Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Voormalige Nederlandse gemeenten A: verschil tussen versies
Geen bewerkingssamenvatting |
(deel http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lijst_van_voormalige_Nederlandse_gemeenten&oldid=29165016) |
||
Regel 1: | Regel 1: | ||
{{wiu|De komende weken zal dit artikel verder worden uitgewerkt}} | {{wiu|De komende weken zal dit artikel verder worden uitgewerkt}} | ||
Dit is een '''lijst van voormalige [[Nederlandse gemeente]]n''', overeenkomstig de stand van zaken per 1 januari 2011. | |||
{{Zie ook|Voor een overzicht van naamswijzigingen en opheffingen van Nederlandse gemeenten, zie [[lijst van voormalige Nederlandse gemeenten per provincie]].}} | |||
__TOC__ | |||
{{Clearboth}} | |||
==Inleiding== | |||
Tot 1795 kende Nederland, destijds de [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden|Republiek]], sterk uiteenlopende vormen van lokaal bestuur. Tijdens de [[Bataafse Republiek]] (1795-1806) werden naar Frans voorbeeld dorpen en steden gelijkgesteld in een nieuwe bestuursvorm met de naam ''[[Gemeente (bestuur)|gemeente]]''. In de ''Staatsregeling des Bataafschen Volks'' van 1 mei 1798 werd de term ''gemeente'' voor het eerst gebruikt als aanduiding voor de plaatselijke besturen. Dit zorgde echter nog niet direct voor een systematische organisatie van het gemeentewezen of voor een systematische verdeling van het land in gemeenten. Het duurde tot in de loop van 1811 voordat de rechtspraak, de notariële taken en de waterschapstaken afzonderlijk waren georganiseerd. Pas vanaf toen kregen | |||
de gemeenten de plaats in het [[openbaar bestuur]] die ze nu ook nog hebben, zij het met aanvankelijk minder taken en bevoegdheden. Op 1 januari 1812 werd de eerste systematische indeling van kracht. In onderstaand overzicht zijn alle gemeenten opgenomen die op of na dat moment in [[Nederland]] hebben bestaan en die inmiddels niet meer als zelfstandige gemeente bestaan. | |||
==Overzicht== | |||
{| class="wikitable sortable" | {| class="wikitable sortable" | ||
! scope="col" | [[Amsterdamse code|A'damse code]]<ref>Referentie: {{voetnoot web |url=http://www.volkstellingen.nl/nl/onderzoek_literatuur/harmonisatie/gemeenten/amsterdamse_code/de+Amsterdamse+code.doc |titel=www.volkstellingen.nl - De Amsterdamse Code |bezochtdatum=7 maart 2010}}</ref> | ! scope="col" | [[Amsterdamse code|A'damse code]]<ref>Referentie: {{voetnoot web |url=http://www.volkstellingen.nl/nl/onderzoek_literatuur/harmonisatie/gemeenten/amsterdamse_code/de+Amsterdamse+code.doc |titel=www.volkstellingen.nl - De Amsterdamse Code |bezochtdatum=7 maart 2010}}</ref> |
Versie van 30 jan 2012 12:03
Dit is een lijst van voormalige Nederlandse gemeenten, overeenkomstig de stand van zaken per 1 januari 2011.
![]() |
Inleiding
Tot 1795 kende Nederland, destijds de Republiek, sterk uiteenlopende vormen van lokaal bestuur. Tijdens de Bataafse Republiek (1795-1806) werden naar Frans voorbeeld dorpen en steden gelijkgesteld in een nieuwe bestuursvorm met de naam gemeente. In de Staatsregeling des Bataafschen Volks van 1 mei 1798 werd de term gemeente voor het eerst gebruikt als aanduiding voor de plaatselijke besturen. Dit zorgde echter nog niet direct voor een systematische organisatie van het gemeentewezen of voor een systematische verdeling van het land in gemeenten. Het duurde tot in de loop van 1811 voordat de rechtspraak, de notariële taken en de waterschapstaken afzonderlijk waren georganiseerd. Pas vanaf toen kregen de gemeenten de plaats in het openbaar bestuur die ze nu ook nog hebben, zij het met aanvankelijk minder taken en bevoegdheden. Op 1 januari 1812 werd de eerste systematische indeling van kracht. In onderstaand overzicht zijn alle gemeenten opgenomen die op of na dat moment in Nederland hebben bestaan en die inmiddels niet meer als zelfstandige gemeente bestaan.
Overzicht
A'damse code[1] | CBS code | Provincie | Gemeente | Alternatieve namen | Burgemeesters | Bestaan vanaf | Ontstaan uit | Bestaan tot | Opgegaan in | Opmerkingen |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
10531 | 1000 (647) | Zeeland | Aagtekerke | Aagtekerk | Lijst | 01-07-1966 | Mariekerke | |||
10228 | Gelderland | Aalst (Gelderland) | Lijst | 01-01-1818 | Poederoijen | |||||
11423 | 1001 | Noord-Brabant | Aalst (Noord-Brabant) | Lijst | 01-01-1923 | Waalre | ||||
11020 | 0648 | Zeeland[2] | Aardenburg | Lijst | 01-01-1995 | Sluis-Aardenburg | Viel van 14-02-1814 tot 28-04-1814 onder speciaal bestuur, daarna tot 19-09-1814 onder de provincie Brabant | |||
11242 | 1002 | Zuid-Holland | Aarlanderveen | Aarlanderveen en Pulmot | Lijst | 01-01-1918 | Alphen aan den Rijn | |||
10757 | 0739 | Noord-Brabant | Aarle-Rixtel | Aarle; Aarle Rixtel; Aarle-Rikstel | Lijst | 01-01-1997 | Laarbeek | |||
10439 | 0359 | Noord-Holland | Abbekerk | Abbekerk en Lambertschaag; Abbekerk en Lambertshage | Lijst | 01-01-1979 | Noorder-Koggenland | |||
11026 | 0481 | Zuid-Holland | Abbenbroek | Lijst | 01-01-1980 | Bernisse | ||||
10712 | Utrecht[2] | Abcoude (Oud) | Lijst | 01-01-1818 | Abcoude-Proostdij (naamswijziging) | Viel tot 19-09-1814 onder de provincie Noord-Holland | ||||
10712 | 0305 | Utrecht | Abcoude | Lijst | 01-05-1941 | Abcoude-Baambrugge, Abcoude-Proostdij | 01-01-2011 | De Ronde Venen | ||
11184 | 1003 | Utrecht | Abcoude-Baambrugge | Abcoude Baambrugge; Abkoude-Baambrugge; Abkoude-Baambrug; Baambrugge | Lijst | 01-01-1818 | Baambrugge (naamswijziging) | 01-05-1941 | Abcoude | |
10712 | 1004 | Utrecht | Abcoude-Proostdij | Abcoude Proosdij; Abcoude Proostdij; Abcoude, Proostdij en Aasdom; Abcoude-Proosdij; Abcoude-Proostdij en Aasdom; Abkoude-Proosdij | Lijst | 01-01-1818 | Abcoude (Oud) (naamswijziging) | 01-05-1941 | Abcoude | |
11068 | Utrecht | Abstede | Lijst | 01-01-1818 | Utrecht | 01-08-1823 | Utrecht | |||
10946 | 1301 | Zuid-Holland | Abtsregt | Absregt | Lijst | 01-04-1817 | Pijnacker | 01-09-1855 | Vrijenban | |
10141 | 1302 | Utrecht | Achthoven (Montfoort) | Lijst | 01-01-1818 | Linschoten | 08-09-1857 | Linschoten | ||
10524 | 1005 | Utrecht | Achttienhoven (Utrecht) | Lijst | 01-01-1818 | Westbroek | 01-01-1954 | Westbroek | ||
10972 | 1303 | Zuid-Holland | Achttienhoven (Zuid-Holland) | Achttienhoven en de Bosch | Lijst | 01-04-1817 | Nieuwkoop | 01-09-1855 | Nieuwkoop | |
10013 | 1304 | Zuid-Holland | Ackersdijk en Vrouwenregt | Ackersdijk; Ackersdijk c.a. | Lijst | 01-04-1817 | Pijnacker | 01-09-1855 | Vrijenban | |
10996 | 0001 | Groningen | Adorp | Lijst | 01-01-1990 | Winsum | ||||
10999 | 0002 | Groningen | Aduard | Adeward | Lijst | 01-01-1990 | Zuidhorn | |||
10157 | 1006 | Friesland | Aengwirden | Ængwirden; Engwirden | Lijst | 01-10-1816 | Tjalleberd (naamswijziging) | 01-07-1934 | Heerenveen | |
11015 | Gelderland | Afferden (Gelderland) | Lijst | 01-01-1818 | Druten | |||||
10346 | 0360 | Noord-Holland | Akersloot | Akersloot en Woude | Lijst | 01-01-2002 | Castricum | |||
10140 | Friesland | Akkrum | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Utingeradeel | ||||
10124 | 0477 | Zuid-Holland | Albrandswaard (Oud) | Albrandswaard en Kijvelanden; Albranswaard | Lijst | 01-04-1817 | Poortugaal | 01-01-1842 | Poortugaal | |
10745 | Noord-Brabant | Alem | Lijst | 01-01-1821 | Alem, Maren en Kessel | |||||
10495 | 1007 | Noord-Brabant | Alem, Maren en Kessel | Alem; Alem c.a. | Lijst | 01-01-1821 | Alem; Maren; Kessel (Noord-Brabant) | 01-01-1958 | Lith; Maasdriel | |
10349 | 0483 | Zuid-Holland | Alkemade | Lijst | 01-01-2009 | Kaag en Braassem | ||||
11053 | Overijssel | Almelo (Oud) | Almeloo | Lijst | 01-07-1818 | Ambt Almelo; Stad Almelo | ||||
10001 | Friesland | Almenum | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Barradeel; Franekeradeel | ||||
10788 | 0740 | Noord-Brabant[2] | Almkerk | Almkerk c.a.; Almkerk en Uitwijk | Lijst | 01-01-1973 | Woudrichem; Werkendam | Viel van 19-09-1814 tot 10-02-1815 onder de provincie Zuid-Holland | ||
10517 | 1008 | Zuid-Holland | Alphen (Zuid-Holland) | Alfen; Alphen en Rietveld | Lijst | 01-01-1918 | Alphen aan den Rijn | |||
10995 | Gelderland | Alphen (Gelderland) | Lijst | 01-01-1818 | Appeltern | |||||
10710 | 0741 | Noord-Brabant | Alphen en Riel | Alfen (Noord-Brabant); Alfen en Riel; Alphen c.a. | Lijst | 01-01-1997 | Alphen-Chaam; Goirle | |||
11065 | 1009 | Overijssel | Ambt Almelo | Almelo (Ambt); Ambt Almeloo; Ambt-Almelo; Schoutambt Almelo | Lijst | 01-07-1818 | Almelo (Oud) | 01-01-1914 | Almelo | |
11400 | 0142 | Overijssel | Ambt Delden | Ambt-Delden; Delden (Ambt); Schoutambt Delden | Lijst | 01-07-1818 | Delden | 01-01-2001 | Hof van Twente | |
10396 | 1010 | Gelderland | Ambt Doetinchem | Ambt Deutekom; Ambt-Doetinchem; Doetinchem (Ambt) | Lijst | 01-01-1818 | Hummelo | 01-01-1920 | Doetinchem | |
10174 | 1011 | Overijssel | Ambt Hardenberg | Ambt-Hardenberg; Hardenberg (Ambt); Schoutambt Hardenberg | Lijst | 01-07-1818 | Hardenberg (Oud) | 01-05-1941 | Hardenberg | |
10456 | 1679 | Limburg | Ambt Montfort | Lijst | 01-02-1994 | Posterholt (naamswijziging) | 01-01-2007 | Roerdalen | ||
11069 | 1012 | Overijssel | Ambt Ommen | Ambt-Ommen; Ommen (Ambt); Schoutambt Ommen | Lijst | 01-07-1818 | Ommen (Oud) | 01-05-1923 | Ommen | |
11088 | 1013 | Overijssel | Ambt Vollenhove | Ambt-Vollenhove; Schoutambt Vollenhove; Vollenhove (Ambt) | Lijst | 01-07-1818 | Vollenhove (Oud) | 01-02-1942 | Vollenhove | |
10922 | 0883 | Limburg | Amby | Ambij | Lijst | 01-07-1970 | Maastricht | |||
11349 | 0485 | Zuid-Holland | Ameide | Lijst | 01-01-1986 | Zederik | ||||
11372 | 0306 | Utrecht | Amerongen | Lijst | 01-01-2006 | Utrechtse Heuvelrug | ||||
10863 | 0486 | Zuid-Holland | Ammerstol | Lijst | 01-04-1817 | Bergambacht | 01-01-1985 | Bergambacht | ||
10151 | 0198 | Gelderland | Ammerzoden | Amerzoden; Ammersooi; Ammersooien; Well en Ammerzoden | Lijst | 01-01-1999 | Maasdriel | |||
10062 | 0884 | Limburg | Amstenrade | Lijst | 01-01-1982 | Schinnen | ||||
10871 | 0742 | Noord-Brabant[2] | Andel | Andel c.a.; Op- en Neer-Andel | Lijst | 01-01-1973 | Woudrichem | Viel van 19-09-1814 tot 10-02-1815 onder de provincie Zuid-Holland | ||
10822 | 0364 | Noord-Holland | Andijk | Lijst | 01-01-2011 | Medemblik | ||||
11131 | 0199 | Gelderland | Angerlo | Angerloo | Lijst | 01-01-2005 | Zevenaar | |||
10158 | Friesland | Anjum | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Oostdongeradeel | ||||
10936 | 1014 (365) | Noord-Holland[2] | Ankeveen | Lijst | 01-01-1818 | Nederhorst den Berg | 01-08-1966 | 's-Graveland (Noord-Holland) | Viel tot 01-10-1819 onder de provincie Utrecht | |
10787 | 0105 | Drenthe | Anloo | Anlo | Lijst | 01-01-1998 | Aa en Hunze | |||
10344 | 0366 | Noord-Holland | Anna Paulowna | Anna-Paulowna | Lijst | 01-08-1870 | Zijpe | 01-01-2012 | Hollands Kroon | |
11296 | 0201 | Gelderland | Appeltern | Altforst en Appeltern | Lijst | 01-01-1984 | Wamel | |||
10202 | 0885 | Limburg | Arcen en Velden | Arcen c.a.; Arsen | Lijst | 01-01-1816 | Velden (naamswijziging) | 01-01-2010 | Venlo | |
10079 | 0487 | Zuid-Holland | Arkel | Arkel en Rietveld | Lijst | 01-04-1817 | Kedichem | 01-01-1986 | Giessenlanden | |
11419 | 0649 | Zeeland | Arnemuiden | Arnemuiden c.a.; Arnemuiden met Nieuwerkerk en Mortière | Lijst | 01-01-1997 | Middelburg (Zeeland) | |||
11440 | Friesland | Arum | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Wonseradeel | ||||
11369 | 0488 | Zuid-Holland | Asperen | Lijst | 01-01-1986 | Vuren | ||||
11373 | 0367 | Noord-Holland | Assendelft | Lijst | 01-01-1974 | Zaanstad | ||||
11060 | Friesland | Augustinusga | Lijst | 01-01-1812 | 01-10-1816 | Achtkarspelen | ||||
11147 | 0368 | Noord-Holland | Avenhorn | Avenhorn en Oostmijzen | Lijst | 01-01-1979 | Wester-Koggenland | |||
11190 | 0143 | Overijssel | Avereest | Averreest | Lijst | 01-07-1818 | Ommen (Oud) | 01-01-2001 | Hardenberg | |
11289 | 0650 | Zeeland[2] | Axel | Aksel | Lijst | 01-01-2003 | Terneuzen | Viel van 14-02-1814 tot 28-04-1814 onder speciaal bestuur, daarna tot 19-09-1814 onder de provincie Brabant | ||
11184 | Utrecht[2] | Baambrugge | Lijst | 01-01-1818 | Abcoude-Baambrugge (naamswijziging) | Viel tot 19-09-1814 onder Noord-Holland | ||||
Toelichting
Bovenstaand overzicht bevat de volgende kolommen:
- Amsterdamse code
- Hier staat de Amsterdamse code vermeld die is toegekend aan de gemeente. Deze codering van gemeenten is ontwikkeld ten behoeve van historisch onderzoek.
- CBS-code.
- Hier staat de CBS code vermeld die is toegekend aan de gemeente. Deze codering van gemeenten is initieel in 1966 door het CBS ontwikkeld en wordt onder meer toegepast in de Gemeentelijke basisadministratie van persoonsgegevens.
- Er zijn 37 gemeenten aan welke voor hun opheffing een driecijferige code is toegekend en aan welke later, na hun opheffing, een viercijferige code is toegekend. De driecijferige code staat bij deze gemeenten tussen haakjes vermeld achter de nieuwere viercijferige code.
- Provincie
- Hier staat de provincie vermeld waartoe de gemeente behoorde op dag vóór haar opheffing. Bij de gemeenten die zijn opgeheven in de periode dat Nederland in departementen was opgedeeld, dat wil zeggen vóór mei 1814 resp. wat betreft Limburg vóór oktober 1815, is de provincie vermeld waartoe de gemeente zou hebben behoord als deze in mei 1814 resp. oktober 1815 nog zou hebben bestaan. Wanneer een gemeente in de loop van de tijd ook tot andere provincies heeft behoord, dan staan in de kolom opmerkingen hierover nadere details.
- Gemeente
- Hier staat de naam van de gemeente vemeld zoals deze in de opheffingswet was opgenomen (op enkele duidelijke fouten na), dan wel formeel of min of meer officieel gewijzigde gemeentenamen (waarbij de gemeente bleef bestaan).
- Wanneer een gemeente is opgeheven en later onder dezelfde naam weer is opgericht (al dan niet hetzelfde grondgebied beslaand), komt deze gemeente twee maal voor, waarbij de naam voor de eerste bestaansperiode het achtervoegsel '(Oud)' heeft.
- Wanneer een gemeentenaam in de loop van de tijd gebruikt is voor twee geheel verschillende gemeenten (al dan niet op hetzelfde moment), dan wordt deze gevolgd door een niet officiële nadere aanduiding ter onderscheid (vaak, maar niet altijd, de provincienaam) die niet behoort tot de officiële naam. Bijv. Aalst (Noord-Brabant) ter onderscheid van Aalst (Gelderland).
- Alternatieve namen
- Hier staat een opsomming van naamsvarianten vermeld die in de loop van de tijd in diverse bronnen met betrekking tot de gemeente zijn gehanteerd.
- Burgemeesters
- Hier staat een verwijzing vermeld naar een eventuele lijst van burgemeesters van de betreffende gemeente.
- Bestaan vanaf
- Hier staat de datum vermeld waarop de gemeente is ontstaan. Wanneer deze kolom leeg is, wil dat zeggen dat deze datum ligt vóór 1 januari 1812.
- Ontstaan uit
- Hier staat vermeld uit welke gemeente(n) de nieuwe gemeente is ontstaan, als dit heeft plaatsgevonden ná 1 januari 1812.
- Toevoegingen nadien worden hier niet vermeld.
- Bestaan tot
- Hier staat de datum vermeld van de eerste dag waarop de gemeente met deze naam niet meer bestond.
- Opgegaan in
- Hier staat de naam vermeld van de (reeds bestaande of nieuwe) gemeente waarin de gemeente opging. Bij opsplitsingen staan meerdere namen vermeld.
- Opmerkingen
- Hier staan eventuele aanvullende opmerkingen vermeld.