Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Sicherheitspolizei und SD

Uit Wikisage
(Doorverwezen vanaf Sicherheitspolizei)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De Sicherheitspolizei und SD was het apparaat van de Duitse politieke recherche (Sicherheitspolizei of Sipo) en de geheime inlichtingendienst (Sicherheitsdienst of SD), die vanaf het begin nauw met elkaar verbonden waren[1] en in alle door Duitsland veroverde landen tijdens de Tweede Wereldoorlog hun intrede deden.

Geschiedenis

In 1939 waren de Sipo en SD door Heinrich Himmler samengevoegd in een nieuwe organisatie, het in Berlijn gevestigde Reichssicherheitshauptamt, een dependance van het ministerie van Binnenlandse Zaken die aanvankelijk geleid werd door de Chef der Sicherheitspolizei und des SD Reinhard Heydrich.[2]

In Nederland werd de Sicherheitspolizei und SD meestal "de SD" genoemd, wat verklaard kan worden uit het feit dat alle functionarissen van de Sicherheitspolizei de letters SD op hun linkermouw droegen.

De Sicherheitspolizei en Sicherheitsdienst stonden onder bevel van een Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des SD (BdS),[3] die in Nederland zetelde in Den Haag en onder wie zes plaatselijke afdelingen (Außenstellen) ressorteerden: Amsterdam, Rotterdam, Groningen, Arnhem, Den Bosch en Maastricht.[4] De kampen in Schoorl en Amersfoort vielen onder deze bevelhebber.[5] In Nederland waren dat achtereenvolgens:

  1. Hans Nockemann (juni-juli 1940)
  2. Wilhelm Harster (juli 1940 tot september 1943)
  3. Erich Naumann (september 1943 tot juni 1944)
  4. Karl Georg Eberhard Schöngarth (vanaf 1 juni 1944)

In de zomer van 1944 bestond de Sicherheitspolizei und SD in Nederland uit alles bij elkaar ongeveer zevenhonderd arbeidskrachten, onder wie zo'n vierhonderd Duitsers.[6]

Afdelingen in Vlaanderen

SIPO SD Gent

Na de oorlog voerde de krijgsraad in Gent een proces tegen volgende collaborateurs die met/voor SIPO/SD werkte:

Na de oorlog werden volgende straffen uitgesproken tegen de collaborateurs:[8]

  • doodstraf: Marcel Opdebeeck, Firmin Van Laere, Gaston Delbeke, Jules Verbesselt, Alfons Verbeke, Gustaaf Horemans, Karel Lorrez, Jozef Keyl, Marcel Peskens, Albrecht Maene, François De Moor, Kamiel Wauters, Robert Francq. Louis Schilfer, Emiel De Gendt en Joris De Houdt.
  • 20 jaar gevangenisstraf: Willem Lauwaert
  • 10 jaar gevangenisstraf: Florimond Lauwaert
  • 3 jaar gevangenisstraf: Helena De Vynck, Yvonne Premereur
  • 2 jaar gevangenisstraf: Maria De Backer

Op 29 mei 1948 werden Van Laere, Lorrez, Keyl, Opdebeeck, Delbeke, Verbesselt, en Verbeke gefusilleerd.[9]

SIPO SD Antwerpen

SIPO SD Leuven

Q814173 op Wikidata  Intertaalkoppelingen via Wikidata (via reasonator)

rel=nofollow

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties
  1. º L. de Jong, deel 8 eerste helft, p. 11.
  2. º N.K.C.A. in 't Veld, De SS en Nederland, 's-Gravenhage: Martinus Nijhoff, 1976, deel I. ISBN 90-247-1671-3.
  3. º L. de Jong, deel 10b eerste helft, p. 340.
  4. º L. de Jong, deel 4 eerste helft, p. 86.
  5. º L. de Jong, deel 8 tweede helft, p. 579.
  6. º L. de Jong, deel 10a eerste helft, p. 54.
  7. º Vuige verraders die medehielpen aan de aanhouding van talrijke weerstanders staan terecht, Vooruit 17 december 1946
  8. º Vooruit, 15 mei 1947
  9. º Vooruit 30 mei 1948