Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Winkler Prins Encyclopedie

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De Winkler Prins is een algemene Nederlandstalige encyclopedie. De eerste uitgave verscheen in 1870 en was bijna volledig van de hand van Anthony Winkler Prins. Hij maakte daarbij veel gebruik van de Duitse Brockhaus-encyclopedie. Vanaf de tweede druk, de laatste onder redactie van Winkler Prins, werd Elsevier de uitgever van de encyclopedie. Ook de 3de tot en met de 5de druk zijn gebaseerd op -, en bevatten illustratiemateriaal van de Brockhaus. De negende druk, in 26 delen, verscheen tussen 1990 en 1993 en bevat circa 75.000 artikelen. De encyclopedie geldt als de leidende encyclopedie in het Nederlands taalgebied, mede doordat hij steeds de omvangrijkste is gebleven (Grote Oosthoek 16 delen, Grote Spectrum Encyclopedie 20 delen). De opzet was die van een 'Konversationslexicon' met overwegend kortere artikelen, in tegenstelling tot het Angelsaksische model met een zogenaamde 'macropedia' (zoals het deel met langere artikelen bij de Encyclopædia Britannica heet).

In 1949 kwam Elsevier met de Kleine W.P. Encyclopaedie. Onder redactie van G.B.J. Hiltermann en P. van de Woestijne. Deze bestond uit twee delen, van ongeveer het zelfde formaat als de uitgebreide versie, die vanaf 1966 de Grote Winkler Prins werd genoemd. Elsevier noemde de kleine W.P. in een voorwoord, naast een encyclopedie, tevens een woordentolk, geschiedenisboek en beknopte atlas.

Sinds 1997 zijn in samenwerking met Microsoft verschillende edities van de Encarta Winkler Prins Encyclopedie uitgebracht, een elektronische versie van de encyclopedie op cd-rom en dvd. Deze telt ruim 59.000 artikelen en vele illustraties. In 2006 begon de uitgever, Het Spectrum, onderdeel van PCM plannen te maken voor een tiende druk. In 2007 gaf het bestuur van PCM goedkeuring aan het plan om naast een nieuwe digitale versie ook weer een papieren versie uit te brengen. Eind 2008 verklaarde Winkler Prins evenwel dat er geen papieren versie mee zou komen.[1]. Begin 2009 liet Winkler Prins op zijn website weten dat er drie elektronische versies van de encyclopedie komen: de Junior Winkler Prins, de Studie Winkler Prins online en de Grote Winkler Prins online.

De eerste drukken van de Winkler Prins kwamen op de Index van de Rooms-Katholieke Kerk te staan. Dit doet denken aan de censuur die de Encyclopédie van Diderot en d'Alembert een eeuw eerder in Frankrijk ondervond van instanties, waaronder de Jezuïeten, die tegen de ideeën van de Verlichting streden.

Medewerkers

Medewerkers werden gerekruteerd uit universitaire milieus. Meestal ging het om hoogleraren. De vergoeding voor dit werk was gering, maar het werd over het algemeen gezien als een eer om te doen. De redactie bestond na de oorlog uit een tekst- en een beeldredactie, onder leiding van een hoofdredacteur. De redacteuren schreven niet zelf, maar bewerkten de teksten van deskundigen en controleerden zo mogelijk de feiten. Hoewel er fouten in de WP zijn aan te wijzen, gold het werk over het algemeen toch als neutraal en betrouwbaar.[2]

Overzicht van alle edities Grote Winkler Prins

  • Geïllustreerde Encyclopædie. Woordenboek voor wetenschap en kunst, beschaving en nijverheid onder hoofdredactie van A. Winkler Prins (= 1ste druk). 15 dln. A-Z en 1 dl. (16) met afbeeldingen. Amsterdam: Brinkman, 1870-1882.
  • Geïllustreerde Encyclopaedie. Woordenboek voor wetenschap en kunst, beschaving en nijverheid onder hoofdredactie van A. Winkler Prins. 2de, naar de nieuwste bronnen herziene en aanmerkelijk vermeerderde uitgave. 15 dln. 1884-88. Dl. 16: supplement, 1888. Rotterdam: Elsevier.
  • Winkler Prins' Geïllustreerde Encyclopaedie onder hoofdredactie van Henri Zondervan. 3de, geheel om- en bijgewerkte druk. 16 dln. 1905-1912. Amsterdam: Elsevier.
  • Winkler Prins' Geïllustreerde Encyclopaedie onder hoofdredactie van Henri Zondervan. 4de herziene en bijgewerkte druk. 16 dln. 1914-22. Amsterdam: Elsevier.
  • Winkler Prins' Algemeene Encyclopaedie. 5de geheel nieuwe druk onder redactie van J. de Vries. 16 dln. 1932-38. Amsterdam: Elsevier.
  • Winkler Prins Encyclopaedie. 6de, geheel nieuwe druk. Hoofdredactie E. de Bruyne, G.B.J. Hiltermann en H.R. Hoetink. 18 dln. 1947-54. Supplementen 1955, 1960 en 1969. Amsterdam [etc.]: Elsevier.
  • Grote Winkler Prins. Encyclopedie in twintig delen. 7de geheel nieuwe druk. Hoofdredactie J.F. Staal en A.J. Wiggers. 20 dln. 1966-75. Supplement 1976. Amsterdam [etc.]: Elsevier.
  • Grote Winkler Prins. Encyclopedie in 25 delen. 8ste geheel nieuwe druk. Hoofdredactie R.C. van Caenegem en S. Groenman. 25 dln. 1979-84. Supplement, 1984. Amsterdam [etc.]: Elsevier.
  • Grote Winkler Prins. Encyclopedie in 26 delen. 9de geheel nieuwe druk. Hoofd- en eindredactie L.C.M. Röst. 26 dln. 1990-93. Amsterdam [etc.]: Elsevier.

Jaarboeken

Tussen de edities door werden er jaarboeken uitgegeven, met daarin een overzicht van de gebeurtenissen van een bepaald jaar.

Kleine Winkler Prins

De Kleine W.P. Encyclopaedie. Encyclopedie in twee delen. Gelijkluidende uitgaven van 1949, 1950 en 1952. Hoofdredactie G.B.J. Hiltermann en P. van de Woestijne. Amsterdam, Brussel: Elsevier

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen