Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
rel=nofollow

Willem Bette

Uit Wikisage
Versie door O (overleg | bijdragen) op 4 feb 2014 om 01:42 (https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Willem_Bette&oldid=40315428 87.66.173.248 21 jan 2014 Kleon3)
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Willem Bette (kasteel van Lede, ca 1600 - Duinkerke, 23 juni 1658), markies van Lede, baron van Péronne, heer van Impe, Hofstade, Essegem, Ekeren-Muisbroek, Hollebeke, Angreau, Autreppe, Croix, Gosette en Claireau, was een Zuid-Nederlands militair in Spaanse dienst tijdens de eindfase van de Tachtigjarige Oorlog en in de periode daarna. Hij was onder meer ridder van de Orde van het Gulden Vlies, ridder in de Orde van Sint-Jacob en commandeur van Biezma.

Levensbeschrijving

Willem Bette van Lede stamde uit de voorname Gentse familie Bette. Hij was de zoon van Jan Bette van Lede en Johanna van Bergen, die op 26 maart 1598 in het huwelijk waren getreden. Het exacte geboortejaar van Willem is niet bekend. Op 24 januari 1633 huwde hij Anna-Maria van Horne (1600-1655), dochter van Gerard van Horne en Honorine van Wittem. Het echtpaar kreeg vijf kinderen.

Militaire loopbaan

Willem was hoogbaljuw van Gent en stond bekend als een groot veldheer. Hij was onder meer luitenant-kolonel in dienst van de Spaanse koning, bevelhebber van de artillerietroepen in het hertogdom Luxemburg en opper-bevelhebber van de Spaanse krijgsvloot. In 1632, tijdens het Beleg van Maastricht, was hij waarnemend gouverneur van Maastricht en moest hij als commandant van de vesting deze overgeven aan Frederik Hendrik van Oranje. Desondanks eerde koning Filips IV van Spanje hem op 3 augustus 1633 met de titel markies, waarmee Lede een markiezaat werd. Een jaar later werd hij opgenomen in de Spaanse ridderorde van Sint-Jacob van het Zwaard.[1]

Van 1635 tot 1640 was hij gouverneur van het hertogdom Limburg en de landen van Overmaas. In 1636 veroverde hij het land van Valkenburg.[2] Van 1640 tot 1646 was hij stadhouder van Opper-Gelre. Later werd hij superintendant van de havens van West-Vlaanderen. In 1658 was hij betrokken bij de verdediging van de stad Duinkerke, die op dat moment werd belegerd door koning Lodewijk XIV van Frankrijk. Voorafgaand aan de Slag bij Duinkerke gaf Willem Bette het bevel om de polder De Moeren onder water te zetten. De Spanjaarden verloren deze slag op 14 juni 1658 en daarbij raakte de markies van Lede zwaar gewond. Enkele dagen later, op 23 juni, overleed hij aan zijn verwondingen.

Nalatenschap

  • Bij testament van 15 juni 1657 schonk Willem Bette de Sint-Martinuskerk van Lede een grote som geld waarmee in 1661 het nog bestaande, barokke hoofdaltaar werd opgericht.
  • In de Oost-Vlaamse stad Lede is een reuzengilde actief dat sinds 1950 beschikt over een ca 4 meter lange stadsreus die naar Willem Bette, de eerste markies van Lede, gevormd is. Sinds 1952 wordt hij op folkloristische reuzenfeesten in binnen- en buitenland vergezeld door zijn echtgenote, de markiezin Anna-Maria van Horne.[3]
  • In de Maastrichtse wijk Wittevrouwenveld is de Markies de Ledestraat genoemd naar Willem Bette, de kortstondige gouverneur van Maastricht.

Trivia

  • In Gent liep destijds het gezegde dat, om machtig en welvarend te zijn en tot de hogere beslissingsorganen te behoren, men bij voorkeur tot de families Triest, Vilain XIIII of Bette moest behoren, en met een woordspeling werd dat Pour être grand et heureux à Gand, il faut être Triste, Vilain ou Bête, met andere woorden triestig, lelijk of dom.[4]

Bronnen, referenties en/of noten

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen
  • Molhuysen, P.C., en P.J. Blok (red.), Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel I, pp.325-326. Leiden, 1911 (online tekst)
  • Topke, H., 'LEDE - De geschiedenis van de familie de Bette in Lede' op website hubert.topke.be (online tekst)
  • Ubachs, P.J.H., en I.M.H. Evers, Historische Encyclopedie Maastricht, p.68. Zutphen, 2005
Referenties en noten
  1. º Ubachs/Evers, p.68.
  2. º Ubachs/Evers, p.68.
  3. º Zie 'Markies Willem Bette' op website Landelijk Expertisecentrum voor Cultuur van Alledag
  4. º Voyage littéraire de deux Religieux Benedictins de la Congrégation de S. Maur, Parijs, 1724-27, T. I, p. 191.
rel=nofollow
rel=nofollow
Voorganger:
Claude de Lannoy de la Motterie
Gouverneur van Maastricht
1632 (waarnemend)
Opvolger:
Frederik Maurits de La Tour d'Auvergne
Voorganger:
Staatse bezetting
Gouverneur van Limburg en Overmaas
1635-1640
Opvolger:
Jan van Wiltz
Voorganger:
Staatse bezetting
Stadhouder van Opper-Gelre
1640-1646
Opvolger:
Jan Koenraad van Aubremont