Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Les Misérables (musical): verschil tussen versies
kGeen bewerkingssamenvatting |
k (foutje) |
||
Regel 260: | Regel 260: | ||
[[categorie:Musical uit 1980]] | [[categorie:Musical uit 1980]] | ||
[[categorie:Tony Award musicalwinnaar]] | [[categorie:Tony Award musicalwinnaar]] | ||
Versie van 14 sep 2008 12:54
![](/w/images/thumb/a/a2/Disambig-dark.png/20px-Disambig-dark.png)
Les Misérables, Les Mis of Les Miz is een musical uit 1980 die is gebaseerd op het gelijknamige boek van Victor Hugo uit 1862. In 1980 werd de roman door Claude Michel Schönberg en Alain Boublil bewerkt tot een Franse musical. Vijf jaar later werd een Engelse vertaling gemaakt en in 1991 vertaalde Seth Gaaikema de musical in het Nederlands.
De musical in verschillende landen
Frankrijk
De wereldpremière van de musical was op september 1980 in Parijs. De bedoeling was de show acht maanden te laten lopen, maar na 107 shows stopte men wegens de tegenvallende bezoekersaantallen. Hiermee was in Frankrijk, gezien de korte looptijd, de musical een flop te noemen.
Verenigd Koninkrijk
In 1982 bracht Peter Ferago, een jonge regisseur, de muziek van Les Misérables onder de aandacht van producent Cameron Mackintosh, die wel een markt zag in een nieuwe musicalproductie. Herbert Kretzmer vertaalde en bewerkte de liedteksten in het Engels en voegde nieuw materiaal toe. Trevor Nunn en John Craig deden de regie en adaptatie. De geheel aangepaste musical startte op 8 oktober 1985 en draait tot heden in Londen. Hiermee is het sinds 2006 de langst lopende musical ooit.
De oorspronkelijke cast van de Londonse productie bestond uit:
- Jean Valjean - Colm Wilkinson
- Javert - Roger Allam
- Marius - Michael Ball
- Cosette - Rebecca Caine
- Fantine - Patti LuPone
- Eponine - Frances Ruffelle
- Enjolras - David Burt
- Thénardier - Alun Armstrong
- Madame Thénardier - Sue Jane Tanner
- Gavroche - Ian Tucker
Verenigde Staten
De première van de Broadway-productie was op 12 maart 1987. De productie werd genomineerd voor twaalf Tony Awards, waarvan er acht werden gewonnen, inclusief die voor Beste Musical. De productie liep tot 18 mei 2003. Met een totaal van 6680 opvoeringen is het de op twee na meest opgevoerde show in de geschiedenis van Broadway. Op 9 november 2006 startte een volledig nieuwe, herziene versie van de musical in het Roadhurst Theatre.
De oorspronkelijke cast van de Broadway productie bestond uit:
- Jean Valjean - Colm Wilkinson
- Javert - Terrence Mann
- Marius - David Bryant
- Cosette - Judy Kuhn
- Fantine - Randy Graff
- Eponine - Frances Ruffelle
- Enjolras - Michael Maguire
- Thénardier - Leo Burmester
- Madame Thénardier - Jennifer But
- Gavroche - Braden Danner
Nederland
Van 1991 tot 1992 werd Les Misérables voor de eerste keer opgevoerd in Nederland in het Amsterdamse Carré en in het nieuwe Circustheater in Scheveningen. Veel Nederlandstalige acteurs hebben indertijd hun opwachting gemaakt en sindsdien de kans gehad om nog in vele andere musicals te mogen spelen. Vanaf 2008 wordt de musical voor de tweede keer in Nederland opgevoerd, met een nieuwe generatie musicalacteurs. De try-outs begonnen op 1 april 2008 en op 20 april 2008 is de musical in première gegaan in het nieuwe Luxor Theater in Rotterdam. Deze tweede versie zal hier bijna tot het einde van het jaar op de planken staan. Zowel de huidige versie als die uit 1991 zijn geproduceerd door Joop van den Ende. Volgens een uitspraak van één van de spelers, Carlo Boszhard, zou de uitvoering van 2008 de grootste, de mooiste musical ever zijn.[1]
In de 2008 versie zijn nieuwe arrangementen gebruikt die gemaakt zijn door Stephen Metcalfe. Volgens Joop van den Ende Theaterproducties zullen deze nieuwe arrangementen na Nederland in alle Les Misérables-producties over de hele wereld gebruikt worden [2]
De cast uit 1991 bestond uit:
- Jean Valjean - Henk Poort
- Javert - Ernst Daniël Smid
- Marius - Danny de Munk
- Cosette - Joke de Kruijf
- Fantine - Pia Douwes
- Eponine - Vera Mann
- Enjolras - Bill van Dijk
- Thénardier - Paul de Leeuw
- Madame Thénardier - Simone Kleinsma
De cast uit 2008 bestaat uit:
- Jean Valjean - René van Kooten / Tony Neef *
- Javert - Wim Van Den Driessche
- Marius - Jamai Loman
- Cosette - Suzan Seegers
- Fantine - Nurlaila Karim
- Eponine - Céline Purcell
- Enjolras - Freek Bartels
- Thénardier - Carlo Boszhard
- Madame Thénardier - Marjolein Algera
* Vanaf juni 2008 was Tony Neef de alternate Valjean.
België
Van 1998-1999 werd Les Misérables in Vlaanderen opgevoerd. Hans Peter Janssens speelde de hoofdrol. Hij heeft ook de titel "langst spelende Jean Valjean" gekregen voor zijn prestaties op West End (2000-2003) en speelde van 2006 tot en met 21 juni 2008 Javert in het Queens Theatre in Londen.
De cast uit 1998 bestond uit:
- Jean Valjean - Hans Peter Janssens
- Javert - Jan F. Danckaert
- Marius - Rein Kolpa
- Cosette - Deborah Dutcher
- Fantine - Hilde Norga
- Eponine - Chadia Cambie
- Enjolras - Addo Kruizinga
- Thénardier - Marc Lauwrys
- Madame Thénardier - Daisy Thys
Andere Landen
Daarnaast is de musical opgevoerd in: Japan, Israël, Hongarije, Australië, IJsland, Norwegen, Oostenrijk, Canada, Polen, Zweden, Denemarken, Nieuw Zeeland, Tjechië, Spanje, Ierland, Bermuda, Malta, Philippijnen, Mauritius, Singapore, Duitsland, Korea, Zuid Afrika, Finland, Argentinië, Brazilië, Estland, China en Mexico. Les Miserables is in totaal in 21 talen opgevoerd.
Muziekopnamen
Engelse taal
Er zijn enkele noemenswaardige muziekopnamen van Les Misérables verkrijgbaar in het Engels. De vier bekendste opnamen zijn: de originele Londonse versie, de originele Broadway versie, de concertversie ten ere van de tiende verjaardag van Les Mis en de volledige symfonische versie.
Originele Londonse versie
De originele Londonse versie was de eerste muziekopname van Les Mis in het Engels. Deze versie is opgenomen in 1985, toen deze musical "onofficieel" in wereldpremiere ging. De officiële wereldpremiere was in Parijs, maar aangezien deze productie flopte, wordt de originele Londonse versie door velen als "de eerste echte" Les Misérables gezien.
Originele Broadway versie
De originele versie van Broadway is opgenomen in 1987, 2 jaar na opnames van de originele Londonse versie. Verschillende liedjes zijn aangepast. Die aanpassing is nog steeds te merken in de huidige versies van Les Mis. Net als bij de originele Londonse versie zijn niet alle liedjes opgenomen in het album, omdat deze belangrijk zijn voor het plot. (Vb. Fantine's Arrest, The Runaway Cart, The Final Battle). Beide versie laten dezelfde liedjes achterwege op hun cd's.
Concertversie
Deze versie was de opname van een concert van Les Misérables uit 1995, ten ere van het 10-jarig bestaan van de Engelse Les Misérables (De originele versie uit Parijs niet meegerekend dus). Omdat het een concert betreft, werden alle liedjes gezongen in een microfoon. Dit zorgde ervoor dat de liedjes anders over kwamen dan de andere opnames. Ook zong een koor mee om de ziekte aids onder de aandacht te brengen. De liedjes werden achter elkaar, zonder pauzes en in één keer opgenomen. Het album bevat ook toespraken, die deel uitmaakte van het concert. Net als in de voorgaande versies werden bepaalde liedjes niet gezongen. Mede omdat sommige erg moeilijk waren om te zingen. (Vb. Liedjes uit het hoofdplot, Fantine's Arrest, Runaway Cart en the Robbery).
De cast van deze concertversie bestond uit: Colm Wilkinson als Valjean, Philip Quast als Javert, Ruthie Henshall als Fantine, Alun Armstrong als Thénardier, Jenny Galloway als Madame Thénardier, Lea Salonga als Éponine, Adam Searles als Gavroche, Hannah Chick als de jonge Cosette, Michael Ball als Marius, Michael Maguire als Enjolras, Judy Kuhn als Cosette en Anthony Crivello als Grantaire.
Volledige symfonische versie
De volledige symfonische versie werd opgenomen in 1987 en uitgebracht in 1990. Deze opaname is tot op heden de enige Engelse versie waarin alle muziek uit de musical op cd is uitgebracht. (De andere versie betreft een Tsjechische productie). Cameron Mackintosh was eerst van plan de Australische cast voor deze versie te gebruiken[3], maar kwam later op het idee om hiervoor internationale castleden te kiezen van over de hele wereld. Deze versie werd op drie plaatsen in de wereld opgenomen.[4]
Het album, geproduceerd door David Caddick, won in 1991 een Grammy Award voor de "Best Musical Cast Show Album". De cast bestond uit: Gary Morris als Valjean, Philip Quast als Javert, Debra Byrne als Fantine, Gay Soper als Madame Thénardier, Barry James als Thénardier, Kaho Shimada als Éponine, Michael Ball als Marius, Anthony Warlow als Enjolras en Tracy Shayne als Cosette.
Nominaties en Awards
Plays and Players London Theatre Critics' Awards Londen (1985)
- Plays and Players London Theatre Critics' Award voor Beste nieuwe musical -
11 van de 23 nominaties waren voor Les Misérables.
Tony Awards Broadway (1987)
- Tony Award voor Beste musical - (gewonnen)
- Tony Award voor Beste Libretto - Claude-Michel Schönberg en Alain Boublil (gewonnen)
- Tony Award voor Beste Originele Muziek - Claude-Michel Schönberg, Alain Boublil en Herbert Kretzmer (gewonnen)
- Tony Award voor Beste Mannelijke Hoofdrol in een Musical - Terrence Mann
- Tony Award voor Beste Mannelijke Bijrol in een Musical - Colm Wilkinson
- Tony Award voor Beste Mannelijke Bijrol in een Musical - Michael Maguire (gewonnen)
- Tony Award voor Beste Mannelijke Bijrol in een Musical - Frances Ruffelle (gewonnen)
- Tony Award voor Beste Vrouwelijke Bijrol in een Musical - Judy Kuhn
- Tony Award voor Beste Set voor een Musical - John Napier (gewonnen)
- Tony Award voor Beste Kostuums voor een Musical - Andreane Neofitou
- Tony Award voor Beste Belichting voor een Musical - David Hersey (gewonnen)
- Tony Award voor Beste Regie van een Musical - Trevor Nunn en John Caird (gewonnen)
John Kraaijkamp Musical Awards Rotterdam (2008)
- John Kraaijkamp Musical Award voor Beste Mannelijke Hoofdrol in een Grote Musical - Wim van den Driessche
- John Kraaijkamp Musical Award voor Beste Mannelijke Bijrol in een Grote Musical - René van Kooten (gewonnen)
- John Kraaijkamp Musical Award voor Beste Vrouwelijke Bijrol in een Grote Musical - Marjolein Algera
- John Kraaijkamp Musical Award voor Beste Mannelijke Bijrol in een Grote Musical - Jamai Looman (gewonnen)
- John Kraaijkamp Musical Award voor Aanstormend Talent - Freek Bartels (gewonnen)
- John Kraaijkamp Musical Award voor Beste Lichtontwerp - David Hersey en Richard Pacholski (gewonnen)
- John Kraaijkamp Musical Award voor Beste Script - Alain Boublil en Jean- Marc Natel[5]
Voor een award in de categorie Grote Musical moeten minimaal 12 castleden op het podium staan.
Personages
Zie hieronder een lijst van Personages:
Personage[6] | Zangstem[6] | Beschrijving |
---|---|---|
Javert | bariton of bas-bariton | Respecteert de wet boven alles. Hij is vastbesloten Valjean te achtervolgen en te laten veroordelen om op die manier voor gerechtigheid te zorgen. |
Jean Valjean | tenor | Valjean heeft negentien jaar in de gevangenis gezeten voor het stelen van een stuk brood en vanwege vele ontsnappingspogingen. De rest van zijn leven zal hij in proeftijd blijven en moet hij overal waar hij komt een brief laten zien waarop de goedkeuring van zijn vrijlating staat. Hij overtreedt de voorwaarden van zijn proeftijd door een nieuwe identiteit aan te nemen en wordt fabriekseigenaar en burgmeester van een kleine stad. Later gaat hij voor Cosette zorgen, de dochter van Fantine. |
De bisschop van Digne | bas-bariton | De bisschop geeft Valjean na zijn vrijlating een tijdje onderdak en schenkt hem servies van silver en spreekt hem moed in. |
Fantine | mezzo-sopraan | Een fabrieksarbeidster die haar baan verliest omdat ze tevens in de prostitutie werkt en dit niet getolereerd wordt. Haar dochter krijgt onderdak van de Thénardiers, in ruil voor geld, omdat ze niet in staat is om voor haar kind te zorgen. Ze voelde zich genoodzaakt de prostitutie in te gaan om de Thénardiers te kunnen blijven betalen. |
Jonge Cosette | mezzo-sopraan | De tien jaar oude Cosette is de dochter van Fantine en ze wordt als sloof behandeld door de Thénardiers. |
Madame Thénardier | mezzo-sopraan | De onbetrouwbare vrouw van Monsieur Thénardier. |
Monsieur Thénardier | bariton of tenor | Een tweederangs dief die een herberg runt in een kleine stad. |
Gavroche | jongenssopraan | Gavroche is een straatkind die straat goed in de gaten houdt en helpt met de revolutie. |
Enjolras | bariton of tenor | Enjolras is de leider van de studentenopstand. |
Marius Pontmercy | tenor | Marius is een studentenopstandeling die goed bevriend is met Éponine, maar verliefd is op Cosette. |
Éponine Thénardier | mezzo-sopraan | Dochter van de Thénardiers. Éponine groeit samen op met Cosette, maar wordt in tegenstelling tot haar in alles voorgetrokken. |
Cosette | sopraan | Cosette, dochter van Fantine, wordt verliefd op Marius. |
Songlist (versie 2008)
Engelse versie | Nederlandse versie | Engelse versie | Nederlands versie | |||
---|---|---|---|---|---|---|
First Act | Eerste Akte | Second Act | Tweede Akte | |||
Prologue: 1815, Toulon | Proloog: 1815, Toulon | 1 | On my own | Heel alleen | ||
1 | Work Song | Omlaag, omlaag | 2 | A little fall of rain | Regen maakt de velden groen * | |
2 | What have I done? | Wat deed ik, Heer? | 3 | Drink with me | Drink met mij op lang voorbij * | |
1823, Montreuil-sur-Mer | 1823, Montreuil-sur-Mer | 4 | Bring him home | Breng hem thuis | ||
3 | At the end of the day | Aan het eind van de dag | 5 | Dog eats dog | Hond eet hond * | |
4 | I dreamed a dream | Mijn droom | 6 | Javert's suicide | Javert's zelfmoord | |
5 | Lovely Ladies | Meiden en klanten | 7 | Turning | Cirkels * | |
6 | Who am I? | Wie ben ik? | 8 | Empty chairs at empty tables | Lege stoelen, lege tafels | |
10 | Come to me | Kom bij mij (Fantine's dood) | 9 | Wedding chorale | Bruiloftslied | |
1823, Montfermeil | 1823, Montfermeil | 10 | Beggars at the feast | Bedelaars op het feest * | ||
11 | Castle on a cloud | Mijn luchtkasteel | 11 | Finale | Finale | |
12 | Master of the House | Baas van het hele spul/kot | * Niet op soundtrack Nederlandse musical 2008 | |||
13 | Thénardier Waltz | De Thénardierwals * | ||||
1832, Paris | 1832, Parijs | |||||
14 | Look Down | Omlaag * | ||||
15 | Stars | Ster | ||||
16 | Red and black | Rood zwart | ||||
17 | Do you hear the people sing? | Hoor je 't zingen op de straat? | ||||
18 | In my life | In mijn hart * | ||||
19 | A heart full of love | Mijn hart zingt voor jou | ||||
20 | One day more | Nog een dag |
Discografie
Albums
Albums met hitnoteringen in de Nederlandse Album Top 20/50/100 | |||||
Titel | Datum van release |
Datum van binnenkomst |
Hoogste positie |
Aantal weken |
Opmerkingen |
---|---|---|---|---|---|
Les Misérables | 1991 | 18-05-1991 | 13 | 11 | Soundtrack Nederlandse musical 1991 |
Les Misérables | 2008 | 05-07-2008 | 11 | 6* | Soundtrack Nederlandse musical 2008 |
Albums met hitnoteringen in de Vlaamse Ultratop 50 | |||||
Titel | Datum van release |
Datum van binnenkomst |
Hoogste positie |
Aantal weken |
Opmerkingen |
---|---|---|---|---|---|
Les Misérables | 1998 | 08-08-1998 | 3 | 13 | Soundtrack originele Broadway cast |
Gallerij
-
Cosette
-
Gavroche
-
Javert
-
Eponine
-
Grantaire (student)
-
Valjean redt Cossette van Thenadier.
-
Valjean sluit Fantine's ogen.
Referenties: |
|