Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Henriëtte van Wijnbergen
Henriëtte van Wijnbergen | ||
Volledige naam | Henriëtte Gelfius-van Wijnbergen | |
Geboren | 26 september 1888 | |
Overleden | juli 1976 | |
Geboorteland | ![]() | |
Beroep(en) | harpiste |
Henriëtte van Wijnbergen (Amsterdam, 26 september 1888 – Brighton, juli 1976) was een Nederlands-Amerikaans harpiste.
Ze werd geboren in het Joodse gezin van fotograaf Leon van Wijnberg en Sara Nieuwkerk.[1]
Zij kreeg haar opleiding in conservatoria in Den Haag en Brussel. Bij haar grote examen in 1909 haalde ze een eerste prijs met een onderscheiding ter beschikking gesteld door de toenmalige koningin van België, en speelde mee in de Fransche Opera in Brussel en Antwerpen. Zij woonde in 1912 in Boston en huwde in dat jaar de uit Karlsruhe afkomstige Justus Gelfius, waarna ze een verblijfsvergunning aanvroeg en kreeg.[2]. Hij was fluitist in Frankfurt, Stuttgart, Dallas (1923/1923) en New Orleans (1941/1942 en 1943/1944. In 1928 gaf ze les in Chicago tijdens zomerschool. Het echtpaar bevond zich in 1933 in opkomend Nazi-Duitsland. Zij kreeg vanwege haar Joodse afkomst geen werk meer toebedeeld en Justus heeft toen aan Igor Stravinsky gevraagd of hij haar misschien aan werk kon helpen in de Verenigde Staten. Stravinsky schijnt niet geantwoord te hebben.
Tweede Wereldoorlog
Dat de situatie voor de familie penibel was blijkt uit het volgende (andere familie zat in het buitenland):[3]
- haar zuster Schoontje van Wijnbergen (geboren Den Haag, 20 december 1870 – Auschwitz, 11 december 1942 ), weduwe van Willem Huisman, werd met haar familie omgebracht in diverse concentratiekampen:
- hun zoon Leon (Den Haag, 14 maart 1897 – Auschwitz, 11 februari 1944) was weduwe van Maria Bobbe ; hun dochter Sientje werd omgebracht in Auschwitz
- hun dochter Sara (Amsterdam, 23 januari 1899 – Sobibór 16 juli 1943) samen met haar man Mozes Filip Spier en zoon Abraham Spier op dezelfde datum
- hun dochter Susanna (Den haag, 13 augustus 1904- Auschwitz 30 september 1942
- hun dochter Betsy (Den Haag, 1 november 1905 –Auschwitz, 11 december 1942)
- haar zuster Daantje van Wijnbergen (geboren Den Haag, 12 oktober 1884) en haar man Philip Hartog Groen (Amsterdam, 12 oktober 1884) werden 11 juni 1943 omgebracht in Sobibór;
- haar zuster Naatje van Wijnbergen (Den Haag, 11 maart 1874 werd omgebracht in Bergen-Belsen op 30 januari 1945, haar man Louis Morpurgo (geboren in Amsterdam 8 april 1875) in Auschwitz op 12 augustus 1942
- schoonzus Hanna van Wijnbergen-Huisman (Den Haag, 9 september 1878 – Sobibor, 16 april 1943, weduwe van broer Joseph Wijnbergen, die reeds in 1914 was overleden; hun zoon Emanuel en vrouw Mietje werd omgebracht in Sobibór
Haar zusje Elisabeth (Den Haag, 1873) was al op 1 augustus 1880 overleden op zevenjarige leeftijd.[4]
Bronnen, noten en/of referenties
|