Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
rel=nofollow

Zwagermieden Zwaagwesteinde: verschil tussen versies

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
k (https://vimeo.com/562511743 Tijdlijn)
k (Links aangemaakt)
 
(5 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
De '''Zwagermieden''' is een weidegebied in de Nederlandse provincie Friesland. Het waterrijke gebied wordt begrensd door de Petsloot, de Kollumerzwaagstervaart, Easterbroeksterwei en de Miedwei, en bestaat uit laaggelegen veen en klei-op-veen.<ref>{{Citeer web|url=https://landvanons.nl/perceel/triemen/|titel=Triemen1-Zwagermieden|bezochtdatum=Juli 2021|auteur=Henk Verschoor|achternaam=Verschoor|voornaam=Henk|datum=Juli 2021|uitgever=Land van Ons}}</ref>  Het gebied ligt op en aan de noordelijke flank van het Drents Plateau op de overgang van het oudere zandlandschap naar het jongere vveen en kleilandschap.  Het gebied is aangewezen voor (agrarische) natuurontwikkeling en bevat naast percelen van Land van Ons ook een in 2004 nieuw aangelegd SBB Natuurreservaat. Mogelijk dat dit reseveraat gerealiseerd is via de ruilverkaveling Kllumerland. Samen met Lauwersmeer, Triemen, Houtwiel, Ottema-Wiersma reservaat en Groote Wielen complex maakt het onderdeel van van een natte as van natuurgebieden. In het centrum van het gebied liggen een paar broekbosjes. De plassen zijn begin vorige eeuw drooggelegd<ref>{{Citeer web|url=http://landschapsgeschiedenis.nl/deelgebieden/28-Noordelijke_Friese_Wouden.html|titel=Noordelijke Friese Wouden|bezochtdatum=Juli 2021|auteur=Gerben de Vries|achternaam=De Vries|voornaam=Gerben|medeauteurs=Theo Spek|datum=Juli 2021|uitgever=Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen|taal=NL}}</ref>.
De '''Zwagermieden''' is een weidegebied in de Nederlandse provincie Friesland. Het waterrijke gebied wordt begrensd door de Petsloot, de Kollumerzwaagstervaart, Easterbroeksterwei en de Miedwei, en bestaat uit laaggelegen veen en klei-op-veen.<ref>{{Citeer web|url=https://landvanons.nl/perceel/triemen/|titel=Triemen1-Zwagermieden|bezochtdatum=Juli 2021|auteur=Henk Verschoor|achternaam=Verschoor|voornaam=Henk|datum=Juli 2021|uitgever=Land van Ons}}</ref>  Het gebied ligt op en aan de noordelijke flank van het Drents Plateau op de overgang van het oudere zandlandschap naar het jongere veen en kleilandschap.  Het gebied is aangewezen voor (agrarische) natuurontwikkeling en bevat naast percelen van Land van Ons ook een in 2004 nieuw aangelegd SBB Natuurreservaat. Mogelijk dat dit reseveraat gerealiseerd is via de ruilverkaveling [[Kollumerland]]. Samen met [[Lauwersmeer]], [[Triemen]], [[Houtwiel]], [[Ottema-Wiersma]] reservaat en Groote Wielen complex maakt het onderdeel van van een natte as van natuurgebieden. In het centrum van het gebied liggen een paar broekbosjes. De plassen zijn begin vorige eeuw drooggelegd<ref>{{Citeer web|url=http://landschapsgeschiedenis.nl/deelgebieden/28-Noordelijke_Friese_Wouden.html|titel=Noordelijke Friese Wouden|bezochtdatum=Juli 2021|auteur=Gerben de Vries|achternaam=De Vries|voornaam=Gerben|medeauteurs=Theo Spek|datum=Juli 2021|uitgever=Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen|taal=NL}}</ref>.




Regel 7: Regel 7:




Het vogelreservaat Zwagermieden wordt begrensd door de Petsloot, de Kollumerzwaagstervaart, Easterbroeksterwei en de Miedwei en bestaat uit laaggelegen veen en klei-op-veen.<ref>{{Citeer web|url=https://landvanons.nl/perceel/triemen/|titel=Triemen1-Zwagermieden|bezochtdatum=Juli 2021|auteur=Henk Verschoor|achternaam=Verschoor|voornaam=Henk|datum=Juli 2021|uitgever=Land van Ons}}</ref>  Het gebied ligt op en aan de noordelijke flank van het Drents Plateau op de overgang van het oudere zandlandschap naar het jongere vveen en kleilandschap.  Het gebied is aangewezen voor (agrarische) natuurontwikkeling en bevat naast percelen van Land van Ons ook een in 2004 nieuw aangelegd SBB Natuurreservaat. Mogelijk dat dit reseveraat gerealiseerd is via de ruilverkaveling Kllumerland. Samen met Lauwersmeer,  Houtwiel, Ottema-Wiersma reservaat en Groote Wielen complex maakt het onderdeel van van een natte as van natuurgebieden. In het centrum van het gebied liggen een paar broekbosjes. De plassen zijn begin vorige eeuw drooggelegd<ref>{{Citeer web|url=http://landschapsgeschiedenis.nl/deelgebieden/28-Noordelijke_Friese_Wouden.html|titel=Noordelijke Friese Wouden|bezochtdatum=Juli 2021|auteur=Gerben de Vries|achternaam=De Vries|voornaam=Gerben|medeauteurs=Theo Spek|datum=Juli 2021|uitgever=Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen|taal=NL}}</ref>.
Het vogelreservaat Zwagermieden wordt begrensd door de [[Petsloot]], de [[Kollumerzwaagstervaart]], [[Easterbroeksterwei]] en de [[Miedwei]] en bestaat uit laaggelegen veen en klei-op-veen.<ref>{{Citeer web|url=https://landvanons.nl/perceel/triemen/|titel=Triemen1-Zwagermieden|bezochtdatum=Juli 2021|auteur=Henk Verschoor|achternaam=Verschoor|voornaam=Henk|datum=Juli 2021|uitgever=Land van Ons}}</ref>  Het gebied ligt op en aan de noordelijke flank van het [[Drents Plateau]] op de overgang van het oudere zandlandschap naar het jongere vveen en kleilandschap.  Het gebied is aangewezen voor (agrarische) natuurontwikkeling en bevat naast percelen van [[Land van Ons]] ook een in 2004 nieuw aangelegd SBB Natuurreservaat. Mogelijk dat dit reseveraat gerealiseerd is via de ruilverkaveling Kllumerland. Samen met Lauwersmeer,  Houtwiel, Ottema-Wiersma reservaat en Groote Wielen complex maakt het onderdeel van van een natte as van natuurgebieden. In het centrum van het gebied liggen een paar broekbosjes. De plassen zijn begin vorige eeuw drooggelegd<ref>{{Citeer web|url=http://landschapsgeschiedenis.nl/deelgebieden/28-Noordelijke_Friese_Wouden.html|titel=Noordelijke Friese Wouden|bezochtdatum=Juli 2021|auteur=Gerben de Vries|achternaam=De Vries|voornaam=Gerben|medeauteurs=Theo Spek|datum=Juli 2021|uitgever=Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen|taal=NL}}</ref>.


Vroeger liep in de Zwagermieden het stroomdal van de [[Oude Zwemmer]], een waterloop ten noordoosten van de Zwagermieden die in de [[Petsloot]] uitkomt. In het natuurgebied zijn nog sporen te vinden van vier plassen die hier vroeger lagen. Zoals het moeras De Brekken aan de Petsloot.
Vroeger liep in de Zwagermieden het stroomdal van de [[Oude Zwemmer]], een waterloop ten noordoosten van de Zwagermieden die in de [[Petsloot]] uitkomt. In het natuurgebied zijn nog sporen te vinden van vier plassen die hier vroeger lagen. Zoals het moeras De Brekken aan de Petsloot.
Regel 38: Regel 38:


===De Kleine, Nieuwe of Oude Zwemmer===
===De Kleine, Nieuwe of Oude Zwemmer===
De Zwagermieden liggen aan de Kleine of Oude Zwemmer, een beek die door de Zwagermieden stroomt en dit [[beekdal]] vormde vanaf de 7e eeuw het beginpunt voor de [[Ontginning (cultuur)| veenontginningen]]. Van het vroegere veestroompje "De Kleine Zwemmer" is nog een baan van klei in het landschap overgebleven <ref>{{Citeer boek|titel=Inrichtingsplannen Miedengebieden|auteur=Wout Bijkerk|medeauteurs=M Bongers, J van der Veen|url=https://www.yumpu.com/nl/document/read/20162060/inrichtingsplannen-het-mieden-project|uitgever=Altenburg & Wymenga|datum=2006|pagina's=1-145}}</ref>. In 1776 is het Nieuwe Kanaal of De Zwemmer aangelegd en De Nieuwe Zwemmer werd in 1881 belangrijk verbreed. Voordat het kanaal Nije Swemmer (Nieuwe Zwemmer) gegraven werd verzorgde de Oude Zwemmer(Aldswemmer) nog de afwatering van de Zwagermieden wat soms wateroverlast gaf bij Dokkum.<ref>{{Citeer boek| titel=Landschapsbiografie van Noardeast-Fryslan| url=https://www.noardeast-fryslan.nl/sites/default/files/2021-03/Landschapsbiografie%20Noardeast-Frysl%C3%A2n%20-%20Definitieve%20Rapportage__lowres.pdf| auteur=Dennis Worst & Susanne Coppens (Cultuurland Advies)| medeauteurs=prof. dr. Hans Mol, prof. dr. Gilles de Langen}}</ref>.
De Zwagermieden liggen aan de Kleine of Oude Zwemmer, een beek die door de Zwagermieden stroomt en dit [[beekdal]] vormde vanaf de 7e eeuw het beginpunt voor de [[Ontginning (cultuur)| veenontginningen]]. Van het vroegere veestroompje "De Kleine Zwemmer" is nog een baan van klei in het landschap overgebleven en op de reliëfkaart is de oude verkavelingsstructuur goed te zien<ref>{{Citeer boek|titel=Inrichtingsplannen Miedengebieden|auteur=Wout Bijkerk|medeauteurs=M Bongers, J van der Veen|url=https://www.yumpu.com/nl/document/read/20162060/inrichtingsplannen-het-mieden-project|uitgever=Altenburg & Wymenga|datum=2006|pagina's=1-145}}</ref>. In 1776 is het Nieuwe Kanaal of De Zwemmer aangelegd en De Nieuwe Zwemmer werd in 1881 belangrijk verbreed. Voordat het kanaal Nije Swemmer (Nieuwe Zwemmer) gegraven werd verzorgde de Oude Zwemmer(Aldswemmer) nog de afwatering van de Zwagermieden wat soms wateroverlast gaf bij Dokkum.<ref>{{Citeer boek| titel=Landschapsbiografie van Noardeast-Fryslan| url=https://www.noardeast-fryslan.nl/sites/default/files/2021-03/Landschapsbiografie%20Noardeast-Frysl%C3%A2n%20-%20Definitieve%20Rapportage__lowres.pdf| auteur=Dennis Worst & Susanne Coppens (Cultuurland Advies)| medeauteurs=prof. dr. Hans Mol, prof. dr. Gilles de Langen}}</ref>.


=== Onderzoek en Monitoring ===
=== Onderzoek en Monitoring ===
Regel 44: Regel 44:


=== Flora ===
=== Flora ===
Het landschap van Zwagermieden is al honderden jaren niet aangetast en ook de flora is hier van oudsher aanwezig zonder grootschalige inzaaing met bijzondere planten als Stijve moerasweegbree, kleinste egelskop<ref>{{Citeer web|url=https://vimeo.com/562511743|titel=Land van Ons Podcast - Bezoek aan het perceel Zwagermieden 2021|bezochtdatum=Juli 2021|auteur=Gertie Floron Papenburg|achternaam=Papenburg|voornaam=Gertie|uitgever=Floron}}</ref>. De Zwagermieden is een bolwerk voor de Welriekende agrlnonie.  
Het landschap van Zwagermieden is al honderden jaren niet aangetast en ook de flora is hier van oudsher aanwezig zonder grootschalige inzaaing met bijzondere planten als [[Stijve moerasweegbree]], [[kleinste egelskop]]<ref>{{Citeer web|url=https://vimeo.com/562511743|titel=Land van Ons Podcast - Bezoek aan het perceel Zwagermieden 2021|bezochtdatum=Juli 2021|auteur=Gertie Floron Papenburg|achternaam=Papenburg|voornaam=Gertie|uitgever=Floron}}</ref>. De Zwagermieden is een bolwerk voor de [[Welriekende agrimonie]].  


=== Bouwplan===
=== Bouwplan===
Het land wordt extensief gebruikt als wei- en hooiland en enkele boerenpercelen dienen nog als aardappel- en maïsland. De Zwagermieden is vooral een vogelgebied dat volloopt door de Zwemmer.
Het land wordt extensief gebruikt als wei- en hooiland en enkele boerenpercelen dienen nog als aardappel- en [[maïs]]land. De Zwagermieden is vooral een vogelgebied dat volloopt door de Zwemmer.
Op het land grazen 20 kleine geharde Ierse [[Dexter]] koeien, een ras van ongeveer een meter hoog en voldoen aan ‘Agrarisch met waarden – open gebied’. In het voorjaar wordt de waterstand verhoogd om een plas dras situatie te creeren en zal eind juni gemaaid gaan worden gevolgd door begrazing met koeien en bemesting met vaste mest. De Greppels worden 'verslenkt'  en robuster om het water  vast te houden. Er zijn nu smalle zwartstroken met niet inheemse bloemen gemaakt. De bedoeling was om voor de kievit zwarte grond met  mais aan te legggen omdat kievit veel op akkerland zit. Omdat de jongen daar niet op kunnen groeien is het nut beperkt. Maaisel uit SBB beheerd gebied wordt aangebracht in vijf stroken in het gebied. De bedoeling is dat er ook percelen gehooid gaan worden terwijl hooien steeds minder gebruikelijk is in Nederland. Mogelijk dat ingeschreven wordt op pakketten als reguliere plasdras, greppel-plasdras, kruidenrijk grasland, ruige mest, legselbeheer en grasland met rust periode.  
Op het land grazen 20 kleine geharde Ierse [[Dexter]] koeien, een ras van ongeveer een meter hoog en voldoen aan ‘Agrarisch met waarden – open gebied’. In het voorjaar wordt de waterstand verhoogd om een plas dras situatie te creeren en zal eind juni gemaaid gaan worden gevolgd door begrazing met koeien en bemesting met vaste mest. De Greppels worden 'verslenkt'  en robuster om het water  vast te houden. Er zijn nu smalle zwartstroken met niet inheemse bloemen gemaakt. De bedoeling was om voor de [[kievit]] zwarte grond met  mais aan te legggen omdat kievit veel op akkerland zit. Omdat de jongen daar niet op kunnen groeien is het nut beperkt. Maaisel uit SBB beheerd gebied wordt aangebracht in vijf stroken in het gebied. De bedoeling is dat er ook percelen gehooid gaan worden terwijl hooien steeds minder gebruikelijk is in Nederland. Mogelijk dat ingeschreven wordt op pakketten als reguliere plasdras, greppel-plasdras, kruidenrijk grasland, ruige mest, legselbeheer en grasland met rust periode.  


=== Visie ===
=== Visie ===
Regel 56: Regel 56:
* [[Lijst van landschappen van Land van Ons]]
* [[Lijst van landschappen van Land van Ons]]
*[https://waarneming.nl/locations/19798/photos/? Zwagermieden op Waarneming.nl]
*[https://waarneming.nl/locations/19798/photos/? Zwagermieden op Waarneming.nl]
 
{{commonscat|Zwagermieden}}


== Tijdlijn==
== Tijdlijn==
{| class="toccolours collapsible vatop" style="width:470px; float:left; margin-left: 1em; font-size: 85%;"
{| class="toccolours collapsible vatop" style="width:470px; float:left; margin-left: 1em; font-size: 85%;"
! colspan="2" align=center | Tijdlijn van Zwagermieden en Triemen
! colspan="2" align=center | Tijdlijn van Zwagermieden en Triemen
|-
|-  
| width="25%"  
| width="25%" | [[2020 Maart]]
| [[2020 Maart]]
| |<ol><li> Besluit tot aankoop 4 ha Zwagermieden-Triemen met 4 Grutto en 5 Kievitsnesten
| Besluit tot aankoop 4 ha Zwagermieden-Triemen met 4 Grutto en 5 Kievitsnesten
</li><li> Frezen tbv Zwarte grond met kruidenmengsel voor broedgelegenheid Kieviten
</li></ol>
|-
|-
| [[2020 Augustus 26 ]]
| [[2020 Augustus 26 ]]
| Overdracht 4 ha Zwagermieden-Triemen, overweging <a href=https://landvanons.nl/wp-content/uploads/2021/07/Deskresearch-Zwagermieden-Triemen-2.pdf>Triemen 2/Zwagermieden
| Overdracht 4 ha Zwagermieden-Triemen, overweging [https://landvanons.nl/wp-content/uploads/2021/07/Deskresearch-Zwagermieden-Triemen-2.pdf Triemen 2/Zwagermieden]
|-
|-
| [[2021 April]]
| [[2021 April]]
Regel 75: Regel 76:
|-
|-
| [[2021 Mei]]
| [[2021 Mei]]
| Geen Webinars <a href=https://vimeo.com/562511743>maar een podcast over de Zwagermieden</a>
| Geen Webinars [https://vimeo.com/562511743 maar een podcast over de Zwagermieden]
|-
|-
| [[2021 Augustus 14]]
| [[2021 Augustus 14]]
Regel 86: Regel 87:
}}
}}


[[Categorie:Natuurgebied in Friesland]]
[[Categorie:Friesland]]
[[Categorie:Geografie van Friesland]]
[[Categorie:Geografie van Friesland]]
[[Categorie:Landschapsmonument]]
[[Categorie:Landschapsmonument]]
[[Categorie:Natuurgebied in Friesland]]
[[Categorie:Provinciaal landschap]]
[[Categorie:Streek in Friesland]]
[[Categorie:Polder in Friesland]]
[[Categorie:Polder in Friesland]]
[[Categorie:Provinciaal landschap]]
[[Categorie:Geografie van Noardeast-Fryslân]]
[[Categorie:Kollumerland en Nieuwkruisland]]
{{Navigatie Land van Ons}}
{{Navigatie Land van Ons}}


Regel 103: Regel 108:
↑ Wesselingh, Frank; Educatieve dienst Naturalis, Geologie van Nederland-ZeekleiLandschap. Naturalis (juli 2021). Geraadpleegd op juli 2021.
↑ Wesselingh, Frank; Educatieve dienst Naturalis, Geologie van Nederland-ZeekleiLandschap. Naturalis (juli 2021). Geraadpleegd op juli 2021.
↑ Wesselingh, Frank; Educatieve dienst Naturalis, Geologie van Nederland-Laat Pleistoceen. Naturalis (juli 2021). Geraadpleegd op juli 2021.
↑ Wesselingh, Frank; Educatieve dienst Naturalis, Geologie van Nederland-Laat Pleistoceen. Naturalis (juli 2021). Geraadpleegd op juli 2021.
{{authority control|TYPE=g|Wikidata=Q97259048 }}
{{DEFAULTSORT:}}

Huidige versie van 11 okt 2021 om 16:38

De Zwagermieden is een weidegebied in de Nederlandse provincie Friesland. Het waterrijke gebied wordt begrensd door de Petsloot, de Kollumerzwaagstervaart, Easterbroeksterwei en de Miedwei, en bestaat uit laaggelegen veen en klei-op-veen.[1] Het gebied ligt op en aan de noordelijke flank van het Drents Plateau op de overgang van het oudere zandlandschap naar het jongere veen en kleilandschap. Het gebied is aangewezen voor (agrarische) natuurontwikkeling en bevat naast percelen van Land van Ons ook een in 2004 nieuw aangelegd SBB Natuurreservaat. Mogelijk dat dit reseveraat gerealiseerd is via de ruilverkaveling Kollumerland. Samen met Lauwersmeer, Triemen, Houtwiel, Ottema-Wiersma reservaat en Groote Wielen complex maakt het onderdeel van van een natte as van natuurgebieden. In het centrum van het gebied liggen een paar broekbosjes. De plassen zijn begin vorige eeuw drooggelegd[2].


De streek Zwagermieden ligt binnen de ring gevormd door de dorpen Westergeest,Damwoude, Driesum, Kollumerzwaag en Zwaagwesteinde [3][4].


Het vogelreservaat Zwagermieden wordt begrensd door de Petsloot, de Kollumerzwaagstervaart, Easterbroeksterwei en de Miedwei en bestaat uit laaggelegen veen en klei-op-veen.[5] Het gebied ligt op en aan de noordelijke flank van het Drents Plateau op de overgang van het oudere zandlandschap naar het jongere vveen en kleilandschap. Het gebied is aangewezen voor (agrarische) natuurontwikkeling en bevat naast percelen van Land van Ons ook een in 2004 nieuw aangelegd SBB Natuurreservaat. Mogelijk dat dit reseveraat gerealiseerd is via de ruilverkaveling Kllumerland. Samen met Lauwersmeer, Houtwiel, Ottema-Wiersma reservaat en Groote Wielen complex maakt het onderdeel van van een natte as van natuurgebieden. In het centrum van het gebied liggen een paar broekbosjes. De plassen zijn begin vorige eeuw drooggelegd[6].

Vroeger liep in de Zwagermieden het stroomdal van de Oude Zwemmer, een waterloop ten noordoosten van de Zwagermieden die in de Petsloot uitkomt. In het natuurgebied zijn nog sporen te vinden van vier plassen die hier vroeger lagen. Zoals het moeras De Brekken aan de Petsloot.

Geologie, Prehistorie, Landschaphistorie

Het Ontstaan_van_de_Nederlandse_ondergrond werd gevormd in het Saalien of Drenthien (370.000-130.000 jaar geleden) toen het landijs heel Noord West Europa bedekte en tot Midden Nederland kwam. Bij deze voorlaatste ijstijd lag hier 300m landijs waarbij het Drents Plateau, de Hondsrug en de oerbeekdalen als de Hunze en Drentse Aa door het smeltwater ontstaan zijn een dikke keileemlaag afkomstig van het landijs. Bij de laatste ijstijd 20.000 jaar geleden bereikt het landijs Zwagermieden niet en ontstaat een duinlandschap en stuifzanden zoals de Friese Wouden met hun zandafzettingen. In de laatste ijstijd, het Weichselien ontstonden pingo’s of vorstheuvels doordat grote concentraties water in de ondergrond bevroren (permafrost). Ondergronds water zette door bevriezing uit en vormde een grote ijslens en de bovenliggende grond werd opgetild tot een heuveltje. Toen het klimaat weer warmer werd tijdens het [Holoceen] smolt het ijs en vormde een wal rond het nu ontstane meer. De oude Beekdalen werden opgevuld met dekzand. 2000 jaar terug is alle koude weg en tijdens het interglaciaal komt de zee omhoog en verdwijnt de Noordwesthoek van Europa onder hoogveen. Het gebied is dan kwelder en wordt niet bewoond[7].


In de laatste ijstijd, het Weichselien ontstonden pingo’s of vorstheuvels doordat grote concentraties water in de ondergrond bevroren (permafrost). Ondergronds water zette door bevriezing uit en vormde een grote ijslens en de bovenliggende grond werd opgetild tot een heuveltje. Toen het klimaat weer warmer werd tijdens het [Holoceen] smolt het ijs en vormde een wal rond het nu ontstane meer. De oude Beekdalen werden opgevuld met dekzand. 2000 jaar terug is alle koude weg en tijdens het interglaciaal komt de zee omhoog en verdwijnt de Noordwesthoek van Europa onder hoogveen. Het gebied is dan kwelder en wordt niet bewoond[8][9][10][11][12][13][14] .

Bestand:De Dolle Triemen Zwagermieden Feartspad Miedwei Hamsterpaad 08 17 27 036000.jpeg
De Dolle Triemen Zwagermieden Feartspad Miedwei Hamsterpaad 08 17 27 036000


Middeleeuwen

Tijdens de Grote Ontginning komen de nieuwe bewoners vanuit de kleigebieden via de toen ontstane beeklopen en veenriviertjes het gebied in. Sinds de 13e eeuw wordt turf gewonnen uit Zwagermieden dat tijdens het interglaciaal ontstaan is. Rondom 1400 verdwijnt de bewoning van de nu lagere mieden naar de dan hogere zandruggen[15]. Tegen het einde van de Middeleeuwen was de ontging voltooid. Mieden zijn laaggelegen hooilanden die niet bemest werden omdat ze vaak ver van de boerderij lagen[16] [17] [18].

Na de Gouden Eeuw

Door afgraven van het veen en door inklinking is de bewoning verschoven naar de zandruggen en liggen de Mieden lager en zijn veel natter door ontwatering waardoor alleen hooi gewonnen wordt in de drogere zomer. Na de 18e eeuw wordt ook het veen onder de kleilaag gewoonen en daar wijzen de verlande petgaten met riet en de wijken en kanalen op[19].

Waar nu rietvelden zijn lagen vroeger petgaten lagen waar in de 19e eeuw nog turf gewonnen werd. De boerderijen stonden met het bijbehorende vee en bouwland in het dropslint Zwaagwesteinde, Kollumerzwaag Driesum, Westergeest en De Triemen. Sinds 1800 is het veenweidegebiede weing veranderd. Na de turfwinnning was het veenweidegebied eigenlijk alleen nog maar geschikt als hooiland. In de 20ste eeuw is het gebied rondom "De Dolle" in beheer geweest als weideperceel en hooiland en kent weinig kruiden[20]. De Oude of kleine Zwemer liep vol in dit gebied bij hoog water. Het is een stroom vanuit de middeleeuwen gevoed met zoutwater en voor de middeleeuwen werd de Zwemmer gevoed met zoet water uit het veen. Wat hoog lijkt in het gebied is laag geweest. De klei rug is een kreekrug van vroeger dat vroeger vlak geweest moet zijn geweest. In 1926 is er een weg, een dijk en een sloot aangelegd waardoor het aan het einde van een watergebied is komen te liggen. Met de aanleg van het kanaal konden in 1910 de overige plassen droog gelegdeggen. Het veenweidegebied van de Zwagermieden is heel anders dan het veenweidegebied in Holland.

Infrastructuur

Begin jaren '30 is het gebied ontsloten door de Miedwei. De ontwatering van de wieden gebeurt door greppels. De grond is knipklei die slecht geschikt is akkerbouw. Het is klei die niet droog wil worden als het nat is en die snel verzuurd wat voor het bodemleven wel aandacht geeft. De grondstoorten in het gebied zijn zand, veen en klei.

Land van Ons, de Toekomst en Onderzoek

Eind 2020 heeft Land van ons Triemen( 4 hectare, De Zwagermieden) aangekocht en in 2021 is dit gevolgd door een 16,4 hectare groot "De Dolle" perceel gelegen aan de Miedwei in de Zwagermieden naast een terrein van Staatsbosbeheer, net als bij Holtesch en Hezenes(Diever).


De Kleine, Nieuwe of Oude Zwemmer

De Zwagermieden liggen aan de Kleine of Oude Zwemmer, een beek die door de Zwagermieden stroomt en dit beekdal vormde vanaf de 7e eeuw het beginpunt voor de veenontginningen. Van het vroegere veestroompje "De Kleine Zwemmer" is nog een baan van klei in het landschap overgebleven en op de reliëfkaart is de oude verkavelingsstructuur goed te zien[21]. In 1776 is het Nieuwe Kanaal of De Zwemmer aangelegd en De Nieuwe Zwemmer werd in 1881 belangrijk verbreed. Voordat het kanaal Nije Swemmer (Nieuwe Zwemmer) gegraven werd verzorgde de Oude Zwemmer(Aldswemmer) nog de afwatering van de Zwagermieden wat soms wateroverlast gaf bij Dokkum.[22].

Onderzoek en Monitoring

Bij andere aangekochte gebieden werken Land van Ons vaak samen met universiteiten(Leiden, Rug, Amsterdam) en andere Inventariesatieorganisaties om in een langduring traject het herstel van biodiversiteit en landschap te volgen. Plaatselijk, ook voor het perceel op de Zwagermieden, worden vrijwilligers-beheerteam gevormd, die gaan over de inrichting van het perceel. Monitoringteams kunnen een Bioblitz houden. Verwacht kan worden dat de nadruk op Weidevogels zal liggen. De Zwagermieden hebben een behoorlijke kweldruk waardoor de sloten een bovengemiddelde waterkwaliteit hebben wat tot een hoge dichtheid aan slakjes en modderkruipers leidt. Op waarneming.nl is de Biodiversiteit te bewonderen.

Flora

Het landschap van Zwagermieden is al honderden jaren niet aangetast en ook de flora is hier van oudsher aanwezig zonder grootschalige inzaaing met bijzondere planten als Stijve moerasweegbree, kleinste egelskop[23]. De Zwagermieden is een bolwerk voor de Welriekende agrimonie.

Bouwplan

Het land wordt extensief gebruikt als wei- en hooiland en enkele boerenpercelen dienen nog als aardappel- en maïsland. De Zwagermieden is vooral een vogelgebied dat volloopt door de Zwemmer. Op het land grazen 20 kleine geharde Ierse Dexter koeien, een ras van ongeveer een meter hoog en voldoen aan ‘Agrarisch met waarden – open gebied’. In het voorjaar wordt de waterstand verhoogd om een plas dras situatie te creeren en zal eind juni gemaaid gaan worden gevolgd door begrazing met koeien en bemesting met vaste mest. De Greppels worden 'verslenkt' en robuster om het water vast te houden. Er zijn nu smalle zwartstroken met niet inheemse bloemen gemaakt. De bedoeling was om voor de kievit zwarte grond met mais aan te legggen omdat kievit veel op akkerland zit. Omdat de jongen daar niet op kunnen groeien is het nut beperkt. Maaisel uit SBB beheerd gebied wordt aangebracht in vijf stroken in het gebied. De bedoeling is dat er ook percelen gehooid gaan worden terwijl hooien steeds minder gebruikelijk is in Nederland. Mogelijk dat ingeschreven wordt op pakketten als reguliere plasdras, greppel-plasdras, kruidenrijk grasland, ruige mest, legselbeheer en grasland met rust periode.

Visie

Gronden aan De Dolle hebben de bestemming ‘Agrarisch met waarden – besloten gebied’ met extra bestemming ‘Waarde – landschap’ en ook in het Zoekgebied water. De bedoeling is om de percelen voor Weide vogels in te richten.[24]

Links

Wikimedia Commons  Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met Zwagermieden op Wikimedia Commons.

rel=nofollow

Tijdlijn

Tijdlijn van Zwagermieden en Triemen
2020 Maart
  1. Besluit tot aankoop 4 ha Zwagermieden-Triemen met 4 Grutto en 5 Kievitsnesten
  2. Frezen tbv Zwarte grond met kruidenmengsel voor broedgelegenheid Kieviten
2020 Augustus 26 Overdracht 4 ha Zwagermieden-Triemen, overweging Triemen 2/Zwagermieden
2021 April
  1. Aanschaf extra perceel Zwagermieden/Triemen 2
  2. Weidevogelinventarisatie
2021 Mei Geen Webinars maar een podcast over de Zwagermieden
2021 Augustus 14 Landelijke Percelenroute Zwagermieden/Triemen


Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties
  1. º Verschoor, Henk. Triemen1-Zwagermieden. Land van Ons (Juli 2021) Geraadpleegd op Juli 2021
  2. º (nl) De Vries, Gerben; Theo Spek. Noordelijke Friese Wouden. Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen (Juli 2021) Geraadpleegd op Juli 2021
  3. º [Worst & Susanne Coppens (Cultuurland Advies)]; prof. dr. Hans Mol, prof. dr. Gilles de Langen, Landschapsbiografie van Noardeast-Fryslan
  4. º [Tomson, J.H.B.W. Elgershuizen, G.J. Bekker, W.E.M. Laane, S.H. Hosper, C. Kwakernaak, J. van Baalen, D.E.H. Wansink]; Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Rijkswaterstaat (RWS), Directie Zuid-Holland (ZH), Ecologische structuur : natte as Friesland Deltagebied, https://www.rijkswaterstaat.nl/
  5. º Verschoor, Henk. Triemen1-Zwagermieden. Land van Ons (Juli 2021) Geraadpleegd op Juli 2021
  6. º (nl) De Vries, Gerben; Theo Spek. Noordelijke Friese Wouden. Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen (Juli 2021) Geraadpleegd op Juli 2021
  7. º (nl) De Vries, Gerben; Theo Spek. Noordelijke Friese Wouden. Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen (Juli 2021) Geraadpleegd op Juli 2021
  8. º (nl) De Vries, Gerben; Theo Spek. Noordelijke Friese Wouden. Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen (Juli 2021) Geraadpleegd op Juli 2021
  9. º Louwrens Hacquebord; Natuurwetenschappelijke commissie Utrecht, Kollumerland een kultuurlandschap van uitzonderlijke betekenis, Noorderbreedte 3, Vol 1
  10. º De Vries, Gerben; Theo Spek. Noordelijke Friese Wouden. Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen (juli 2021) Geraadpleegd op juli 2021
  11. º Wesselingh, Frank; Educatieve dienst Naturalis. Geologie van Nederland-ZeekleiLandschap. Naturalis (juli 2021) Geraadpleegd op juli 2021
  12. º Wesselingh, Frank; Educatieve dienst Naturalis. Geologie van Nederland-Laat Pleistoceen. Naturalis (juli 2021) Geraadpleegd op juli 2021
  13. º Freek Nijland; Wielengroep, EHS Trynwâlden - Zwagermieden 2010 (Ecologische Hoofdstructuur), Uitgave Wielenwerkgroep
  14. º Otto Brinkkemper; Wout Bijkerk, Marion Brongers, Sake Jager, Menne Kosian, Theo Spek, Landschapsgeschiedenis van de miedengebieden bij Buitenpost en Zwaagwesteinde (Noordoost-Friesland) Tekstdeel, Staatsbosbeheer Noord, Altenburg en Wymenga
  15. º SGB Noordelijke Friese Wouden, Gemeenten in Noordoost Friesland. Wandelroute 25. De Triemen - Zwagermieden. Provincie Friesland (Juli 2021) Geraadpleegd op Juli 2021
  16. º (nl) De Vries, Gerben; Theo Spek. Noordelijke Friese Wouden. Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen (Juli 2021) Geraadpleegd op Juli 2021
  17. º (nl) Wesselingh, Frank; Educatieve dienst Naturalis. Geologie van Nederland-ZeekleiLandschap. Naturalis (Juli 2021) Geraadpleegd op Juli 2021
  18. º (nl) Wesselingh, Frank; Educatieve dienst Naturalis. Geologie van Nederland-Laat Pleistoceen. Naturalis (Juli 2021) Geraadpleegd op Juli 2021
  19. º Ferwerderadiel, Kollumerland. Wandelroute 48. Zwagermieden–Rinsma Pôlle. Provincie Friesland (Juli 2021) Geraadpleegd op Juli 2021
  20. º [Verschoor]; Henk Verschoor, DeskResearch Zwagermieden Triemen 2, Land van Ons
  21. º Wout Bijkerk; M Bongers, J van der Veen, Inrichtingsplannen Miedengebieden, Altenburg & Wymenga
  22. º Dennis Worst & Susanne Coppens (Cultuurland Advies); prof. dr. Hans Mol, prof. dr. Gilles de Langen, Landschapsbiografie van Noardeast-Fryslan
  23. º Papenburg, Gertie. Land van Ons Podcast - Bezoek aan het perceel Zwagermieden 2021. Floron Geraadpleegd op Juli 2021
  24. º Schotanus, Sije. Resultaten Vogeltelling 2021. Vogelwacht Friesland (Juli 2021) Geraadpleegd op Juli 2021
rel=nofollow
rel=nofollow
rel=nofollow

Literatuur, referenties

↑ Nieuwsblad Noordoost Friesland, Nieuwsblad Noordoost Friesland, "Bosje wijkt voor kansen weidevogel", 19 februari 2021. Geraadpleegd op 21 februari 2021. ↑ [Worst & Susanne Coppens (Cultuurland Advies)]; prof. dr. Hans Mol, prof. dr. Gilles de Langen, Landschapsbiografie van Noardeast-Fryslan. ↑ [Tomson, J.H.B.W. Elgershuizen, G.J. Bekker, W.E.M. Laane, S.H. Hosper, C. Kwakernaak, J. van Baalen, D.E.H. Wansink]; Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Rijkswaterstaat (RWS), Directie Zuid-Holland (ZH), Ecologische structuur: natte as Friesland Deltagebied. https://www.rijkswaterstaat.nl/. ↑ a b SGB Noordelijke Friese Wouden, Gemeenten in Noordoost Friesland, Wandelroute 25. De Triemen - Zwagermieden. Provincie Friesland (juli 2021). Geraadpleegd op juli 2021. ↑ [Wiersma]; Kennis Centrum Landschapl, Open Akkercomplexen in Friesland. Kennis Centrum Landschap RuG (22 februari 2021). ↑ [Hacquebord]; Natuurwetenschappelijke commissie Utrecht, KOLLMERLAND EEN KULTUURLANDSCHAP VAN UITZONDERLIJKE BETEKENIS (2006). ↑ De Vries, Gerben; Theo Spek, Noordelijke Friese Wouden. Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen (juli 2021). Geraadpleegd op juli 2021. ↑ Wesselingh, Frank; Educatieve dienst Naturalis, Geologie van Nederland-ZeekleiLandschap. Naturalis (juli 2021). Geraadpleegd op juli 2021. ↑ Wesselingh, Frank; Educatieve dienst Naturalis, Geologie van Nederland-Laat Pleistoceen. Naturalis (juli 2021). Geraadpleegd op juli 2021.

rel=nofollow