jaren tachtig en de jaren negentig wierpen de Koreaanse fabrikanten zich ook op geavanceerde technische industrieën, zoals computercomponenten en halfgeleiders. In deze periode maakte Korea naam als een van de Aziatische Tijgers: vier landen in Zuidoost-Azië die een snelle en grote economische groei doormaakten. De productie werd en wordt hierbij gedomineerd door chaebol, grote bedrijfsconglomeraten met zeer gediversifieerde belangen.
De snelste groei kwam vóór de eeuwwisseling tot een eind. Niettemin bleef de Zuid-Koreaanse economie een van de grootste van Azië en ook op mondiaal niveau speelt ze een belangrijke rol. Zuid-Korea is een belangrijke producent van hightech-goederen, maar ook de staalindustrie, scheepsbouw, automobielindustrie en productie van elektronische goederen zorgen ervoor dat Zuid-Korea een belangrijke speler is op de internationale markt.
Sinds de jaren zestig van de 20e eeuw is de economie van Zuid-Korea veranderd van een agrarische samenleving, die verwoest was door een burgeroorlog, in een maakindustrie met een grote tertiaire sector. De bevolking migreerde van het land naar de industriële centra. Hierdoor is de bevolking van Zuid-Korea momenteel in de steden geconcentreerd; meer dan 85% woont in de stedelijke agglomeraties, met name in Seoel en omgeving, Busan en Daegu.
In 2005 bedroeg het totale aantal arbeidskrachten 24 miljoen. Daarvan was zowat 8 procent werkzaam in de landbouw, bosbouw en visserij; 27 procent in de industrie; en 65 procent in de dienstensector. De vrouwen vormden 41 procent van de arbeidskrachten. De belangrijkste arbeidsorganisatie is de Federatie van Koreaanse Vakbonden, met ongeveer 1,5 miljoen leden.
Landbouw, bosbouw en visserij
Eind jaren veertig werd er een landverdelingsprogramma uitgevoerd, die tot een landbouwsysteem leidde met hoofdzakelijk kleine private landbouwbedrijven. De snelle industrialisatie en stijgende urbanisatie verminderden het aandeel van de landbouw in de economie; het aantal families afhankelijk van landbouw voor hun levensonderhoud is sinds de jaren zeventig voortdurend gedaald. Zuid-Korea heeft 1,3 miljoen landbouwbedrijven, en het gemiddelde gecultiveerde landbouwgrond voor elk is 1 hectare.
Ongeveer 17 procent van het land is gecultiveerd. Het belangrijkste voedselgewas van het land, rijst, wordt op bijna 60 percent van de landbouwgrond geteeld. Andere belangrijke gewassen zijn sojabonen, Spaanse pepers, gerst, kool, watermeloenen, knoflook, uien, radijzen, witte aardappels, rode bonen, maïs en bataten. Een belangrijke ontwikkeling is de grote uitbreiding in de opbrengst van fruit, in het bijzonder appelen, sinaasappelen, druiven, dadelpruimen, peren, en perziken. Andere gewassen zijn onder meer katoen, hennep en zijde. De geschatte veestapel in 2006 was 9,1 miljoen varkens, 2,5 miljoen vee, en 570.000 geiten.
Sinds eind jaren zestig is Zuid-Korea een van de grootste vissende naties van de wereld geworden, met een moderne vloot van meer dan 650 schepen die in verre wateren opereren. Ook wordt er gevist in nabije kustwateren. De havens van Ulsan en Masan zijn ontwikkeld als diepzeevisserijbases met visverwerkingsinstallaties. De vangst in 2007 was 3 miljoen metrische ton. Pijlinktvis, weekdieren, ansjovis, tonijn, snoekbaars en makreel zijn de belangrijkste vangsten. Zuid-Korea voert de meerderheid van zijn timmerhout in, maar de herbebossing heeft sommige boomaanplantingen voor commercieel gebruik versterkt. De houtopbrengst van het land in 2007 bedroeg 5,2 miljoen kubieke meters timmerhout.
Buitenlandse handel
De munteenheid in Zuid-Korea is de won (KRW; 1000 won is ongeveer 73 eurocent; 1 euro is ongeveer 1363 won, februari 2016, uitgegeven door de centrale bank van Zuid-Korea.
Na de verstoring van de handel tijdens de Koreaanse Oorlog en de nasleep daarvan steeg de uitvoer van 1965 tot 1980 met een opmerkelijk jaarlijks gemiddelde van 27,2 procent en verzesvoudigde van 1980 tot 1995. Het land, met weinig natuurlijke rijkdommen en een vrij kleine binnenlandse markt, voorzag zijn snelle economische groei van brandstof door zijn bekwame arbeidskrachten aan te wenden om goederen voor de uitvoer te produceren. In 1996 werd Zuid-Korea lid van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), een internationale organisatie die werkt om het economische beleid van geïndustrialiseerde naties te coördineren.
De belangrijkste invoer (veel ervan wordt gebruikt voor de productie van goederen voor de uitvoer) bestaat uit industriële machines, aardolie en aardolieproducten, elektronische apparatuur, ijzer en staal, transportmiddelen en chemische producten. De uitvoer omvat onder meer elektronische apparatuur, stoffen, voertuigen, telecommunicatie- en geluidsapparatuur, ijzer en staal, metaalgoederen, computercomponenten en kleding. De invoer in 2004 werd getaxeerd op US$ 224,5 miljard en de uitvoer op US$ 253,8 miljard. De belangrijkste handelspartners voor de uitvoer waren de Verenigde Staten, Japan, Hongkong, Singapore en Duitsland. De belangrijkste partners voor de invoer waren de Verenigde Staten, Japan, Duitsland, Saoedi-Arabië en Australië.
Mijnbouw en energie
Zuid-Korea heeft beperkte voorraden delfstoffen. In 2003 werd 3,3 miljoen metrische ton antraciet steenkool, het belangrijkste mineraal van het land, gedolven, en 6000 metrische ton zink. Er komen ook kleine hoeveelheden grafiet, ijzererts, lood, wolfram, goud, zilver, en porseleinaarde (een fijne klei) uit de grond. De mijnbouw van kalksteen is belangrijk, daar veel van de opbrengst voor de productie van cement wordt gebruikt, het belangrijkste materiaal dat in nieuwbouw wordt gebruikt.
Elektriciteitscentrales op, grotendeels ingevoerde, aardolie produceerden 62 procent van de stroom van Zuid-Korea in 2006. In de jaren zeventig begon het land kerncentrales te bouwen om zijn afhankelijkheid van ingevoerde olie te verminderen, en in 2006 leverden kerncentrales 38 procent van de elektriciteit. Nog eens 1 procent kwam uit hydro-elektrische installaties. De jaarlijkse productie van elektriciteit was 326 miljard kilowattuur.
In 2014 produceerde het land 49 miljoen ton olie-equivalent (Mtoe, 1Mtoe = 11,63 TWh, miljard kilowattuur), voor 83% kernenergie. Dat was lang niet genoeg voor de energievoorziening, het TPES (total primary energy supply): 268 Mtoe. Het land importeerde 233 Mtoe fossiele brandstof meer dan het exporteerde. Van de energie ging ongeveer 90 Mtoe verloren bij conversie, vooral bij elektriciteitsopwekking uit kolen en uraan. 46 Mtoe werd gebruikt voor niet-energetische producten zoals smeermiddelen, asfalt en petrochemicaliën. Voor eindgebruikers resteerde 144 Mtoe waarvan 42 Mtoe = 487 TWh elektriciteit.[16]
De uitstoot van kooldioxide was 568 megaton, dat is 11 ton per persoon,[17] veel meer dan het wereldgemiddelde 4,5 ton per persoon.[18]
Vervoer
Een goed ontwikkeld wegennet verbindt de belangrijkste stedelijke centra van Zuid-Korea. Het land heeft ongeveer 100.000 km hoofdwegen, waarvan meer dan 2500 km snelweg, met inbegrip van twee nieuwe wegen, één lopend ten zuiden van Seoul langs de westkust tot Mokpo, en de andere ten oosten van Seoul naar de internationale luchthaven Incheon. De voornaamste havens van het land zijn Busan, Incheon, Mokpo en Gunsan. De Koreaanse koopvaardijvloot bestaat uit 3000 schepen.
Korean Air en Asiana zijn de nationale luchtvaartmaatschappijen die het binnenlandse en buitenlandse vliegverkeer verzorgen. Het vliegverkeer stijgt snel in Zuid-Korea. In april 2001 werd de internationale luchthaven Incheon geopend, de spil voor internationale vluchten. De luchthaven ligt op 52 km ten westen van Seoel, en beslaat 5.600 hectare op ingewonnen land tussen twee eilanden voor de kust. Ook de luchthavens Gimhae International Airport, Gimpo International Airport en Jeju International Airport hebben geregeld internationaal luchtverkeer.
In onder andere Seoul is een metro. Tussen de grote steden rijden treinen verzorgd door Korail; de hogesnelheidslijn KTX is sinds december 2004 in gebruik genomen. Het gehele spoorwegnet beslaat 3400 km. In mei 2007 werd de spoorverbinding tussen Noord- en Zuid-Korea eenmalig gebruikt door een passagierstrein. Hoewel dat een grotendeels symbolische proef betrof, beschouwden vele Zuid-Koreanen het korte hervatten van het verkeer tussen de twee landen als een uiterst belangrijke gebeurtenis.
Nationale helden
Zie ook
Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met South Korea op Wikimedia Commons.
Bronnen, noten en/of referenties
|
Landen in Azië |
---|
Afghanistan · Armenië · Azerbeidzjan · Bahrein · Bangladesh · Bhutan · Brunei · Cambodja · China · Cyprus · Egypte · Filipijnen · Georgië · India · Indonesië · Irak · Iran · Israël · Japan · Jemen · Jordanië · Kazachstan · Kirgizië · Koeweit · Laos · Libanon · Maldiven · Maleisië · Mongolië · Myanmar · Nepal · Noord-Korea · Oezbekistan · Oman · Oost-Timor · Pakistan · Palestina · Qatar · Rusland · Saoedi-Arabië · Singapore · Sri Lanka · Syrië · Tadzjikistan · Taiwan · Thailand · Turkije · Turkmenistan · Verenigde Arabische Emiraten · Vietnam · Zuid-Korea |
Hulp genealogie en geschiedenis (Nederland)Deepl vertaler • Schrijfassistent VRT] • ChatGPT (Opgepast! Altijd verifiëren!)] • Claude.ai (Opgepast! Altijd verifiëren!)] • Bing Copilot (Opgepast! Altijd verifiëren!)] • tekst herschrijven met scribbr.io •