Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Sonnenburg (concentratiekamp)

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
rel=nofollow

Het concentratiekamp Sonnenburg ontstond op 3 april 1933 op initiatief van het Pruisische Ministerie van Binnenlandse Zaken en Justitie in Sonnenburg nabij Küstrin in Neumark, in een voormalig tuchthuis.

Geschiedenis

Hoewel de hygiënische toestand van het in 1930 gesloten gebouw catastrofaal te noemen was, raadden ambtenaren van het Pruisische ministerie van Justitie deze locatie aan en schatten de capaciteit in op 941 gevangenen, die in eenmans- en meermanscellen van 20, 30 en 60 personen ondergebracht konden worden. De eerste 200 gevangenen werden op 3 april 1933 binnengebracht, samen met 60 SA-hulppolitieagenten uit het Berlijnse politiedistrict. Later beval de Gestapo de deportatie van gevangenen uit Gollnow naar Sonnenburg, zodat het aantal gevangenen naar 1000 steeg.

Het concentratiekamp Sonnenburg werd op 23 april 1934 gesloten. Het tuchthuis bleef bestaan als strafgevangenis. Bij de aanvang van de Tweede Wereldoorlog (vanaf de inval in Polen) werd het concentratiekamp tot 1945 weer in gebruik genomen als geheim Nacht und Nebel concentratie- en werkkamp, voor vermeende Duits-vijandelijke personen uit het buitenland, bijvoorbeeld verzetsstrijders. Deze mensen moesten "verdwijnen", ze hielden administratief op te bestaan. In Sonnenburg werden de gevangenen gedwongen om in de wapenindustrie te werken onder erbarmelijke omstandigheden.

Personeel

In eerste instantie zwaaide de SA de scepter over de gevangenis. SA-Sturmführer Bahr leidde de beruchte SA-Stürme 1 Horst Wessel en 33 Mordsturm Maikowski, die de bewaking van de gevangenen op zich namen. Daarbij kwam nog versterking van de politie uit Berlijn. Eind april 1934 werden de Berlijner SA'ers door SA'ers uit Frankfurt (Oder) vervangen. Eind augustus nam, zoals ook bij andere concentratiekampen, de SS het commando over, met 150 man van de SS-Standarte 27 uit Frankfurt an der Oder.

Gevangenen

In het concentratiekamp Sonnenburg heeft het regime van nazi-Duitsland, gedurende de eerste jaren van hun heerschappij en lang voor aanvang van de oorlog, voornamelijk communisten en sociaaldemocraten gevangengezet. Bekende gevangenen waren onder andere Erich Mühsam en Carl von Ossietzky.

Toen de oorlog eenmaal uitgebroken was, werden er ook buitenlandse verzetsstrijders gevangengezet. Bekende buitenlandse gevangenen waren verzetsstrijders als Jean-Baptiste Lebas en Bjørn Egge, leden van de Belgische verzetsgroep De Zwarte Hand[1] en Nederlanders als bijvoorbeeld Tim Kolff en Jan de Konink[2]. De Franse spion René Lefebvre, vader van de dissidente aartsbisschop Marcel Lefebvre, werd er in 1944 gevangengezet na zijn arrestatie.

De 26 Belgische gevangenen in het kamp, waarondeer Gustaaf Wauters werden 2 dagen voor het Rode Leger het kamp bereikte geëxecuteerd door de SS.

Bevrijding

In maart 1945 veroverde het Rode Leger leger Sonnenburg. Ze troffen er geen levende gevangenen meer aan, vermoedelijk is eind januari 1945 Sonnenburg ontruimd en zijn ongeveer 800 van de 1000 gevangenen vermoord door de Gestapo.[3][4]

Na de verdrijving van de Duitsers werd de stad aan Polen toegewezen en heet thans Słońsk.

Bronnen, noten en/of referenties

Bron
  • De eerste versie van dit artikel is een vertaling van een deel van het artikel KZ Sonnenburg op de Duitstalige Wikipedia. De auteurs van dit artikel zijn via deze link opvraagbaar.

Referenties

1px.pngWikimedia Commons  Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met Zuchthaus Sonnenburg op Wikimedia Commons.