Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Voormalige Nederlandse gemeenten O
![]() |
Werk in uitvoering | ![]() |
Iemand is nog met dit artikel bezig. Kom later terug om het resultaat te bekijken. | ||
Voormalige Nederlandse gemeenten Op alfabet |
A - B - C - D - E - F |
G - H - I - J - K - L |
M - N - O - P - R - S |
T - U - V - W - X Y Z |
Per Provincie |
Flevoland Friesland (Fryslân) |
Dit is een lijst van voormalige Nederlandse gemeenten die welke begint met de letter O. De lijst is bijgewerkt tot 1 januari 2012.
Zie ook het overzicht van naamswijzigingen en opheffingen van Nederlandse gemeenten per provincie.
Inleiding
Tot 1795 kende Nederland, destijds de Republiek, sterk uiteenlopende vormen van lokaal bestuur. Tijdens de Bataafse Republiek (1795-1806) werden naar Frans voorbeeld dorpen en steden gelijkgesteld in een nieuwe bestuursvorm met de naam gemeente. In de Staatsregeling des Bataafschen Volks van 1 mei 1798 werd de term gemeente voor het eerst gebruikt als aanduiding voor de plaatselijke besturen. Dit zorgde echter nog niet direct voor een systematische organisatie van het gemeentewezen of voor een systematische verdeling van het land in gemeenten. Het duurde tot in de loop van 1811 voordat de rechtspraak, de notariële taken en de waterschapstaken afzonderlijk waren georganiseerd. Pas vanaf toen kregen de gemeenten de plaats in het openbaar bestuur die ze nu ook nog hebben, zij het met aanvankelijk minder taken en bevoegdheden. Op 1 januari 1812 werd de eerste systematische indeling van kracht. In onderstaand overzicht zijn alle gemeenten opgenomen die op of na dat moment in Nederland hebben bestaan en die inmiddels niet meer als zelfstandige gemeente bestaan.
Overzicht
A'dam code[1] |
CBS code |
Provincie | Gemeente | Alternatieve namen | Burge mees ters |
Bestaan vanaf | Ontstaan uit | Bestaan tot | Opgegaan in | Opmerkingen |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
10388 | 0952 | Limburg | Obbicht en Papenhoven | Obbicht; Obbicht c.a.; Oppicht en Papenhoven | Lijst | 01-01-1982 | Born | |||
11338 | 0429 | Noord-Holland | Obdam | Opdam | Lijst | 01-01-2007 | Koggenland | |||
10832 | Gelderland | Ochten | Lijst | 01-01-1818 | Echteld (naamswijziging) | |||||
11003 | 1131 | Utrecht | Odijk | Odik | Lijst | 01-01-1818 | Werkhoven | 01-09-1964 | Bunnik | |
11320 | 0122 | Drenthe | Odoorn | Lijst | 01-01-1998 | Borger-Odoorn | ||||
10360 | 0822 | Noord-Brabant | Oeffelt | Oefelt | Lijst | 01-01-1994 | Boxmeer | |||
10739 | Friesland | Oenkerk | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Tietjerksteradeel | ||||
10119 | 1132 | Noord-Brabant | Oerle | Lijst | 01-05-1921 | Veldhoven | ||||
10420 | 0953 | Limburg | Ohé en Laak | Ohé c.a.; Ohe en Laak; Ohee; Ohée en Laak; Ooë en Laak | Lijst | 01-01-1991 | Maasbracht | |||
10869 | 1150 | Noord-Brabant | Oijen en Teeffelen | Oijen c.a.; Ooien; Ooien en Teefelen; Ooijen en Teefelen; Oyen | Lijst | 01-01-1939 | Lith | |||
10504 | 0954 | Limburg | Oirsbeek | Oorsbeek | Lijst | 01-01-1982 | Schinnen | |||
11368 | Friesland | Oldeboorn | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Utingeradeel | ||||
10298 | 0035 | Groningen | Oldehove | Oldenhove | Lijst | 01-01-1990 | Zuidhorn | |||
11332 | 0036 | Groningen | Oldekerk | Lijst | 01-01-1990 | Grootegast | ||||
10858 | 0172 | Overijssel | Oldemarkt | Oldemark; Oldemarkt en Paasloo | Lijst | 01-01-1973 | IJsselham | |||
10409 | 0174 | Overijssel | Olst | Lijst | 26-03-2002 | Olst-Wijhe (naamswijziging) | ||||
11069 | Overijssel | Ommen (Oud) | Lijst | 01-07-1818 | Ambt Ommen; Avereest; Stad Ommen | |||||
10610 | 1250 (037) | Groningen | Onstwedde | Lijst | 01-01-1969 | Stadskanaal (naamswijziging) | ||||
11217 | 1351 | Zuid-Holland | Onwaard | Ontwaard; Onwaard, Oud- en Nieuw-Kraijerspolder en Kraaijenisse | Lijst | 01-04-1817 | Dirksland | 19-08-1857 | Melissant | |
10810 | Gelderland | Ooij en Persingen | Lijst | 01-01-1818 | Ubbergen | |||||
11163 | 1133 (580) | Zuid-Holland | Ooltgensplaat | Ooltjensplaat | Lijst | 01-01-1966 | Oostflakkee | |||
11442 | Limburg | Oost (Limburg) | Lijst | 06-03-1828 | Eijsden | |||||
11393 | Zeeland | Oost- en Middelzwake | Zwake; Zwake en Middelzwake | Lijst | 01-01-1816 | 's-Gravenpolder | ||||
10943 | 1134 | Zuid-Holland | Oost- en West- Barendrecht | Lijst | 01-01-1837 | Oost-Barendrecht; West-Barendrecht | 01-01-1905 | Barendrecht | ||
11396 | 1135 (693) | Zeeland | Oost- en West-Souburg | Oost- en Westsouburg; Oost- en West-Zouburg; Soeburg | Lijst | 01-01-1835 | Oost-Souburg; West-Souburg | 01-07-1966 | Vlissingen | |
10220 | 0825 | Noord-Brabant | Oost-, West- en Middelbeers | Oostelbeers; Oostelbeers c.a. | Lijst | 01-01-1997 | Oirschot | |||
10286 | 1352 | Zuid-Holland | Oost-Barendrecht | Oost Barendrecht | Lijst | 01-04-1817 | Barendrecht (Oud) | 01-01-1837 | Oost- en West- Barendrecht | |
10782 | 0692 | Zeeland[2] | Oostburg | Lijst | 01-01-2003 | Sluis | Viel van 14-02-1814 tot 28-04-1814 onder speciaal bestuur, daarna tot 19-09-1814 onder Brabant | |||
11102 | 0084 | Friesland | Oostdongeradeel | Oost-Dongeradeel | Lijst | 01-10-1816 | Anjum; Ee; Metslawier | 01-01-1984 | Dongeradeel | |
10336 | Gelderland | Oosterbeek | Lijst | 01-01-1818 | Doorwerth; Renkum | |||||
11282 | 0033 | Groningen | Oosterbroek | Lijst | 01-07-1965 | Noordbroek; Zuidbroek (Groningen) | 01-02-1991 | Menterwolde (naamswijziging) | ||
10877 | Friesland | Oosterend | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Hennaarderadeel | ||||
10490 | 0123 | Drenthe | Oosterhesselen | Lijst | 13-07-1819 | Dalen (deels) | 01-01-1998 | Coevorden | ||
11237 | 1136 | Zeeland | Oosterland | Oosterland en Sirjansland | Lijst | 01-01-1961 | Duiveland | |||
11161 | Friesland | Oostermeer | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Tietjerksteradeel | ||||
10836 | Friesland | Oosterwolde (Friesland) | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Ooststellingwerf | ||||
11061 | Gelderland | Oosterwolde (Gelderland) | Lijst | 01-01-1812 | Doornspijk (deels) | 01-01-1818 | Doornspijk | |||
11201 | Friesland | Oosterzee | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Lemsterland | ||||
11121 | 0430 | Noord-Holland | Oosthuizen | Oosthuizen en Hobrede | Lijst | 01-08-1970 | Zeevang | |||
10720 | 1137 (694) | Zeeland | Oostkapelle | Oostkappelle | Lijst | 01-07-1966 | Domburg | |||
11396 | 1353 | Zeeland | Oost-Souburg | Oost Souburg | Lijst | 01-01-1835 | Oost- en West-Souburg | |||
10009 | 0581 | Zuid-Holland | Oostvoorne | Oostvoorn c.a.; Oostvoorne, Rugge, Oosterland en Oud- en Nieuw-Kleiburg | Lijst | 01-01-1980 | Westvoorne | |||
11079 | 0176 | Overijssel | Ootmarsum | Ootmarssum | Lijst | 01-01-2001 | Denekamp | |||
10829 | 0270 | Gelderland | Ophemert | Lijst | 01-01-1818 | Varik | 01-01-1978 | Neerijnen | ||
11092 | Gelderland | Opijnen | Lijst | 01-01-1818 | Est en Opijnen (naamswijziging) | |||||
10110 | Noord-Brabant | Oploo | Lijst | 01-01-1821 | Oploo, St. Anthonis en Ledeacker | |||||
11415 | 0827 | Noord-Brabant | Oploo, St. Anthonis en Ledeacker | Oploo, St. Anthonis en Ledeacker; Oploo; Oploo c.a. | Lijst | 01-01-1821 | Oploo; Sint Anthonis en Ledeacker | 01-01-1994 | St. Anthonis | |
10523 | 0433 | Noord-Holland | Opperdoes | Oppedoes | Lijst | 01-05-1817 | Twisk | 01-01-1979 | Noorder-Koggenland | |
10929 | 0829 | Noord-Brabant | Ossendrecht | Lijst | 01-01-1997 | Woensdrecht | ||||
10841 | 1138 | Zeeland[2] | Ossenisse | Lijst | 01-07-1936 | Vogelwaarde | Viel van 14-02-1814 tot 28-4-1814 onder speciaal bestuur, daarna tot 19-09-1814 onder Brabant | |||
10133 | 0434 | Noord-Holland | Oterleek | Lijst | 01-05-1817 | Heerhugowaard | 01-08-1970 | Schermer | ||
11389 | Gelderland | Otterlo | Lijst | 01-01-1812 | Ede (deels) | 01-01-1818 | Ede | |||
10862 | 0955 | Limburg | Ottersum | Lijst | 01-01-1973 | Gennep | ||||
10097 | 0582 | Zuid-Holland | Ottoland | Lijst | 01-04-1817 | Goudriaan | 01-01-1986 | Graafstroom | ||
11363 | 0831 | Noord-Brabant | Oud- en Nieuw-Gastel | Gastel [West-Brabant]; Oud en Nieuw Gastel; Oud- en Nieuwgastel; Oudgastel | Lijst | 01-01-1997 | Halderberge | |||
11302 | 1139 | Zuid-Holland | Oud- en Nieuw-Mathenesse | Oud en Nieuw Mathenesse; Oud- en Nieuw-Mathenes | Lijst | 01-04-1817 | Kethel en Spaland (deels); Schiedam (deels) | 01-01-1868 | Schiedam | |
10826 | 0583 | Zuid-Holland | Oud-Alblas | Alblas (Oud-); Oud Alblas; Oudalblas | Lijst | 01-01-1986 | Graafstroom | |||
11126 | 1142 (585) | Zuid-Holland | Ouddorp | Ouddorp, Oudeland, Oude- en Westnieuwland. Oost- en Westdijk | Lijst | 01-01-1966 | Goedereede | |||
10347 | 1356 | Zuid-Holland | Oude en Nieuwe Struiten | Lijst | 01-04-1817 | Hellevoetsluis | 01-09-1855 | Nieuw-Helvoet | ||
10896 | 0436 | Noord-Holland | Oude Niedorp | Oude Niedorp en Zijdewind; Oudeniedorp; Oude-Niedorp | Lijst | 01-08-1970 | Niedorp | |||
10848 | 0038 | Groningen | Oude Pekela | Oude Pekel A; Oude Pekel-A; Oudepekela; Oude-Pekela | Lijst | 01-01-1990 | Pekela | |||
10714 | 1143 (588) | Zuid-Holland | Oude Tonge | Oudetonge; Oude-Tonge | Lijst | 01-01-1966 | Oostflakkee | |||
10386 | Friesland | Oudeberkoop | Oldeberkoop | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Ooststellingwerf | |||
10472 | Friesland | Oudega | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Smallingerland | ||||
11139 | 0695 | Zeeland | Oudelande | Lijst | 01-01-1970 | Borsele | ||||
10397 | 0830 | Noord-Brabant | Oudenbosch | Oudenbos | Lijst | 01-01-1997 | Halderberge | |||
11090 | 0435 | Noord-Holland | Oudendijk | Lijst | 01-05-1817 | Beets | 01-01-1979 | Wester-Koggenland | ||
10380 | 0586 | Zuid-Holland | Oudenhoorn | Lijst | 01-01-1980 | Bernisse | ||||
10114 | 1144 | Utrecht | Oudenrijn | Ouden Rhijn; Ouden Rijn; Oudenrhijn; Oudenrijn en Heikop | Lijst | 01-01-1818 | Jutphaas | 01-01-1954 | Utrecht (deels); Vleuten-De Meern | |
10095 | 0587 | Zuid-Holland | Ouderkerk aan den IJssel | Ouderkerk aan den IJsel; Ouderkerk op den Yssel; Ouderkerk-aan-den-IJsel; Ouwerkerk aan den IJssel | Lijst | 01-01-1985 | Ouderkerk | |||
10812 | 1145 | Noord-Brabant | Oudheusden | Oudheusden c.a.; Oudheusden, Elshout en Hulten | Lijst | 01-05-1935 | Drunen | |||
11171 | 1357 | Utrecht | Oudhuizen | Lijst | 01-01-1818 | Wilnis | 08-09-1857 | Wilnis | ||
11051 | 1146 | Noord-Holland | Oudkarspel | Oud Carspel; Oudcarspel; Oud-Carspel; Oudecarspel | Lijst | 01-08-1941 | Langedijk | |||
10363 | 0438 | Noord-Holland | Oudorp | Ouddorp (Noord-Holland) | Lijst | 01-05-1817 | Broek op Langendijk | 01-10-1972 | Alkmaar | |
11011 | 1147 | Zuid-Holland | Oudshoorn | Oudshoorn en de Gnephoek; Oudshoorn en Gnephoek | Lijst | 01-01-1918 | Alphen aan den Rijn | |||
10868 | 1140 | Limburg | Oud-Valkenburg | Oud Valkenburg; Oudvalkenburg | Lijst | 01-10-1940 | Valkenburg (Limburg) | |||
10134 | 0696 | Zeeland | Oud-Vossemeer | Oud Vosmeer; Oud Vossemeer; Oudvosmeer; Oud-Vosmeer; Oud-Vosmeer en Vrijberge | Lijst | 01-07-1971 | Tholen | |||
11348 | 1141 | Limburg | Oud-Vroenhoven | Oud Vroenhoven | Lijst | 18-07-1839 | België | 01-01-1920 | Maastricht | |
10353 | Friesland | Oudwoude | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Kollumerland en Nieuwkruisland | ||||
11356 | 1355 | Utrecht | Oud-Wulven | Oud Wulven; Oudwulven | Lijst | 01-01-1818 | Houten | 08-09-1857 | Houten | |
11310 | 1358 | Zuid-Holland[2] | Oukoop | Oudkoop; Oukoop en Kortehoeve | Lijst | 01-01-1818 | Waarder | 19-08-1857 | Hekendorp | Viel tot 01-01-1821 onder Utrecht |
10968 | 1148 | Zeeland | Ouwerkerk | Lijst | 01-01-1961 | Duiveland | ||||
10952 | 0271 | Gelderland | Overasselt | Lijst | 01-07-1980 | Heumen | ||||
10683 | 1149 | Zuid-Holland | Overschie | Ouwerschie; Overschie en Hoogeban | Lijst | 01-08-1941 | Rotterdam | |||
10730 | 0697 | Zeeland[2] | Overslag | Lijst | 01-04-1970 | Axel | Viel van 14-02-1814 tot 28-04-1814 onder speciaal bestuur, daarna tot 19-09-1814 onder Brabant | |||
11422 | 0698 | Zeeland | Ovezande | Overzande; Ovezand | Lijst | 01-01-1970 | Borsele |
Toelichting
Bovenstaand overzicht bevat de volgende kolommen:
- Amsterdamse code
- Hier staat de Amsterdamse code vermeld die is toegekend aan de gemeente. Deze codering van gemeenten is ontwikkeld ten behoeve van historisch onderzoek.
- CBS-code.
- Hier staat de CBS code vermeld die is toegekend aan de gemeente. Deze codering van gemeenten is initieel in 1966 door het CBS ontwikkeld en wordt onder meer toegepast in de Gemeentelijke basisadministratie van persoonsgegevens.
- Er zijn 37 gemeenten aan welke voor hun opheffing een driecijferige code is toegekend en aan welke later, na hun opheffing, een viercijferige code is toegekend. De driecijferige code staat bij deze gemeenten tussen haakjes vermeld achter de nieuwere viercijferige code.
- Provincie
- Hier staat de provincie vermeld waartoe de gemeente behoorde op dag vóór haar opheffing. Bij de gemeenten die zijn opgeheven in de periode dat Nederland in departementen was opgedeeld, dat wil zeggen vóór mei 1814 resp. wat betreft Limburg vóór oktober 1815, is de provincie vermeld waartoe de gemeente zou hebben behoord als deze in mei 1814 resp. oktober 1815 nog zou hebben bestaan. Wanneer een gemeente in de loop van de tijd ook tot andere provincies heeft behoord, dan staan in de kolom opmerkingen hierover nadere details.
- Gemeente
- Hier staat de naam van de gemeente vemeld zoals deze in de opheffingswet was opgenomen (op enkele duidelijke fouten na), dan wel formeel of min of meer officieel gewijzigde gemeentenamen (waarbij de gemeente bleef bestaan).
- Wanneer een gemeente is opgeheven en later onder dezelfde naam weer is opgericht (al dan niet hetzelfde grondgebied beslaand), komt deze gemeente twee maal voor, waarbij de naam voor de eerste bestaansperiode het achtervoegsel '(Oud)' heeft.
- Wanneer een gemeentenaam in de loop van de tijd gebruikt is voor twee geheel verschillende gemeenten (al dan niet op hetzelfde moment), dan wordt deze gevolgd door een niet officiële nadere aanduiding ter onderscheid (vaak, maar niet altijd, de provincienaam) die niet behoort tot de officiële naam. Bijv. Aalst (Noord-Brabant) ter onderscheid van Aalst (Gelderland).
- Alternatieve namen
- Hier staat een opsomming van naamsvarianten vermeld die in de loop van de tijd in diverse bronnen met betrekking tot de gemeente zijn gehanteerd.
- Burgemeesters
- Hier staat een verwijzing vermeld naar een eventuele lijst van burgemeesters van de betreffende gemeente.
- Bestaan vanaf
- Hier staat de datum vermeld waarop de gemeente is ontstaan. Wanneer deze kolom leeg is, wil dat zeggen dat deze datum ligt vóór 1 januari 1812.
- Ontstaan uit
- Hier staat vermeld uit welke gemeente(n) de nieuwe gemeente is ontstaan, als dit heeft plaatsgevonden ná 1 januari 1812.
- Toevoegingen nadien worden hier niet vermeld.
- Bestaan tot
- Hier staat de datum vermeld van de eerste dag waarop de gemeente met deze naam niet meer bestond.
- Opgegaan in
- Hier staat de naam vermeld van de (reeds bestaande of nieuwe) gemeente waarin de gemeente opging. Bij opsplitsingen staan meerdere namen vermeld.
- Opmerkingen
- Hier staan eventuele aanvullende opmerkingen vermeld.
Zie ook
- Lijst van huidige Nederlandse gemeenten
- Lijst van huidige Nederlandse gemeenten per provincie
- Gemeentelijke herindeling in Nederland
- Lijst van voormalige Nederlandse gemeenten per provincie
Bronnen
- KNAW, Repertorium van Nederlandse gemeenten 1812–2006 (PDF, 1,4 MB)
- KNAW, Lijst met enkele errata en aanvullingen op het repertorium t/m 1-1-2009 PDF, 12 kB
Noten
|