Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Le Poole (geslacht)

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Le Poole is een Nederlands patriciërsgeslacht afkomstig uit Hondschoote dat zich later in Leiden vestigde. Dit geslacht heeft lange tijd een prominente rol gehad in de Leidse textielindustrie.

Geschiedenis

De stamreeks begint met Anthony Le Poole die op 19 april 1627 als poorter van Leiden werd ingeschreven[1][2][3]. Diens zoon, Jacob, was kleermaker en wolfabrikant in Leiden. De eerste vermelding van het bedrijf dat tot 1936 in de familie zou blijven, is uit 1674, toen Jacobs zoon, Jacob "de jonge", met Josyna Bus trouwde[1]. De greinrederij, die het toen was, werd door deze vader en zoon geleid. Na de dood van Jacob, zoon van Jacob "de jonge", in 1750, namen diens zonen Jacob en Abraham het bedrijf over. Zij gaven het de naam die het bedrijf tot de opheffing zou dragen: firma Jacob en Abraham Le Poole. Het bedrijf was destijds bijna failliet. Niettegenstaande de achteruitgang van de Leidse textielindustrie, wisten de broers het tij te keren en het bedrijf uit te breiden. Dit deden zij door nieuwe stoffen te produceren, terwijl vele concurrenten niet innoveerden en daar uiteindelijk aan ten onder gingen.

In 1773 verhuisde het bedrijf naar Garenmarkt 8, waar het zou blijven tot 1936[1][2]. Tussen 1838 en 1842 werd er een nieuw bedrijfsgebouw neergezet, wat ten goede kwam aan een verhoogde productie door het gebruik van stoommachines[1]. Dit pand is rond 1963 afgebroken om plaats te maken voor een parkeerterrein.

Aan het eind van de jaren 1770 werd begonnen met de fabricage van vlaggendoek, waar het bedrijf tot aan de opheffing om bekend bleef staan[1][2].

In 1866 nam mr. Samuel Le Poole, een achterkleinzoon van Jacob (naar wie het bedrijf genoemd was), de leiding van het bedrijf op zich[1]. Na zijn promotie aan de Rijksuniversiteit Leiden bezocht hij verscheidene textielfabrikanten in Engeland, om zich voor te bereiden op zijn werk in het familiebedrijf. Hij kwam te weten dat er daar wetten waren ter bescherming van werknemers, welke gunstig bleken te zijn voor zowel werkgever als werknemer. Hierdoor werd hij een voorvechter voor onder meer beperking van kinderarbeid en minder werkuren. Door zijn publicaties hierover in het tijdschrift De Economist genoot hij landelijke bekendheid. In 1863 tekende hij, samen met een dertigtal andere Leidse fabrikanten, het Leids Adres. Dit zou in 1874 zijn vruchten afwerpen, toen het Kinderwetje van mr. Samuel van Houten werd aangenomen.

In 1936 werd het bedrijf opgeheven[1].

Wapen

Het blazoen van het wapen van de familie Le Poole luidt als volgt[3][4]:

  • Wapen: in goud een rode keper vergezeld boven van twee groengepunte rode rozen en beneden van een liggende rode wassenaar.
  • Helmteken: een roos van het schild tussen een gouden vlucht.
  • Dekkleden: rood, gevoerd van goud.

De voorgaande wapenbeschrijving wijkt af van de beschrijving die werd gegeven bij de eerste opname in het Nederland's Patriciaat, in 1919[5]. Na nader onderzoek voor de volgende opname, in 1941, werd het blazoen veranderd naar een beschrijving die correcter werd geacht[6]. De oorspronkelijke wapenbeschrijving uit 1919 luidt als volgt[5]:

Enkele telgen

Jacob Le Poole (1693-1750), greinier

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Inventaris van het archief van de firma Jacob en Abraham le Poole, 1680-1936, en van het archief van de familie Le Poole, 1651-1984. https://www.erfgoedleiden.nl/collecties/archieven/archievenoverzicht/details/NL-LdnRAL-0269/
  2. 2,0 2,1 2,2 Leids Jaarboekje 1978, p. 122-133. https://www.oudleiden.nl/publicaties/jaarboekje/70-1978/file
  3. 3,0 3,1 Nederland's Patriciaat 80 (1997), p. 228-271.
  4. º Familiewapens, Centraal Bureau voor Genealogie. https://cbgfamiliewapens.nl/zoeken?view=detail&id=732ef72b-c024-4e52-b1e5-138e577b0815
  5. 5,0 5,1 Nederland's Patriciaat 10 (1919), p. 354-359.
  6. º Nederland's Patriciaat 41 (1955), p. 291-305.