Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Geelziek

Uit Wikisage
(Doorverwezen vanaf Xanthomonas hyacinthi)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Geelziek oftewel Xanthomonas hyacinthi is een bacterieziekte bij de hyacinth. De ziekte kan zowel in de bol als op de plant in het veld optreden.

Verspreiding

De bacterie verspreidt zich door regen, wind en bewerkingen in het gewas. Op het blad komen gele, waterige strepen voor, die vanaf de bladtop beginnen en verder naar beneden lopen. In een later stadium worden de bladeren bruin en sterven ze af.
Er worden verschillende aantastingen onderscheiden:

  • Bij de bol:
    • Topgeel. Hierbij komt alleen geelverkleuring voor in de top van de bol.
    • Rokgeel. Hierbij zitten gele plekken op de zijkant van de bol, die ontstaan zijn op beschadigde plekken.
    • Bodemgeel. Hierbij is de onderkant van de bol (bolschijf) aangetast.
  • Bij de plant:
    • Blinden. Aangetaste bollen komen niet boven de grond.
    • Zakkers. Na het planten komt de plant wel boven de grond, maar krijgt een doffe kleur en zakt door verslijming in elkaar.
    • Stralers. Op de bladeren vochtige donkergroene plekken en onder de grond gele strepen.
    • Zwartrand. De aantasting van het blad vindt al in de bol plaats en geeft in het begin aan de randen van de bladeren donkergekleurde, wat waterige streepjes doordat deze in aanraking zijn gekomen met een besmette bolschub. De rand wordt later zwart.
    • Spetterzwart. Op het blad ontstaan door aantasting van naburige zieke planten waterige, donkere streepjes.
    • Vlaggers. De aangetaste bladeren zijn aan de top eerst zwart, gaan hangen en verdrogen.

Bestrijding

De ziekte wordt voornamelijk bestreden door de bollen voor het planten te verwarmen, het zogenaamde heetstoken, waarbij de bacterie wordt gedood. Hierbij is het balanceren op de rand, omdat de bacterie wel maar de bol niet gedood mag worden. Sommige rassen zijn zeer gevoelig voor heetstoken en lijden soms schade.

Vanaf 15 augustus worden de bollen gedurende twee weken bewaard bij 38°C en daarna drie dagen bij 44°C. Hierna worden de bollen verder bewaard bij 25 tot 30°C.

Bij het zogenaamde ziekzoeken in het veld worden aangetaste planten met de hand verwijderd. Het ziekzoeken moet tot aan de oogst herhaald worden.