Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Heidendom

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Onder heidendom of paganisme (uit het Engels, betekent letterlijk heidendom) worden in het algemeen alle religies begrepen die noch monotheïstisch zijn, noch op de Bijbel zijn gebaseerd. In West-Europa gaat het om voorchristelijke, niet-Abrahamitische religies van voornamelijk Keltische, Germaanse en Slavische oorsprong. Het woord paganisme is afgeleid van het Latijnse paganus, wat bewoner van het (platte)land betekent.

Klassiek heidendom

De kerstening van Europa wordt door christenen voorgesteld als een opgang van barbarendom naar beschaving, en het heidendom werd dan ook veelal beschouwd als iets wat minderwaardig was en bestreden moest worden. Daar staat tegenover dat diverse heidense gebruiken en feesten al dan niet in getransformeerde vorm in de christelijke cultuur werden geïntegreerd. We hoeven daarbij alleen maar te denken aan de paasvuren, de paaseieren, de kerstboom en de diverse aspecten van het Sint-Nicolaasfeest.

Ásatrú is in bepaalde kringen de hedendaagse naam voor het oude Germaanse heidendom; letterlijk vertaald betekent Ásatrú 'Asen-trouw', trouw aan de Asen dus. De Asen waren in het heidendom de hogere goden, zoals Wodan en Donar.

Hedendaags heidendom

Het moderne heidendom bestaat uit een reeks praktijken die vaak zijn gebaseerd op min of meer kunstmatige reconstructies van voorchristelijke polytheïstische en pantheïstische natuurreligies. Enkele beoefenaars van hedendaags heidendom nemen ook andere elementen op, zoals theofanistische en animistische voorstellingen. (Een theofanie is volgens het betreffende religieuze dogma een 'zichtbare manifestatie van god aan de mens. God, zo wordt beweerd, openbaart zich aan bepaalde personen op een zichtbare manier.) Er is doorgaans sprake van een poly- of pantheïstisch wereldbeeld. Het gebruik van psychotrope stoffen kan bij het uitoefenen van riten voorkomen.

Het hedendaagse heidendom wordt ook paganisme of neopaganisme genoemd. Het wordt vooral aangetroffen in de moderne, technologisch hoogontwikkelde samenlevingen, waar het als subcultuur wordt beschouwd. Spirituele en parapsychologische fenomenen (bijvoorbeeld wichelroedelopen) alsook holistisch taalgebruik gaan met dit hedendaagse heidendom vaak samen.

In enkele landen, waar de beoefening van een religieuze cultus een erkenning van overheidswege kan verkrijgen, is het heidendom als religieuze praktijk formeel erkend. In Nederland is ervoor gekozen geen lijst van erkende religies op te stellen, zoals bijvoorbeeld in Amerika gebeurt. De vrijheid van godsdienst staat beschreven in de Nederlandse grondwet.[1]

De hedendaagse opleving van zich als heidens profilerende groeperingen kan geplaatst worden in een kader, waarin reactionair-romantische kritiek op een rationalistische beschaving hand in hand gaat met bewondering voor spirituele en parapsychologische fenomenen.

Zie ook

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties