Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Unidentified flying object: verschil tussen versies

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
(zie ook doorverwijspagina voor andere betekenissen)
k (Mendelo heeft pagina Unidentified Flying Object hernoemd naar Unidentified flying object over een doorverwijzing)
 
(geen verschil)

Huidige versie van 26 jul 2020 om 10:59

Hoofdartikel.png Zie ook: Ufo ₯ (doorverwijzing), voor andere betekenissen van ufo.

Unidentified flying object oftewel ufo is de Engelstalige benaming voor ongeïdentificeerd vliegend voorwerp, waarmee elk in de lucht waargenomen fenomeen wordt bedoeld waarvan de oorzaak niet kan worden vastgesteld. De term werd in 1952 door de Amerikaanse luchtmacht geïntroduceerd om te verwijzen naar een aparte klasse van waarnemingen die chronisch onverklaarbaar blijven.[1] Het onderzoek van ufowaarnemingen wordt ufologie genoemd.

800px-UFO icon.svg.png
Bestaan ufo’s?

Dikwijls denkt men bij het woord ufo aan ruimtevaartuigen van andere planeten. Maar volgens de definitie van een ufo is elk vliegend voorwerp, waarvan niet bekend is wat het eigenlijk is, een ufo. Er worden regelmatig vliegende voorwerpen geobserveerd, waarvan niet dadelijk herkenbaar is wat deze zijn. Zodra men het voorwerp kan identificeren (als een weerballon, een formatie vogels, een lichtreflectie, ...) is het een geïdentificeerd vliegend voorwerp, en dus geen ufo meer.

Of er ufo’s bestaan in de betekenis van ruimtevaartuigen die van andere planeten de aarde komen bezoeken, is een andere vraag.

Meningen omtrent aard en oorsprong van het verschijnsel

Jaren veertig

Sinds de late jaren veertig van de twintigste eeuw wordt de benaming ufo als zodanig gebruikt, vooral na het Roswellincident, dat in een officieel persbericht werd afgedaan als waarneming van een weerballon. Veel later, in de jaren 90, bracht de Amerikaanse luchtmacht naar aanleiding van een brief, geschreven door Steven H. Schiff en gericht aan het GAO (Government accounting office) een nieuw rapport uit[2] waarin ze bekend maakte dat de wezens die gevonden waren bij de crash in feite aan weerballons vastgemaakte antropomorfe testdummies waren. Deze dummies werden echter pas ontwikkeld in de jaren 50, een aantal jaren na de crash.

In een artikel in de New York Times van 14 december 1944 werd gespeculeerd dat een ’vliegende bol’ die door de Amerikaanse luchtmacht in het Duitse luchtruim was waargenomen, een nieuw wapen van de nazi’s zou zijn.[3] (Zie het artikel Reichsflugscheibe.)

Het begrip vliegende schotel kwam in zwang na de beschrijving door de Amerikaanse piloot en zakenman Kenneth Arnold van vreemde voorwerpen die hij op 24 juni 1947 tijdens een vlucht had gezien.

Ufo’s in vroegere tijden

Toch zijn in de geschiedenis vaak vreemde verschijnselen in de atmosfeer gesignaleerd, die met terugwerkende kracht als ufo uitgelegd zouden kunnen worden. Ufo-meldingen dateren al sinds de vroegste ontwikkeling van het schrift. De verschijnselen werden vaak toegeschreven aan een hemelse macht.

Voorbeelden van beschrijvingen die men wel als ufo's uitlegt, zijn de „wielen in wielen in de hemel” die de profeet Ezechiël in de Bijbel noemt, en de Egyptische vermelding uit 1450 v.Chr. van „cirkels van vuur” tijdens het bewind van farao Thoetmosis III. In 91 v.Chr. vermeldde de Romeinse schrijver Julius Obsequiens dat „een rond voorwerp, als een bol of een rond schild zijn weg zocht in de hemel”. In 1255 zagen de Japanse generaal Yoritsume en zijn leger bollen van licht dansen boven Kyoto. In 1561 leken vele voorwerpen een luchtgevecht boven Neurenberg uit te vechten.[4] Sedert het einde van de negentiende eeuw is de nadruk meer komen te liggen op een materialistische uitleg. De omstreden Zwitserse schrijver Erich von Däniken legde raadselachtige historische berichten uit als het bezoek van ruimteschepen van buitenaardse beschaving(en).

(Zie het artikel ufo's in de oudheid voor meer voorbeelden.)

Populair begrip

In de volksmond wordt het begrip ufo meestal gebruikt om te verwijzen naar ruimteschepen van buitenaardse wezens die de Aarde zouden bezoeken. Er is geen wetenschappelijk bewijs voor het bestaan van ruimteschepen die buiten de aarde zijn gefabriceerd, ondanks het feit dat er vele mensen zijn die beweren door de bemanning van zo’n ruimteschip te zijn meegenomen. Mensen als George Adamski en Howard Menger maakten het idee van ufo’s als bemande ruimteschepen in de jaren vijftig populair.

Techniek van de grote mogendheden

Een andere theorie stelt dat onbekende vliegende voorwerpen het product zijn van geheime technologische ontwikkelingen van grootmachten als de Verenigde Staten en de vroegere Sovjet-Unie. Deze twee mogendheden zouden de kennis van het experimenteren met discusvormige voorwerpen, deltavliegtuigen en radiogestuurde bollen (Kugelblitz), betrokken hebben uit het toenmalige Derde Rijk aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, en hier verder op zijn doorgegaan. In zijn boek Hitler's Flying Saucers[5] geeft auteur Henry Stevens verscheidene bronnen om deze visie te ondersteunen. Ook een documentaire van History Channel geeft mogelijke verbanden tussen geheime Nazi-technologie en de naoorlogse ufo’s.[6]

(Zie het artikel Reichsflugscheibe voor een langere bespreking van vermeende types en ontwerpers van deze Duitse toestellen.)

Buitenaardse wezens

Weer anderen menen dat het verschijnsel behoort tot een intelligentie uit een andere realiteit die ons tijd-ruimte continuüm af en toe om onbekende redenen binnendringt. De stringtheoreticus Michio Kaku speculeert over de mogelijkheid, dat een buitenaardse beschaving, die bijvoorbeeld onze gehele Melkweg beheerst, zou beschikken over een ons nog onbekende manier van voortstuwing: bijvoorbeeld magnetische monopolen. De vreemde en stille bewegingen die van ufo's gemeld worden, zouden hiermee verklaard kunnen worden. Verder noemt Kaku de mogelijkheid dat zo'n beschaving een robotbestuurd ruimteschip kan zenden - een scenario dat lijkt op de film 2001: A Space Odyssey. Door nanotechnologie hoeven deze ruimteschepen niet groter te zijn dan een straaljager. Onze Maan zou een goede basis voor deze robottoestellen kunnen zijn.[7]

Objectief bekeken is het heelal zo ontiegelijk en bijna niet voor te stellen groot, met daarbinnen zo ontelbaar veel hemellichamen, waaronder ontelbare planeten, dat het moeilijk voorstelbaar is dat op de planeet Aarde het enige leven zou zijn. Jammerlijk, en door velen onderschat, is de factor tijd ten aanzien van het heelal. De mens is zich momenteel pas bewust en onbewust van veel, betrekking hebbend op een paar duizend jaar. Misschien is er al relatief kort geleden (ten aanzien van het heelal) meerdere bezoeken van buitenlandse levens geweest. Als het heelal miljarden jaren oud is, zou het eerder voor de hand liggen dat ze bijvoorbeeld 15.000 jaar of 235.000 jaar geleden de Aarde bezocht hebben, en waarschijnlijk een keer voor het laatst hebben besloten dat er niets op Aarde te beleven valt. Het zou dan toevallig zijn dat ze net nú komen, nu de mens z’n hoogtijdagen beleeft, en ook enigszins het heelal exploreert.

Waarnemingen

Verschijnselen die vaak als ufo gezien worden

Een klein percentage van de meldingen blijft na onderzoek echter vooralsnog onverklaarbaar. Ufomeldingen komen overal voor, zijn niet tijdgebonden en bestaan zowel uit nachtelijke waarnemingen als waarnemingen op klaarlichte dag.

Ohio en België

Waarnemingen kunnen op sommige plaatsen gedurende een bepaalde tijd vaker voorkomen dan anders. Zo was bijvoorbeeld Ohio in 1966 en 1967 het brandpunt van vele verschijningen in de Verenigde Staten. Wereldwijd zijn gebieden aan te wijzen waar in sommige jaren sprake was van een verhoogd aantal waarnemingen.

Veel media-aandacht was er voor de zogenaamde Belgische ufogolf van oktober/november 1989 tot juni 1991. Door honderden getuigen (waaronder 19 politieagenten) werd toen melding gemaakt van geluidloos vliegende zwarte of donkergrijze ’driehoeken’ die op elk hoekpunt en in het midden een ’markeringslicht’ voerden en die vaak op opvallend geringe hoogte de verschillende Belgische regio’s doorkruisten. De Belgische luchtmacht (in casu kolonel Wilfried de Brouwer) zette tevergeefs F-16 gevechtsvliegtuigen in om een of meer van deze ufo’s te kunnen onderscheppen. De Belgische luchtmacht heeft in 1990 een officiële verklaring uitgegeven over deze gebeurtenissen, waarin stond dat ze geen idee had wat de aard van deze verschijnselen was.

Neergestorte ufo’s

In de eerste maanden van 1946 verschenen diverse ongeïdentificeerde objecten boven Zweden. Vuurballen en mystereuze lichten, evenals sigaarvormige objecten werden gemeld, waarvan er een aantal in meren zijn neergestort, zoals op deze krantenfoto gefotografeerd op 9 juli 1946. Dit object had blauwe en groene flitslichten en is die dag in Lake Barken neergestort.[10] |Ghost rocket search July 1946.jpg|Eén van deze objecten stortte op 19 juli 1946 neer in Lake Kölmjärv in Zweden, waarna het leger een tijdlang naar de resten van het gecrashte object heeft gezocht. Er werden resten gevonden, maar later werd gemeld dat het om meteoorresten zou gaan.

Verschillende verhalen over het neerstorten van ufo’s doen de ronde. Voorbeelden hiervan zijn het „Roswellincident" en „Shag Harbour”. Harde bewijzen ontbreken.

Verschijningsvormen

De meest waargenomen verschijningsvorm is wel de „vliegende schotel”, een discusvormig voorwerp dat volgens de beschrijvingen door de lucht zweeft. Er worden ook andere verschijningsvormen gemeld, zoals driehoeken, vierkanten, bollen, trapezia of ruiten.

Sinds het einde van de jaren tachtig van de twintigste eeuw wordt er geregeld melding gemaakt van reusachtige, zwarte of donkergrijze driehoeken (black triangles) die geluidloos en met lage snelheid op geringe hoogte overkomen (bijvoorbeeld België 1989-1991, zie boven). Op de drie hoekpunten zijn vaak lichten te zien, al dan niet simultaan knipperend. Deze verschijningen vertonen overeenkomsten met bijvoorbeeld de silhouetten van Amerikaanse stealthvliegtuigen.

In landen als Mexico, Brazilië, Chili en Argentinië is de laatste jaren sprake van een onregelmatige ufogolf. Het gaat hier voornamelijk om formaties van lichtbollen die geruisloos door de lucht dobberen.

In Californië zijn sinds 2007 verschillende waarnemingen geweest van zeer lichtgebouwde vliegende voorwerpen bestaande uit een rank cirkelvormig skelet met daaraan verschillende uitsteeksels die op antennes lijken.

Tijdstip

Er is een relatie tussen het tijdstip waarop een ufo wordt gezien en de uiterlijke kenmerken die genoemd kunnen worden. Meestal is een ufo op klaarlichte dag niet meer dan een intens witte lichtbron of glanzende schijf, die lang op één punt kan blijven hangen om vervolgens plotseling, alsof een schakelaar wordt omgezet, te verdwijnen. ’s Nachts zijn ufo’s vaker getooid met allerlei gekleurde lichten die volgens een bepaald patroon aan en uit kunnen knipperen.

Vluchtgedrag

Volgens ooggetuigen bewegen ufo’s zich geruisloos of zacht zoemend door het luchtruim en kunnen vanuit stilstand schijnbaar enorm versnellen en ’onmogelijk snelle’ richtingveranderingen vertonen die in tegenspraak lijken met de wetten van traagheid en massa. Vreemde vluchtbewegingen zijn gemeld zoals meanderen, ’fladderen’, oscilleren, bewegingen als van een ’vallend blad’, en ’jojoën’, waarbij tussen twee punten heen en weer wordt gependeld.

Overige aan ufo’s gerelateerde verschijnselen

Graancirkels

Het verschijnen van graancirkels is sinds de jaren zeventig van de twintigste eeuw wereldwijd verspreid. Veel van deze geometrische patronen in het veld kunnen worden aangemerkt als bedrog, want duidelijk door mensenhanden gemaakt. Door ooggetuigen wordt soms beweerd dat zij in de nabijheid van de cirkels en tijdens de vermoedelijke tijd van creatie, ufo’s in de vorm van lichtgevende bollen hebben gezien. Hoewel er theorieën zijn die de twee fenomenen (graancirkels en ufo’s) met elkaar in verband trachten te brengen, blijft deze relatie speculatief en onbewezen.

Wel is opmerkelijk dat sommige graancirkels met zeer complexe figuren moeilijk in één nacht gemaakt kunnen worden. Tijdens een stunt werd een ervaren groep graancirkelmakers uitgenodigd een auto te maken in een veld. Na veel strijd en veertien uur later hadden ze de klus geklaard. Het betrof een stunt van Mitsubishi.[11]

Er waren echter overal voetstappen en gaten van paaltjes waar te nemen. Bij de meeste graancirkels is hier niets van te zien, waardoor het op zijn minst discutabel geacht kan worden dat deze op de zelfde manier gemaakt zijn.

Dierverminking

Ook dierverminking is een verschijnsel dat vaak met ufo’s in verband wordt gebracht. Niet zelden worden vreemde lichten waargenomen in de nabijheid van plaatsen waar later dood vee wordt gevonden. Het betreft meestal gruwelijk verminkte runderen, schapen, geiten of varkens, waarbij huid, ogen, tong en geslachtsdelen met chirurgische precisie geheel of gedeeltelijk zijn verwijderd en al het bloed is verdwenen. Ondanks minutieus onderzoek door deskundigen, is een definitief antwoord op de vragen over het hoe en waarom van dierverminking in verband met ufo’s, nog niet gevonden. Als mogelijke ’aardse’ oorzaken worden geheime experimenten van het leger genoemd, mishandeling door dierenbeulen of het ritueel offeren van dieren door satanische sekten.

Onderzoek naar geloof in ufo’s

Hoofdartikel.png Zie Ufologie#Verklaringen en hypothesen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Psychologische verklaringen

In het algemeen worden ufo’s in de psychologie verklaard als verkeerde interpretaties, perceptuele illusies of hallucinaties. Zo bepleit Hilary Evans[12] in zijn vroege werk een „psychosociale hypothese”. Hierin poneert hij ufowaarnemingen als fantasieën en hallucinaties, veroorzaakt door hetzelfde mechanisme als de verschillende occulte, paranormale, bovennatuurlijke of religieuze ervaringen (vergelijk vermeende waarnemingen van de Heilige Maagd Maria).[13]

De theorie van het onbetrouwbare geheugen

Ufogerelateerde claims die uitsluitend zijn gebaseerd op ooggetuigenverslagen zijn niet steeds even betrouwbaar.[14] De herinnering aan een gebeurtenis kan onbewust worden gewijzigd om een ’gewenste’ interpretatie te verkrijgen. Een studie heeft uitgewezen dat slachtoffers van ontvoeringen door aliens behoorden tot een controlegroep die meer geneigd was om valse herinneren te vertonen.[15]

De theorie van de falende of gekleurde perceptie

Een aantal wetenschappers zoekt de verklaring in een psychologische gesteldheid van de waarnemers. Dit zou dan te maken kunnen hebben met psychische aandoeningen die het cognitieve vermogen beïnvloeden, of met diepgewortelde (religieuze) overtuigingen die van invloed zijn op het al dan niet waarnemen van degelijke verschijnselen:

Veel individuen die geloven in paranormale verschijnselen en ufo’s zouden een predispositie hebben voor klinische depressie, dissociatie en PDD-NOS. Deze cognitief beperkende invloeden hebben een invloed op de manier waarop mensen waarnemings- en interpretatiefouten maken wanneer ze geconfronteerd worden met werkelijk bestaande fenomenen. Een onderzoek van Sharps, Matthews en Asten in Journal of Psychology toonde met behulp van behandelingsprotocollen als ADHD Rating Scales (van Conners, Erhardt en Sparrows), de Dissociative Experience Scale (Coleman en Clark) en de Beck Depression Inventory II aan dat in veel gevallen ESP geassocieerd kon worden met geloof in ufo’s en andere paranormale verschijnselen.[16] Wat de eventuele invloed van een religieus standpunt betreft, bestaat er een publicatie van Hillstrom en Strachan die het hebben van een traditioneel geloof – in het bijzonder het protestants geloof – juist negatief correleert met het waarnemen van ufo’s. Onder protestanten ligt het geloof in ufo’s en de waarnemingen daarvan volgens deze onderzoekers 56% lager dan onder niet-gelovigen. Ze geven ook aan dat dit de christelijke overtuiging reflecteert dat geloof in het paranormale veroordeelt.[17][18]

De theorie van het collectief onbewuste

Behalve een ’falende perceptie’ zijn nog andere verklaringen voorgesteld in de psychologie. In zijn werk uit 1957, getiteld Flying Saucers: A Modern Myth of Things Seen in the Skies, legt de Zwitserse psychoanalyticus Carl Gustav Jung ufo’s uit als objecten afkomstig uit het collectief onbewuste, dus als een vorm van moderne archetypen. Hij laat de mogelijkheid echter open dat ’sommige’ ufo’s werkelijke machines (’nuts and bolts’) zijn van onbekende oorsprong.

Varia

De Nederlandse fysicus en beeldend kunstenaar Theo Jansen bouwde in 1980 een vliegende schotel van vijf meter doorsnede met flitsende lichten en een piepend geluid, die over Delft vloog en de stad in beroering bracht. Zelfs Chriet Titulaer werd om een reactie gevraagd.[19]

Zie ook

Literatuur

  • Marcel Hulspas: UFO! De UFO-rage in Nederland, Prometheus 1997, ISBN 90 5323 528 0
  • Kaku, Michio: Physics of the impossible, Penguin, London, 2009
  • John Van Waterschoot, Ufo’s boven België, Vijftig jaar waarneming, onderzoek en verklaringen, Lannoo, Tielt, 1997, ISBN 90 209 3102 4

Ufo-Meldpunten

België
Nederland

Weblinks

1px.pngWikimedia Commons  Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met UFO op Wikimedia Commons.

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

  1. º Air Force Regulation 200-2
  2. º Zie GAO rapport over Roswellincident
  3. º New York Times, 14 december 1944, Floating Mystery Ball Is New Nazi Air Weapon.
  4. º Michio Kaku, Physics of the impossible, Penguin, London, 2009, p. 147
  5. º Henry Stevens, Hitler's Flying Saucers: A Guide to German Flying Discs of the Second World War, 1 februari 2003. ISBN 1-931882-13-4
  6. º 1px.png Bekijk op YouTube  History: Nazi UFO Conspiracy op YouTube
  7. º Michio Kaku: Physics of the impossible, Penguin, London, 2009, p. 147-153
  8. º http://www.nrc.nl/buitenland/article2434628.ece/Noren_zien_UFO_in_Russische_testraket Noren zien UFO in Russische testraket
  9. º http://www.ufoplaza.nl/modules.php?name=Artikelen&file=artikel&ppid=2801 Ufoplaza.nl
  10. º Jun-27-09 1:25pm Ghost Rockets: Sweden’s Mini UFO Flap From: moonlightinvestigation.blogspot.com
  11. º http://www.astraltraveler.com/nl/crop-circles2-nl.html
  12. º Auteur, medeoprichter van Association for the Scientific Study of Anomalous Phenomena
  13. º Hillary Evans, Visions, Apparitions, Alien Visitors: A Comparative Study of the Entity Enigma
  14. º Eyewitness memory in context: toward a systematic understanding of eyewitness evidence.
  15. º http://www.wjh.harvard.edu/~dsweb/pdfs/02_05_SAC_RJM_DLS_etal.pdf
  16. º „Most paranormal observations can probably be explained by psychology” — Journal of Psychology, 2006 p. 580
  17. º E. L. Hillstrom, M. Strachan, „This may partly reflect opinions of Christians in the samples who take biblical sanctions against many ‘paranormal’ activities seriously.”
  18. º http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10778269?ordinalpos=5&itool=EntrezSystem2.PEntrez.Pubmed.Pubmed_ResultsPanel.Pubmed_RVDocSum Artikel over samenhang protestant geloof en geloof in ufo’s
  19. º Otokar Votocheck, Ufo boven Delft, film over het ufo-project van Theo Jansen.