Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Lodewijk van Deyssel: verschil tussen versies

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
(https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lodewijk_van_Deyssel&oldid=51884199)
 
Regel 86: Regel 86:
 
[[Categorie:19e-eeuws schrijver]]
 
[[Categorie:19e-eeuws schrijver]]
 
[[Categorie:20e-eeuws schrijver]]
 
[[Categorie:20e-eeuws schrijver]]
 +
]
 +
{{zaadje}}

Versie van 12 nov 2019 om 20:30

rel=nofollow

Karel Joan Lodewijk Alberdingk Thijm (Amsterdam, 22 september 1864Haarlem, 26 januari 1952), bekend onder het pseudoniem Lodewijk van Deyssel, was een Nederlandse schrijver.

Familie

Bestand:LodewijkvanDeyssel.jpg
Jeugdportret van Van Deyssel

Thijm was een lid van de familie Alberdingk en zoon van de schrijver, dichter, boekhandelaar en uitgever Joseph Alberdingk Thijm (1820-1889) en Wilhelmina Kerst (1824-1894). In 1887 huwde hij Catharina Horyaans (1864-1941), van wie hij in 1918 scheidde. Uit dit huwelijk werden twee zonen en een dochter geboren.

Leven en werk

Bestand:Over literatuur.jpg
Omslag van Over literatuur (1886)

Alberdingk Thijm bracht een deel van zijn jeugd door op het katholieke jongensinternaat Rolduc. Samen met onder anderen Willem Kloos, Frederik van Eeden, Herman Gorter en Albert Verwey behoorde Lodewijk van Deyssel tot de Beweging van Tachtig (de Tachtigers). De eerste publicatie van zijn hand, De Eer der Fransche Meesters, verscheen in 1881 in het tijdschrift van zijn vader Dietsche Warande. In de periode 1882-1889 werkte hij mee aan het weekblad De Amsterdammer. In 1885 werd het literair tijdschrift van de Tachtigers De Nieuwe Gids opgericht, waaraan hij meewerkte. Hij trad echter niet toe tot de redactie. Naar aanleiding van een ruzie met Frans Netscher, die geregeld publiceerde in dit tijdschrift, schreef Van Deyssel in 1886 de brochure Over literatuur. Samen met Albert Verwey richtte hij in 1894 het Tweemaandelijks Tijdschrift op en bleef daarvan redacteur na de voortzetting van dit tijdschrift onder de naam De Twintigste Eeuw.

In 1905 richtte hij de Vereniging van Letterkundigen op, met de volgende doelstelling: "De vereeniging wil in de eerste plaats zijn een vakvereeniging ter behartiging der materieele belangen van de letterkundigen".

Aanvankelijk was hij sterk aangetrokken tot het Frans naturalisme, maar in De dood van het naturalisme (1891) keerde hij zich van deze stroming af. Later richtte hij zich meer tot mystieke levenswaarden. Hij staat bekend om zijn vlijmscherpe en ironische kritieken. Hij kon daarin zo fel en soms ook zo grof zijn dat deze besprekingen als de "scheldkritieken" bekend zijn geworden.

Zijn bekendste werken zijn: Een Liefde (1887), de Rolduc-roman De kleine republiek (1889), Blank en geel (1894) en Het leven van Frank Rozelaar (1911). Onder het pseudoniem A.J. publiceerde hij Multatuli (1891), J.A. Alberdingk Thijm (1893) en Blank en Geel. Een Liefde is een van de eerste geslaagde Nederlandse naturalistische romans. Van Deyssels tijdgenoten waren geschokt omdat in dit boek een - met literaire beeldspraak getoonzette - seksueel getinte ervaring van de hoofdfiguur Mathilde beschreven wordt. De roman behoort tot de klassieken van de Nederlandse literatuur. In 1996 verscheen de 14e druk.

De bezorger van veel van Van Deyssels werken is Harry G.M. Prick, die ook de tweedelige biografie van Van Deyssel schreef. Adriaan Venema bekritiseerde Pricks adorerende vergoelijking van Van Deyssels antisemitisme en collaboratie als boegbeeld van het literaire tijdschrift De Nieuwe Gids tijdens de Tweede Wereldoorlog en citeert Boudewijn Büchs overeenstemmende kritiek op Prick.[1]

Prijzen

Bibliografie

  • 1886 - Over literatuur
  • 1887 - Een liefde
  • 1889 - De kleine republiek
  • 1891 - De dood van het naturalisme
  • 1891 - De zwemschool
  • 1891 - Menschen en bergen
  • 1891 - Multatuli, onder het pseudoniem: A.J.[2]
  • 1893 - J.A. Alberdingk Thijm, onder het pseudoniem: A.J.
  • 1894 - Blank en geel, onder het pseudoniem: A.J.
  • 1895 - Prozastukken
  • 1895 - Van Zola tot Maeterlinck
  • 1896 - Caesar (herdrukt in Verzamelde Werken, VI)
  • 1904 - Kindleven
  • 1908 - Verbeeldingen
  • 1911 - Het leven van Frank Rozelaar (in 1958 compleet, in 1982 opnieuw herzien)
  • 1923 - Werk der laatste jaren
  • 1924 - Gedenkschriften
  • 1929 - Nieuwe kritieken
  • 1950 - Aantekeningen bij lectuur
  • 1980 - Telephoonbriefjes en andere curiosa (postuum uitgegeven verzameling)

Literatuur

  • Willem Frederik Hermans: "Van Deyssel's dandyisme" Opgenomen in 'Ik draag geen helm met vederbos'. Februari 1979
  • Harry G.M. Prick, Anton van Duinkerken, Kees Fens en Boudewijn Büch en anderen: Lodewijk van Deyssel. Bzzlletin 69, oktober 1979.
  • Harry G.M. Prick: In de zekerheid van eigen heerlijkheid. Het leven van Lodewijk van Deyssel tot 1890. Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam, 1997. ISBN 9789025341930
  • Harry G.M. Prick: Een vreemdeling op de wegen. Het leven van Lodewijk van Deyssel vanaf 1890. Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam, 2003. ISBN 9789025341879

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties
  1. º Adriaan Venema: Schrijvers, uitgevers en hun collaboratie. Deel 2 De harde kern (1989) op Dbnl.org
  2. º L. Leopold en W. Pik, "Nederlandsche Letterkunde", deel 2, J.B. Wolters' U. M., Groningen, Den Haag, 1916, pag. 346

1px.pngWikimedia Commons  Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met Lodewijk van Deyssel op Wikimedia Commons.

1px.pngWikiquote1px.png  Citaten van of over Lodewijk van Deyssel op Wikiquote ]

 
rel=nofollow