Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Oecumenisch patriarchaat van Constantinopel

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Sjabloon:Infobox oosterse kerk Het Oecumenisch patriarchaat van Constantinopel (Grieks: Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, Oikoumenikó Patriarcheío Kōnstantinoupóleōs) behoort tot de Oosters-orthodoxe Kerken.

Geschiedenis

Volgens de overlevering predikte de apostel Andreas het christendom in Klein-Azië, meer bepaald in de gebieden rond de Zwarte Zee, in Thracië en Achaia. Hij wordt gezien als de stichter van de kerk van Byzantium. Ook de apostel en evangelist Johannes en de apostel Paulus zouden in Klein-Azië de christelijke leer verspreid hebben. Het vroege christendom groeide voornamelijk in de hellenistische gebieden van het Romeinse Rijk, waar Grieks de voertaal was.

Na de splitsing van het Romeinse Rijk in een westelijk en een oostelijk deel verplaatste Constantijn de Grote in 330 zijn hoofdstad naar de kleine stad Byzantium die onder de nieuwe naam Constantinopel uitgroeide tot de hoofdstad van het Byzantijnse imperium. In deze tijd werd de Kerk van Constantinopel eerst een aartsbisdom, daarna een patriarchaat en vervolgens een oecumenisch patriarchaat.

In de vierde eeuw had deze Kerk kerkelijke jurisdictie over de vele christelijke gemeenschappen van Klein-Azië, Pontus en Thracië.

Door de uitbreiding van de politieke en culturele invloed van Constantinopel steeg ook het prestige van de Kerk van Constantinopel. Tijdens het Concilie van Constantinopel I (381) werd de titel van patriarchaat toegekend en werd de Kerk van Constantinopel tweede in rang na Rome. Tijdens het Concilie van Chalcedon (451) werd de jurisdictie van Constantinopel uitgebreid over de zogenaamde ’barbaarse’ landen waarmee bedoeld werd de christelijke gemeenschappen in de diaspora buiten de grenzen van het keizerrijk en buiten de jurisdictie van andere autocefale kerken. Zo ontstond de titel van oecumenisch patriarchaat. Constantinopel bekleedde bovendien niet meer de tweede plaats in rangorde na Rome, maar kwam als ’het nieuwe Rome’ op hetzelfde niveau te staan als Rome.

In de achtste eeuw breidde de jurisdictie van het patriarchaat van Constantinopel zich verder uit. Het gebied tussen de Adriatische Zee en de rivier Nestos, het gebied tussen de Donau en het Rodopegebergte alsook het eiland Kreta vielen onder de bevoegdheid van het oecumenisch patriarchaat. Later werden ook de Slavische Kerken en de Russische Kerk toegevoegd.

In 1054 leidden de toenemende spanningen tussen het oosters en het westers christendom tot het Grote Schisma.

In de Ottomaanse periode werd de patriarch van Constantinopel aan het hoofd geplaatst van alle orthodoxe christenen binnen het Ottomaanse Rijk. Deze samenwerking tussen Kerk en staat verhoogde de macht van het patriarchaat maar lag tevens aan de oorsprong van corruptie en intriges.

Met het ontstaan van meerdere autocefale lokale kerken kromp, in de loop der tijd, de bevoegdheid van het oecumenisch patriarchaat. Volgende kerken werden (definitief) autocefaal: de Russisch-Orthodoxe Kerk in 1589, de Grieks-Orthodoxe Kerk in 1850, de Servisch-Orthodoxe Kerk in 1878, de Roemeens-Orthodoxe Kerk in 1885, de Albanees-Orthodoxe Kerk in 1937 en de Bulgaars-Orthodoxe Kerk in 1945.

De jurisdictie van het patriarchaat verkleinde ook als een gevolg van de gedwongen bevolkingsuitwisseling tussen Turkije en Griekenland in de jaren 1920 en emigratie van plaatselijke bevolking naar Europa, Amerika en Australië. In deze gebieden werden nieuwe kerkgemeenschappen gesticht.

In 1971 werd het seminarie van het patriarchaat op het eiland Chalki door de Turkse overheid gesloten. Sindsdien oefenen de Europese Unie en de Verenigde Staten druk uit op de Turkse regering om toestemming te geven voor heropening van het seminarie, omdat zij vinden dat het verbod op de opleiding in strijd is met de godsdienstvrijheid en een discriminatie is ten opzichte van religieuze minderheden.

Ten tijde van het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) van de Katholieke Kerk verbeterde de verhouding tussen Rome en het Oecumenisch patriarchaat. Patriarch Athenagoras en paus Paulus VI ontmoetten elkaar in 1964 in Jeruzalem. Dit was het eerste contact op dit niveau sinds eeuwen.

Verspreiding

Het oecumenisch patriarchaat van Constantinopel heeft jurisdictie in Turkije (Aartsbisschop van Constantinopel, het Nieuwe-Rome en Oecumenisch patriarch).

Verder heeft het gezag over:

Het oecumenisch patriarchaat van Constantinopel is niet bevoegd voor :

Wereldwijd worden 300 miljoen gelovigen geteld (in 2006).[1]

Het Oecumenisch patriarchaat in België, Nederland en Luxemburg

Er is een aartsbisdom van België en exarchaat van Nederland en Luxemburg. Metropoliet is aartsbisschop en exarch Athenagoras (Peckstadt) van Sinope, hij is de opvolger van metropoliet Panteleimon (Kontogiannis). Het aartsbisdom-exarchaat telt in België 24 parochies in Nederland 4 en een klooster, en in Luxemburg 2 parochies. De Metropoliet van België van het Oecumenisch Patriarchaat van Constantinopel of zijn plaatsvervanger wordt bij Koninklijk Besluit erkend als representatief orgaan van het geheel van de Orthodoxe Kerk” (K.B. van 15 maart 1988).

Daarnaast zijn er zowel in België als in Nederland 10 parochies behorende tot het aartsbisdom der Russisch-orthodoxe kerken in West-Europa (exarchaat van het oecumenisch patriarchaat). Zij ressorteren onder een aartsbisschop (zetel vacant) met zetel te Parijs. Tot slot zijn er in België ook 2 Oekraïense parochies. Zij hebben een eigen bisschop Ioan (Derewianka) van Parnassos die woont in Genk-Zwartberg of Bergisch Gladbach.

Op 29 juni 1957 werd het eerste Grieks-orthodoxe kerkgebouw, in traditionele stijl gebouwd, in Nederland, gewijd aan Nicolaas van Myra, ingewijd door bisschop Jakobos van Apamea. De eerste steen werd op 4 februari 1954 gelegd door Aléxandros Papagos. Dit gebouw staat aan de Westzeedijk in Rotterdam.

Zie ook

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties
  1. º Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam patweb

Sjabloon:Navigatie patriarchen Constantinopel Sjabloon:Navigatie orthodoxe kerken

Edge-firefox.png 41°01′45″N, 28°57′6″E